zarejestruj się zaloguj się

Zaburzenia integracji sensorycznej

Tekst: lek. Agnieszka Zaremba
Zaburzenia integracji sensorycznej
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 09. kwietnia, 2014

Zaburzenia integracji sensorycznej (ang. Sensory Processing Disorders) to dysfunkcja, o której mówi się stosunkowo niewiele, dlatego w wielu przypadkach nie jest ona właściwie rozpoznawana. Zaburzenia integracji sensorycznej u dzieci zazwyczaj mylone są z ADHD. Nierzadko zdarza się też, że dziecko prezentujące objawy zaburzeń integracji sensorycznej uznawane jest po prostu za niegrzeczne i źle wychowane.

lek. Agnieszka  Zaremba
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest integracja sensoryczna?

     

    Integracja sensoryczna to proces segregowania i łączenia informacji ze wszystkich zmysłów, pozwalający na uzyskanie odpowiedniej reakcji na określony bodziec lub sytuację. Zdolność ta kształtuje się wraz z dojrzewaniem układu nerwowego, a najbardziej intensywny jej rozwój ma miejsce przed ukończeniem 6–7 roku życia.

    Najważniejszą rolę w integracji sensorycznej odgrywają następujące układy:

    • układ przedsionkowy (błędnik i jądra przedsionkowe w pniu mózgu) odpowiedzialny za kontrolę ruchów i równowagi, orientację w położeniu własnego ciała, podtrzymywanie napięcia mięśniowego; odgrywa on istotną rolę w odbiorze wrażeń przez inne zmysły, np. wzrok, słuch;
    • układ proprioceptywny (układ receptorów odbierających impulsy z mięśni, stawów i więzadeł);
    • układ dotykowy.

    Harmonijne funkcjonowanie powyższych układów jest warunkiem odpowiedniego łączenia wrażeń sensorycznych i uzyskiwania adekwatnej odpowiedzi.

     

    Objawy zaburzeń integracji sensorycznej

     

    Objawami zaburzeń integracji sensorycznej są:

    • nadmierna lub obniżona aktywność dziecka,
    • potrzeba ciągłego bycia w ruchu,
    • podświadome poszukiwanie wrażeń – dziecko może dostarczać ich sobie np. poprzez celowe uderzanie się, obijanie się o meble itp.,
    • trudności z akceptowaniem niezaplanowanych wrażeń – odpowiedzią na nie może być niepokój, agresja,
    • zaburzenia koncentracji uwagi,
    • impulsywność,
    • trudności w planowaniu swoich aktywności,
    • bezsenność,
    • zaburzenia motoryki, nie w pełni wykształcona umiejętność panowania nad własnym ciałem, trudności z nabywaniem umiejętności takich, jak np. jazda na rowerze, skakanie na jednej nodze itp.,
    • zaburzenia równowagi,
    • niezdarność ruchów,
    • brak świadomości własnej siły – dzieci z zaburzeniami integracji sensorycznej często zbyt mocno przytulają inne osoby, ściskają dłoń itd.,
    • nadmierna wrażliwość na bodźce słuchowe, wzrokowe, dotykowe itd. – dzieci często nerwowo reagują na zbyt głośne dźwięki, nie lubią być dotykane, czesane itp.,
    • niechęć do jedzenia, tolerowanie tylko wybranych potraw (np. tylko potraw określonego koloru),
    • zaburzenia rozwoju mowy,
    • trudności w nauce,
    • problemy w nawiązywaniu kontaktów z innymi osobami.

    Dzieci z zaburzeniami integracji sensorycznej często mają niską samoocenę, są zamknięte w sobie. Często zdarza się, że dziecko prezentujące wyżej wymienione objawy nie ma postawionego właściwego rozpoznania – uznawane jest za niegrzeczne i niezdarne lub mylnie rozpoznaje się zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD).

     

    Przyczyny zaburzeń integracji sensorycznej

     

    Etiopatogeneza zaburzeń integracji sensorycznej jest nie do końca wyjaśniona. Przypuszcza się, że znaczny wpływ na rozwój tej dysfunkcji ma komponenta genetyczna. Ponadto czynnikami sprzyjającymi wystąpieniu zaburzeń integracji sensorycznej u dziecka są:

    • infekcje w ciąży (np. toksoplazmoza),
    • poważne choroby u ciężarnej (np. niekontrolowana cukrzyca, ciężkie nadciśnienie tętnicze),
    • palenie papierosów,
    • picie alkoholu,
    • przyjmowanie przez ciężarną narkotyków i niektórych leków (np. rozkurczowych),
    • wcześniactwo,
    • niedotlenienie okołoporodowe.

    Istnieje również teoria, że za rozwój zaburzeń integracji sensorycznej odpowiedzialny jest niedobór wrażeń sensorycznych w życiu płodowym (zbyt mała aktywność ciężarnej), w okresie niemowlęctwa i wczesnego dzieciństwa. Stąd częściej dysfunkcja ta pojawia się u dzieci długotrwale unieruchomionych we wczesnym okresie życia, spędzających czas mało aktywnie oraz wyręczanych przez rodziców w wykonywaniu takich czynności, jak np. ubieranie się, karmienie.

     

    Zaburzenia integracji sensorycznej – rozpoznanie

     

    Aby właściwie rozpoznać dysfunkcję dziecka, pacjent powinien być poddany szczegółowym testom przeprowadzanym przez wykwalifikowanego terapeutę. Etapami diagnostyki zaburzeń integracji sensorycznej są:

    • wywiad zebrany od rodziców i – w miarę możliwości – od dziecka,
    • wypełnienie przez rodziców kwestionariuszy dotyczących rozwoju dziecka,
    • zapoznanie się z dokumentacją zawierającą informacje na temat przebiegu ciąży, porodu, dotychczasowego rozwoju dziecka,
    • obserwacja spontanicznego zachowania dziecka,
    • obserwacja zachowania dziecka w trakcie wykonywania zadań,
    • złożone testy badające dojrzałość i integrację zmysłów, np. Południowokalifornijski Test Integracji Sensorycznej oceniający: interpretację wrażeń wzrokowych, dotykowych, przedsionkowych, koordynację oko–ręka, planowanie ruchu (praksję).

     

    Zaburzenia integracji sensorycznej – postępowanie

     

    Jeżeli zaburzenia integracji sensorycznej w znaczący sposób wpływają na funkcjonowanie dziecka, utrudniają mu codzienną aktywność oraz naukę, warto skorzystać ze specjalistycznej pomocy. Szukając terapeuty dla dziecka, warto skorzystać z informacji zawartych na stronie internetowej Polskiego Towarzystwa Integracji Sensorycznej. Po ukończeniu etapu szczegółowej diagnostyki specjalista wydaje zalecenia dotyczące programu terapii oraz metod pracy z dzieckiem w domu. Metodami pomocnymi w terapii zaburzeń integracji sensorycznej są:

    • ćwiczenia zapewniające dużą dawkę wrażeń proprioceptywnych i rozwijające świadomość ciała (ugniatanie piłką, owijanie matą, masaże itd.),
    • ćwiczenia z użyciem przedmiotów pobudzających kilka zmysłów (np. z użyciem tablic świetlno-dźwiękowych),
    • ćwiczenia rozwijające umiejętności motoryczne (np. skakanie na jednej nodze, skakanie na skakance, zabawa w tor przeszkód),
    • treningi umiejętności społecznych – warsztaty rozwijające zdolności: rozpoznawania własnych emocji i panowania nad nimi, komunikacji z innymi ludźmi, zawierania znajomości, działania w grupie.

    Terapia specjalistyczna prowadzona jest najczęściej przez 1–2 lata. Istotne jest, aby w parze z nią szły ćwiczenia wykonywane w domu. Po ukończeniu terapii dziecko powinno w dalszym ciągu pracować nad rozwojem integracji sensorycznej w domu, z rodzicami.

    Oprócz kontynuowania ćwiczeń prowadzonych na terapii, rodzicom zaleca się dostarczanie dzieciom odpowiedniej dawki ruchu w urozmaiconych formach (basen, taniec, wyjścia na plac zabaw itd.). Każda aktywność powinna być zaplanowana, a dziecko powinno być o niej uprzedzone i przygotowane na nią. Należy unikać nieplanowanych bodźców, bo mogą one powodować niepokój u dziecka.

    Istotne jest, aby dziecko z zaburzeniami integracji sensorycznej miało zapewnione odpowiednie warunki nauki. Rodzice powinni zadbać o to, aby lekcje zawsze odrabiane były w tym samym miejscu – miejscu, które dostarcza jak najmniej zbędnych wrażeń. Biurko powinno być uporządkowane, przedmioty leżące na nim ograniczone do minimum, komputer i telewizor wyłączone, a w pokoju powinna panować cisza.

    Autor: lek. Agnieszka Zaremba

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.