zarejestruj się zaloguj się

Wybity ząb u dziecka

Tekst: lek. Patrycja Dębosz
Wybity ząb u dziecka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 21. marca, 2014

Urazy zębów dotyczą zarówno uzębienia mlecznego, jak i stałego. Po próchnicy jest to najczęstsza przyczyna wizyty dziecka w gabinecie stomatologicznym. Wspólną cechą wszystkich pourazowych uszkodzeń zębów jest to, że zdarzają się one nieoczekiwanie i wymagają natychmiastowego postępowania terapeutycznego. Jednym z najpoważniejszych urazów zębów u dziecka jest wybicie zęba (zwichnięcie całkowite).

lek. Patrycja Dębosz
AUTOR
SPIS TREŚCI:

     

    Czym jest wybicie zęba?

     

    Wybicie zęba, inaczej zwichnięcie całkowite zęba, charakteryzuje się utratą łączności zęba z zębodołem. Na skutek zerwania wszystkich włókien ozębnej (tkanki, która łączy ząb z kością), dochodzi do wypadnięcia zęba z zębodołu. Klinicznie i radiologicznie stwierdza się pusty zębodół. Zębodół może być wypełniony skrzepem krwi.

    Według danych epidemiologicznych zebranych z piśmiennictwa światowego, częstość występowania urazów w uzębieniu mlecznym u dzieci w wieku do 16 lat wynosi 30%, zaś w uzębieniu stałym 22%.

     

    Wybicie zęba – przyczyny

     

    Wybity ząb u dziecka to stan, który może mieć wiele przyczyn. Wśród najczęstszych wymienia się:

    • upadek i uderzenie zębami o twardy przedmiot,
    • wypadek komunikacyjny,
    • wypadek przy uprawianiu sportu,
    • akt przemocy (np. szkolna bójka),
    • uderzenie twardym przedmiotem.

    Z czynników predysponujących do wybicia zęba u dziecka należy wymienić wadę zgryzu zwaną protruzją zębów siecznych (siekacze w szczęce wychylone są mocno w stronę wargi). Urazom zębów u dzieci mogą towarzyszyć uszkodzenia wyrostków zębodołowych kości szczęki lub żuchwy, jak również urazy: tkanek miękkich powłok twarzy, warg, błony śluzowej jamy ustnej, języka.

     

    Wybity ząb mleczny – postępowanie

     

    Rozwój dziecka od postawienia pierwszego kroku do uzyskania pełnej sprawności fizycznej związany jest z ryzykiem urazu zęba mlecznego. Jak należy zachować się, gdy dziecko straci ząb mleczny?

    1. Wybity ząb mleczny u dziecka nie powinien być replantowany, czyli umiejscowiony z powrotem w zębodole. Ponowne umieszczenie zęba w zębodole może zaburzyć rozwój zawiązka zęba stałego znajdującego się w kości w sąsiedztwie zębodołu wybitego zęba. Niezbędne jest badanie radiologiczne (zdjęcie RTG) pozwalające stwierdzić, czy brakujący mleczny ząb nie został wtłoczony głęboko do zębodołu lub do tkanek miękkich.
    2. W przypadku gdy wybity ząb u dziecka zostanie umieszczony w zębodole i ząb ten jest stabilny – stomatolog pozostawi go na miejscu.
    3. W przypadku znacznego urazu tkanek miękkich, towarzyszącego urazowi zęba mlecznego, wymagane jest zastosowanie antybiotykoterapii według zaleceń lekarza.
    4. W razie wczesnej utraty zęba mlecznego stosuje się leczenie ortodontyczne, mające na celu czasowe uzupełnienie braku i utrzymanie miejsca dla zęba stałego.

     

    Wybity ząb stały – postępowanie

     

    Często zwichnięty całkowicie ząb stały u dziecka można utrzymać w jamie ustnej przez zastosowanie właściwej pierwszej pomocy i natychmiastowe leczenie. Szczególne znaczenie ma czas przebywania wybitego zęba u dziecka poza jamą ustną – im krócej ząb znajduje się poza zębodołem, tym lepiej.

    Pierwsza pomoc po urazie zęba stałego:

    • wybitego zęba nie należy wyrzucać;
    • trzeba odszukać ząb i podnieść go dotykając korony;
    • jeśli ząb jest czysty, należy natychmiast przeprowadzić replantację (ponowne umiejscowienie zęba w zębodole); ząb umieszczamy analogicznie do jednoimiennego zęba; należy nakazać dziecku zagryźć chusteczkę lub czysty kawałek materiału;
    • jeżeli wybity ząb jest brudny, trzeba go przemyć mlekiem (10 s), bądź pod bieżącą zimną wodą i wprowadzić go do zębodołu;
    • jeżeli wprowadzenie zęba do zębodołu jest niemożliwe, należy umieścić go:
      • w szklance z mlekiem,
      • w przedsionku jamy ustnej dziecka (między zębami a policzkiem),
      • ząb można przechować w woreczku foliowym wypełnionym izotonicznym roztworem soli, np. płynem do soczewek kontaktowych,
      • na rynku dostępne są specjalne pojemniki z preparatami, używane do przechowywania wybitego zęba, które powinny znajdować się na wyposażeniu szkół, domów;
    • wybitego zęba nie należy przechowywać w ligninie bądź chusteczce; prowadzi to do wysuszenia zęba lub ewentualnego zabrudzenia, co nie sprzyja adaptacji wybitego zęba do zębodołu; suchy ząb traci żywotność po godzinie.

    Należy natychmiast zgłosić się z dzieckiem do gabinetu stomatologicznego w celu uzyskania pomocy. Im szybciej uzyska się profesjonalną pomoc, tym większa szansa na utrzymanie zęba po urazie. Po upływie 72 godzin od wybicia zęba jego zachowanie i replantacja jest dużo trudniejsza.

    Mimo wszystko, nawet jeżeli wybity ząb u dziecka znajdował się poza jamą ustną przez dłuższy czas, lepiej jest spróbować umieścić go w zębodole, nawet jeśli replantacja może się nie powieść. W uzębieniu mieszanym ma to szczególne znaczenie, ponieważ nawet niepewna replantacja pozwoli na prawidłowy rozwój łuku zębowego oraz zgryzu.

     

    Wybity ząb – pomoc dentysty

     

    Po dotarciu do gabinetu stomatologicznego w przypadku wybitego zęba u dziecka lekarz dentysta:

    • zbiera wywiad ogólnomedyczny,
    • zbiera szczegółowy wywiad stomatologiczny dotyczący urazu.

    Jeżeli ząb nie został wcześniej replantowany, dentysta ocenia czas przebywania zęba poza zębodołem i środowiska przechowywania. Jeśli ząb był przechowywany według wyżej wymienionych zaleceń, wówczas stomatolog:

    • oczyści ząb,
    • poda dziecku znieczulenie miejscowe i oczyści zębodół solą fizjologiczną,
    • następnie dokona replantacji (umieści wybity ząb w zębodole),
    • unieruchomi ząb na okres 7–10 dni za pomocą szyny (materiał kompozytowy, włókno nylonowe bądź aparat ortodontyczny),
    • wyłączy replantowany ząb ze zgryzu.

    Jeżeli dotrze się do gabinetu stomatologicznego z wybitym zębem zawiniętym w chusteczkę, stomatolog:

    • oczyści ząb i wykona wszystkie niezbędne procedury przygotowujące wybity ząb do replantacji,
    • replantuje i zaszynuje ząb na 10 dni.

    Jeżeli jest takie wskazanie, to stomatolog zaopatrzy tkanki miękkie – dziąsło, błonę śluzową oraz poda osłonę antybiotykową według wskazań, np. natychmiastowo penicylinę w gabinecie, a następnie penicylinę do stosowania w domu 4 razy dziennie przez 4 dni. Wskazane jest również sprawdzić stan odpornościowy pacjenta w aspekcie profilaktyki przeciwtężcowej i ewentualnie należy zastosować dawkę szczepienia przeciwtężcowego. Jeżeli wybity ząb u dziecka miał kontakt z ziemią, to profilaktyka przeciwtężcowa jest konieczna.

     

    Wybity ząb – postępowanie

     

    Przy większości urazów zębów, a szczególnie przy wybitym zębie u dziecka, zaleca się stosowanie miękkiej diety przez 14 dni, celem ochrony replantowanego zęba. Miękka dieta oznacza spożywanie pożywienia miękkiego, ale niekoniecznie płynnego.

    Ważne jest przestrzeganie wzorowej higieny jamy ustnej dziecka. Należy dokładnie oczyszczanie zębów i dziąseł, co jest warunkiem szybkiego gojenia. Codzienna higiena obejmuje następujące czynności:

    1. dokładne płukanie jamy ustnej po każdym posiłku za pomocą roztworu chlorheksydyny (do kupienia w aptece);
    2. ostrożne szczotkowanie zębów po każdym posiłku miękką szczoteczką; w trudniej dostępnych rejonach jamy ustnej należy stosować specjalną szczoteczkę (dostępną w aptece);
    3. po szczotkowaniu zębów należy upewnić się, że szyna i zęby są dokładnie oczyszczone.

     

    Wybity ząb – badania kontrolne

     

    Do gabinetu stomatologicznego należy zgłosić się w czasie wyznaczonym przez stomatologa (zwykle po upływie 7–10 dni). Wówczas dentysta usuwa szynę z zębów i kontynuuje leczenie według ogólnie przyjętych standardów. Umieszcza w zębie lekarstwo (wodorotlenek wapnia) mające na celu regenerację zęba i kości. Po upływie 2–3 tygodni wykonuje się kontrolne zdjęcie rentgenowskie.

    Jeśli nie stwierdza się powikłań, kolejne kontrolne zdjęcie rentgenowskie i badanie kliniczne zęba wykonuje się po 2 i 6 miesiącach. Jeśli gojenie przebiega prawidłowo, stomatolog kończy leczenie zęba po upływie średnio 6 miesięcy od wybicia zęba. Kolejne kontrolne zdjęcie rentgenowskie wykonuje się po 1 oraz po 2,5 roku.

    Wybity ząb u dziecka zawsze lepiej jest replantować, nawet jeśli rokowania nie są pomyślne. Niejednokrotnie, pomimo przeprowadzonego właściwego leczenia, zęby replantowane są tracone na skutek powikłań. Warto jednak walczyć o przedłużenie funkcjonalności replantowanego zęba, aby zachować pełny uśmiech dziecka.

    Autor: lek. Patrycja Dębosz

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.