zarejestruj się zaloguj się

Zapalenie opon mózgowych u dziecka

Tekst: Anna Sakowicz
Zapalenie opon mózgowych u dziecka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 19. sierpnia, 2013

Zapalenie opon mózgowych (meningitis cerebrospinalis purulenta) to stan zapalny struktur, które otaczają mózg i rdzeń kręgowy. Choroba ta spowodowana jest infekcją bakteryjną bądź wirusową. Może być także następstwem działania określonych leków lub objawem towarzyszącym innym chorobom. Ponadto może być wywołana przez pasożyty. Bakteryjne zapalenia leczy się antybiotykami. W leczeniu szpitalnym podaje się płyny nawadniające.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest zapalenie opon mózgowych?

     

    Zapalenie opon mózgowych jest chorobą struktur otaczających mózg i rdzeń kręgowy. Najczęściej spowodowane jest przez bakterie lub wirusy. Rzadziej jest efektem działania pewnych leków, może również towarzyszyć innym chorobom.

    Bakteryjne zapalenie opon mózgowych jest chorobą rzadką, lecz zwykle poważną, a w przypadku nieodpowiedniego leczenia może zagrażać życiu. Wirusowe zapalenie opon mózgowych występuje stosunkowo często i jest znacznie mniej groźne. Choroba nierzadko pozostaje niewykryta, ponieważ jej objawy przypominają objawy grypy.

    Na zapalenie opon mózgowych mogą zapaść osoby w każdym wieku. W przypadku podjęcia szybkiego i prawidłowego leczenia, choroba jest wyleczalna. Profilaktykę stanowią rutynowe szczepienia. Niezbędna jest także świadomość oznak wystąpienia zapalenia oraz niezwłoczne udanie się do lekarza w przypadku podejrzenia zapalenia opon mózgowych u dziecka.

     

    Przyczyny zapalenia opon mózgowych

     

    Wiele bakterii i wirusów mogących powodować zapalenie opon mózgowych u dziecka występuje w przebiegu innych schorzeń i infekcji. Bakterie i wirusy infekujące skórę, układ moczowy, drogi pokarmowe lub oddechowe mogą przedostać się do krwiobiegu i dalej przenikać do płynu mózgowo-rdzeniowego i do opon mózgowo-rdzeniowych. W niektórych przypadkach bakteryjnego zapalenia opon mózgowych u dziecka bakterie dostają się do opon w wyniku infekcji (np. infekcji ucha środkowego lub zatok przynosowych).

    Zapalenie opon może wywoływać wiele typów bakterii. U noworodków najczęstsze są infekcje paciorkowcami z grupy B, Escherichia coli, a rzadziej Listeria monocytogenes, zaś u starszych dzieci występują najczęściej Streptococcus pneumoniae (pneumokok) i Neisseria meningitidis (meningokok). Także inna bakteria – Haemophilus influenza typu b (Hib) – może powodować zapalenie opon, ale dzięki szerokiej akcji szczepień w okresie dzieciństwa, przypadki takie zdarzają się znacznie rzadziej. Podobnie wirusowe zapalenie opon mózgowych może być spowodowane przez wiele różnych wirusów. Należą do nich m.in. enterowirusy (takie jak wirus Coxsackie i polio) oraz wirus opryszczki.

    Zapalenie opon mózgowych u dziecka – zarówno wirusowe, jak i bakteryjne – spowodowane jest zakażeniem, które przenosi się drogą kropelkową od osoby zainfekowanej. Kropelki skażonej wydzieliny mogą być rozpylane w powietrzu, kiedy osoba taka kaszle lub kicha. Do infekcji dochodzi, jeśli kropelki te będą wdychane lub jeśli kolejna osoba dotknie skażonej nimi powierzchni, a następnie przeniesie je na nos lub usta.

    Do zakażenia może także dojść w wyniku dzielenia się jedzeniem, korzystania z jednej szklanki, wspólnych sztućców, chusteczek, ręczników itp. Infekcja najczęściej rozprzestrzenia się wśród osób pozostających w kontakcie ze sobą, np. mieszkających wspólnie lub korzystających z tych samych naczyń i urządzeń kuchennych. Przypadkowy kontakt z osobą zainfekowaną w szkole lub pracy nie kończy się zwykle zarażeniem.

     

    Objawy zapalenia opon mózgowych

     

    Objawy zapalenia opon mózgowych u dziecka są różnorodne i zależą zarówno od wieku pacjenta, jak i przyczyny infekcji. Pierwsze objawy bakteryjnego lub wirusowego zapalenia opon mogą występować szybko lub w kilka dni po przeziębieniu, biegunce lub wymiotach bądź innych objawach infekcji.

    Najczęstsze objawy obejmują:

    • gorączkę,
    • drażliwość,
    • rozkojarzenie, czasami splątanie,
    • światłowstręt (nadwrażliwość na światło),
    • sztywność szyi,
    • bóle głowy,
    • zmiany skórne,
    • napady drgawek.

    Rodzice powinni zwrócić szczególną uwagę, gdy u dziecka pojawią się wymioty, ból głowy, ospałość lub splątanie, wysypka, sztywność szyi i gorączka. Należy wówczas natychmiast wezwać pomoc. Niemowlęta z gorączką, rozdrażnieniem, brakiem apetytu i splątaniem powinny niezwłocznie znaleźć się pod opieką specjalisty.

     

    Zapalenie opon mózgowych – możliwe powikłania

     

    Zapalenie opon mózgowych u dziecka może nieść za sobą powikłania. Mogą wystąpić:

    • drgawki,
    • objawy wstrząsu,
    • spadek ciśnienia tętniczego krwi,
    • trudności z oddychaniem.

    W przypadku wystąpienia powikłań zagrażających zdrowiu i życia dziecka niezbędne jest natychmiastowe udzielenie pomocy, monitorowanie stanu zdrowia dziecka oraz wdrożenie odpowiednich procedur.

    Odległe powikłania po bakteryjnym zapaleniu opon mózgowych mogą obejmować:

    • problemy neurologiczne,
    • utratę słuchu,
    • zaburzenie wzroku,
    • napady drgawkowe,
    • zaburzenia czynności nerek,
    • zaburzenia czynności nadnerczy.

    Może pojawić się także upośledzenie procesu uczenia się. U większości dzieci leczenie przynosi całkowite wyleczenie, warunkiem jest jednak wczesne postawienie diagnozy i wdrożenia odpowiedniej terapii.

     

    Zapalenie opon mózgowych u niemowląt

     

    Niemowlęta z zapaleniem opon mogą nie wykazywać zwykłych objawów. Mogą być tylko wyjątkowo drażliwe, ospałe lub mieć gorączkę. Innymi objawami zapalenia opon mózgowych, które mogą wystąpić u niemowląt, są:

    • żółtaczka (żółtawy odcień skóry),
    • sztywność ciała i szyi,
    • gorączka lub ciepłota ciała niższa niż normalnie,
    • brak apetytu,
    • płaczliwość,
    • nerwowość,
    • wypukłe ciemiączko.

    Wirusowe zapalenie opon wywołuje zwykle objawy grypopodobne, takie jak gorączka i ból głowy. Objawy mogą być trudne do wykrycia i w rezultacie choroba może pozostać niewykryta. Większość przypadków wirusowego zapalenia opon mija samoistnie w ciągu kilku dni, zazwyczaj bez większych powikłań i bez konieczności leczenia.

     

    Leczenie zapalenia opon mózgowych

     

    W razie postawienia rozpoznania bakteryjnego zapalenia opon mózgowych u dziecka (lub choćby podejrzenia tej choroby) wdrażana jest antybiotykoterapia. W leczeniu szpitalnym podaje się także płyny w celu nawodnienia. Utrata płynów następuje w wyniku gorączki, pocenia się oraz wymiotów.

    Badania zlecone przez specjalistę ułatwią postawienie rozpoznania. Może do nich należeć badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, który pobiera się metodą nakłucia kręgosłupa lędźwiowego. Badanie to ujawnia obecność stanu zapalnego i pozwala na określenie, czy powodowany jest on przez bakterię, czy przez wirusa. W niektórych przypadkach zapalenia opon mózgowych u dziecka na poddaje się chorych hospitalizacji, a pozwala się im pozostać w domu (jeśli ich stan nie jest zbyt ciężki). Leczenie koncentruje się na łagodzeniu objawów. W leczeniu pozaszpitalnym obok antybiotykoterapii zalecane jest nawadnianie i walka z gorączką.

     

    Zapalenie opon mózgowych u dziecka – jak zapobiegać?

     

    Rutynowe szczepienia mogą w znacznym stopniu zapobiec zapaleniu opon mózgowych u dziecka. Szczepienie przeciw Hib, odrze, śwince, polio, meningokokom i pneumokokom może zapobiegać zapaleniu opon wywoływanemu przez te drobnoustroje. Obecnie zalecane jest szczepienie przeciw chorobom meningokokowym u dzieci w wieku 11 lat, z dawką przypominającą w wieku lat 16. Szczepienie może być także zalecane dla dzieci w wieku od 6 tygodni do 10 lat, u których występują pewne problemy medyczne narażające je na wysokie ryzyko infekcji, jak i u osób podróżujących w miejsca, gdzie zapalenie opon mózgowych występuje częściej.

    Wiele bakterii i wirusów odpowiedzialnych za zapalenie opon mózgowych u dziecka to pospolite drobnoustroje, więc higiena stanowi ważny sposób zapobiegania infekcjom. Należy nakłaniać dzieci, aby często myły ręce, szczególnie przed jedzeniem i po wyjściu z toalety. Należy unikać bliskich kontaktów z osobami chorymi, a także dzielenia się jedzeniem, napojami lub sztućcami. W pewnych przypadkach lekarz może przepisać antybiotyki osobie, która pozostaje w bliskim kontakcie z chorym na bakteryjne zapalenie opon mózgowych, aby nie dopuścić do dodatkowej infekcji.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.