zarejestruj się zaloguj się

Wady zgryzu

Tekst: Rafał Mellem
Wady zgryzu
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 12. lutego, 2014

Rozwój dziecka w pierwszych kilku latach życia jest wyjątkowo szybki. Kształtujące się uzębienie jest niezwykle wrażliwe na pozornie nieistotne czynniki. Brak dbałości rodziców w przestrzeganiu zasad poprawnego rozwoju narządu żucia zazwyczaj prowadzi do powstania trudnych w leczeniu wad zgryzu, wywierających wpływ na ogólny rozwój organizmu dziecka, w tym na takie funkcje życiowe, jak oddychanie, połykanie czy jedzenie.

SPIS TREŚCI:

    Wady zgryzu a układanie dziecka

     

    Podczas pierwszego półrocza życia dziecko przesypia większą cześć dnia. Drugie półrocze życia charakteryzuje się większą ruchliwością, lecz dziecko nadal śpi stosunkowo długo. Dziecko śpiące na plecach powinno być ułożone w płaskiej pozycji kręgosłupa, na niewielkiej poduszce lub klinie pod materacem. Zbyt wysokie lub niskie ułożenie spowoduje zmianę położenia żuchwy.

    Efektem mogą być zaburzenia czynności mięśni i stawu skroniowo-żuchwowego. Głowa przechylona w czasie snu do przodu spowoduje przesuwanie się żuchwy i języka do przodu. Wynikiem takiej pozycji będą doprzednie wady zgryzu, czyli stałe wysuniecie zębów dolnych przed górne. Głowa przechylona do tylu wymusza sen z otwartymi ustami oraz przesunięcie żuchwy do tyłu. Wynikiem takiego ułożenia będą innego rodzaju wady uzębienia u dziecka, mianowicie wady dotylne oraz niezwykle trudny do wyleczenia nawyk oddychania przez usta.

     

    Wady zgryzu a karmienie dziecka

     

    Noworodek przychodzi na świat z fizjologicznym tyłożuchwiem – żuchwa jest wyraźnie cofnięta w stosunku do szczęki. Karmienie piersią jest najważniejszym czynnikiem wpływającym na rozwój żuchwy niemowlęcia i jej doprzedni wzrost. Podczas naturalnego karmienia matka najczęściej utrzymuje dziecko w pozycji ukośnej. Dzięki takiemu ułożeniu żuchwa dziecka jest wysunięta, a wszystkie mięśnie intensywnie pracują podczas ssania. Żuchwa poddawana jest intensywnym bodźcom wzrostowym, dzięki czemu fizjologiczne tyłożuchwie ulega wyrównaniu.

    Dlatego niezwykle ważne jest karmienie naturalne przez pierwsze 4 miesiące. W razie konieczności karmienia sztucznego należy używać specjalnych anatomicznych smoczków. Podczas karmienia dziecko trzymać ukośnie, a butelkę podawać prostopadle do ust. Karmienie dziecka na leżąco oraz często dociskanie butelki do ust pozbawia żuchwę bodźców wzrostowych. Inna praca mięśni podczas picia z butelki powoduje stałe otwarcie ust. Szczęki ulegają zwężeniu, a siekacze (szczególnie górne) wychylają się do przodu. Po karmieniu korzystne jest ułożenie dziecka na boku.

    Po 3–4 miesiącach karmienia naturalnego wskazane jest rozpoczęcie podawania papkowatych pokarmów łyżeczką. Pomiędzy 8 a 10 miesiącem życia, gdy wyrzną się pierwsze siekacze, można wykształcić u dziecka odruch odgryzania twardych pokarmów, np. chleba.

     

    Wady zgryzu a połykanie

     

    Do około 18 miesiąca życia dziecko stosuje dziecięcy typ połykania. Polega on na wykonywaniu tej czynności przy rozchylonych szczękach, podczas gdy wysunięty do przodu język znajduje się pomiędzy bezzębnymi wałami dziąsłowymi i dotyka warg. Po 18 miesiącu życia dziecko powinno wykształcić dorosły typ połykania. Podczas przełykania zęby powinny stykać się ze sobą, a język przyciśnięty do podniebienia tak, by nie wypychał siekaczy do przodu. W przypadku przetrwałego połykania dziecięcego powyżej 4 roku życia mogą wytworzyć się wady zgryzu, takie jak zgryz otwarty (brak jakichkolwiek kontaktów pomiędzy górnymi i dolnymi siekaczami), tyłozgryz (przesunięcie górnych siekaczy do przodu) oraz, w zależności od układania języka podczas połykania, zgryz krzyżowy.

    Zwalczanie dziecięcego typu połykania oraz wszelkich nieprawidłowych funkcji języka wymaga stosowania aparatów ortodontycznych odsuwających język od łuków zębowych. Plastikowa płytka wsuwana między wargi a dziąsła zapobiega wychylaniu siekaczy, a zapora językowa odsuwa język od zębów. U dzieci starszych przeprowadza się czynną naukę dorosłego typu połykania oraz ćwiczenia mięśniowe.

     

    Wady zgryzu a oddychanie

     

    Wady zgryzu mają istotny związek z oddychaniem. U zdrowego dziecka podczas całego dnia i nocy występuje nosowy tor oddychania. Jama ustna służy jako pomocniczy tor oddychania podczas zwiększonego wysiłku fizycznego i mowy. Nie zastępuje nosa w procesach takich, jak oczyszczanie, nawilżanie i ogrzewanie powietrza. Jeśli dziecko podczas snu (gdy zapotrzebowanie na tlen jest niskie) śpi z rozchylonymi ustami, zaliczamy je do grupy oddychających przez usta. Przyczyną może być przerost migdałka gardłowego, który blokując światło gardła uniemożliwia oddychanie. Konieczna jest wówczas wizyta u laryngologa.

    Przyczynami niewłaściwego oddychania mogą być też przewlekłe stany uczuleniowe, skrzywienie przegrody nosa, polipy i przewlekłe zapalenia zatok. Wieloletnie oddychanie przez usta u dzieci powoduje liczne zmiany w narządzie żucia. Brak przepływu powietrza przez nos zaburza prawidłowy rozwój szczęki, gdyż opadnięta i cofnięta żuchwa często utrwala się w takiej pozycji. Napięte policzki naciskają na górne zęby, prowadząc nieuchronnie do zwężenia górnego łuku zębowego. Podniebienie staje się wąskie i wysokie. Wiotkie usta nie tworzą przedniej bariery dla siekaczy górnych – ulegają one wychyleniu do przodu.

    Generalnie u dzieci z ustnym torem oddychania oddechy są płytsze, a krew gorzej natleniona. Dzieciom ciężej się skoncentrować i gorzej się uczą.

     

    Wady zgryzu a odruch ssania

     

    W pierwszym roku życia odruch ssania jest czynnością fizjologiczną, jednak utrzymywanie go powyżej tego okresu jest szkodliwym nawykiem. W zależności od rodzaju ssanego przedmiotu, długości wykonywania czynności w ciągu dnia, intensywności i ułożenia przedmiotu w ustach, nawyk ten może doprowadzić do powstania różnego typu wad zgryzu u dziecka. Najczęściej ssanym przedmiotem jest smoczek. Dziecko przyzwyczaja się do czynności ssania smoczka z powodu częstego zastępowania karmienia naturalnego sztucznym oraz przez podawanie pustego smoczka między posiłkami jako tak zwanego „uspokajacza”. Dziecko trudno jest odzwyczaić od nawyku ssania, a skutki ssania smoczka są zależne od jego twardości i kształtu oraz sposobu układania. Smoczek może przyczynić się do wychylenia siekaczy do przodu, powstania lub pogłębienia tyłożuchwia oraz zwężenia szczęk.

    Drugim nawykiem, który dotyka dzieci, jest ssanie palca i wargi dolnej. Istnieje pogląd, lansowany przez psychologów, że przyczyną niewygasłego odruchu ssania jest stres i brak poczucia bezpieczeństwa. Nawyki te powodują spłaszczenie przedniej części żuchwy. Uciskający górne siekacze palec blokuje ich wzrost i powoduje wychylenie do przodu. Powstaje zgryz otwarty – zupełny brak kontaktu między górnymi a dolnymi siekaczami. Jest to przyczyną poważnych wad wymowy, dramatycznie przeszkadza w odgryzaniu i deformuje profil twarzy.

    Aby przeciwdziałać utrwaleniu u dziecka nawyku ssania palca, zaleca się stosowanie luźnych rękawiczek bezpalczastych, uszytych z flanelki. Założone rękawiczki skutecznie zniechęcają dziecko do wkładania palców do buzi. Innym sposobem jest zastosowanie mankietów ograniczających ruchy w stawie łokciowym. Tekturowe rurki obejmujące łokcie dziecka uniemożliwiają mu zbliżenie rąk do ust. U dzieci w wieku poniemowlęcym istotne w celu zwalczania nawyku ssania jest stosowanie odpowiedniej diety, ze szczególnym uwzględnieniem pokarmów o stałej konsystencji.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.