zarejestruj się zaloguj się

Zakażenie układu moczowego u dziecka

Tekst: lek. Anna Krakowska
Zakażenie układu moczowego u dziecka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 08. listopada, 2013

Zakażenia układu moczowego (ZUM) stanowią częsty problem w praktyce pediatrycznej. ZUM jest to stan zapalny wywołany przez patogeny, głównie bakterie obecne w układzie moczowym. Większość, bo aż ponad 80% zakażeń układu moczowego wywołana jest przez bakterię Escherichia coli (E. coli, pałeczka okrężnicy), która bytuje w przewodzie pokarmowym. Leczenie zakażeń układu moczowego obejmuje antybiotykoterapię.

lek. Anna Krakowska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Objawy zakażenia układu moczowego u dziecka

     

    Zakażenia układu moczowego (ZUM) u dziecka to często występujący problem w praktyce pediatrycznej. Jest to stan zapalny wywołany przez patogeny, głównie bakterie, obecne w układzie moczowym. Cztery na pięć przypadków ZUM wywołanych jest przez bakterię Escherichia coli.

    Zakażenie układu moczowego u dziecka można podzielić na dwie grupy – zakażenie dolnego odcinka układu moczowego (proces zapalny ogranicza się do cewki moczowej i pęcherza moczowego, gorączka występuje rzadko) oraz ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek (praktycznie zawsze z gorączką).

    Najczęściej do zakażenia dochodzi tzw. drogą wstępującą, czyli od cewki moczowej w kierunku nerek, poprzez pęcherz moczowy i moczowody. Rzadsza jest droga zstępująca – krwiopochodna. Na wystąpienie zakażenia układu moczowego narażone są szczególnie dziewczynki (ze względu na krótką cewkę moczową i jej bliskie sąsiedztwo z odbytem). ZUM są częstsze u chłopców jedynie w wieku noworodkowym i wczesnoniemowlęcym.

    Objawy zakażenia układu moczowego u dziecka zależą od jego wieku. Ważne jest, żeby zawsze pamiętać o możliwości tego właśnie zakażenia, gdy dziecko gorączkuje z niejasnej przyczyny (tzn. nie prezentuje żadnych ewidentnych objawów infekcji układu oddechowego, pokarmowego itp.). ZUM u niemowlęcia praktycznie zawsze przebiega jako ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek; ponadto u najmniejszych pacjentów (szczególnie noworodków) ZUM może rozwinąć się w proces uogólniony – tzw. urosepsę.


    Objawy ZUM

     

    Objawy ZUM u niemowląt

     

    Objawy zakażenia układu moczowego u dziecka najmłodszego uszeregowano od najczęstszego do najrzadszego:

    • gorączka,
    • wymioty,
    • zmiana zachowania dziecka (bardziej apatyczne lub niespokojne),
    • trudności w karmieniu, niechęć do ssania, gorsze przybieranie na masie,
    • przedłużająca się żółtaczka u noworodków,
    • nieprzyjemny zapach moczu,
    • krwiomocz.

     

    Objawy ZUM u dzieci starszych


    Objawy uszeregowano od najczęstszego do najrzadszego:

    • częste oddawania moczu,
    • ból przy oddawaniu moczu, pieczenie okolicy cewki moczowej,
    • popuszczanie moczu,
    • ból brzucha, ból okolicy lędźwiowej,
    • gorączka,
    • nieprzyjemny zapach moczu,
    • mętny mocz,
    • krwiomocz.

    Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek od zapalenia pęcherza odróżnia obecność gorączki i dolegliwości bólowych pleców.

     

    Jak rozpoznać ZUM u dziecka?


    Podstawowym badaniem pozwalającym na rozpoznanie zakażenia układu moczowego u dziecka jest badanie ogólne moczu oraz posiew moczu, który pozwoli na zidentyfikowanie drobnoustroju odpowiedzialnego za ZUM. Nieprawidłowości w badaniu ogólnym moczu, które mogą sugerować ZUM obejmują zmianę ciężaru właściwego moczu, jego mętny wygląd, obecność leukocytów, krwinek czerwonych i białka.

    Żeby badanie moczu było wiarygodne, niezwykle ważna jest technika jego pobrania przez rodziców. Najważniejsze jest dokładne podmycie dziecka. Mocz pobieramy do specjalnego pojemnika kupionego w aptece lub np. do wyparzonego słoika. Ważne, aby nie była to pierwsza porcja moczu, pobieramy mocz z tzw. środkowego strumienia. Pierwsza porcja może być zanieczyszczona naturalnie występującym w okolicy cewki moczowej złuszczonym nabłonkiem lub leukocytami, wynik może być więc wtedy nieprawidłowy mimo braku zakażenia.

    Wynik badania ogólnego i posiewu moczu musi zinterpretować lekarz, który tylko w połączeniu z dokładnie zebranym wywiadem oraz zbadaniem dziecka może postawić prawidłową diagnozę.

     

    Leczenie ZUM  u dziecka

     

    W leczeniu zakażenia układu moczowego u dziecka stosuje się antybiotykoterapię. W przypadku noworodków i niemowląt leczenie prowadzone jest drogą dożylną, stąd konieczność hospitalizacji. Podobnie w przypadku dzieci, które nie są w stanie przyjąć leku doustnie (np. dziecko wymiotujące).

     

    Sytuacje szczególne

     

    Sytuacje szczególne obejmują występowanie:

    • nawrotowego zakażenia układu moczowego,
    • atypowego zakażenia układu moczowego u dziecka.


    Nawrotowe ZUM ma miejsce wtedy, gdy częstość zakażeń wynosi ≥ 3 zapalenia pęcherza na rok lub ≥ 2 ostre odmiedniczkowe zapalenia nerek w ciągu roku. Natomiast atypowe ZUM przebiega szczególnie ciężko lub jest wywołane przez inną bakterię niż E. coli.

    W obu powyższych sytuacjach może okazać się konieczna dalsza diagnostyka w kierunku wad układu moczowego (ultrasonografia, cystografia mikcyjna) predysponujących do zakażenia układu moczowego u dziecka (najczęstszą wadą układu moczowego u dzieci jest odpływ wsteczny pęcherzowo-moczowodowy).

    W przypadku zdiagnozowania wady może być konieczne włączenie u dziecka leczenia profilaktycznego, zapobiegającego nawrotom zakażeń (najczęściej stosowanym w tym celu lekiem jest furagina, podawana w mniejszych dawkach niż lecznicze).

    Czynnikami sprzyjającymi nawrotom zakażenia układu moczowego u dziecka są:

    • zaburzenia mikcji (nietrzymanie, popuszczanie moczu),
    • zaparcia stolca,
    • nietrzymanie stolca,
    • choroby pasożytnicze przewodu pokarmowego (robaczyce),
    • kamica moczowa,
    • cukrzyca.

    Zapobieganie ZUM oraz ich nawrotom polega na eliminowaniu powyższych czynników: spożywanie dużej ilości płynów, leczenie zaparć, robaczyc, dobra kontrola cukrów w przypadku cukrzycy. Warto zachęcać dzieci do opróżniania pęcherza moczowego do końca w trakcie mikcji oraz nieopóźniania pójścia do toalety celem oddania moczu.

    Podstawowym elementem w zapobieganiu zakażeniu układu moczowego u dziecka jest oczywiście higiena osobista. Należy pamiętać, że wszelkie czynności toaletowe wykonywane u dziewczynek powinny odbywać się w kierunku od cewki moczowej w stronę odbytu, nigdy odwrotnie.

    Autor: lek. Anna Krakowska
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.