zarejestruj się zaloguj się

Refluks żołądkowo-przełykowy u dzieci

Tekst: lek. Anna Krakowska
Refluks żołądkowo-przełykowy u dzieci
Źródło: Wikimediacommons.org
Dodane: 28. stycznia, 2014

Refluks żołądkowo-przełykowy polega na cofaniu się treści żołądkowej z żołądka do przełyku. Może współwystępować z ulewaniami (regurgitacjami), które oznaczają przemieszczanie się pokarmu z żołądka do jamy ustnej pod niskim ciśnieniem. Przy refluksie żołądkowo-przełykowym mogą pojawić się także wymioty. Przyczyną choroby jest niewydolność zwieracza przełyku. Leczenie polega na podawaniu leków i stosowaniu odpowiedniej diety.

lek. Anna Krakowska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Przyczyny refluksu u dzieci

     

    Aby w prawidłowych warunkach przełknąć kęs pokarmowy, musi się rozluźnić połączenie między przełykiem a żołądkiem. Miejsce to jest nazywane zwieraczem dolnym przełyku. Sytuacje gdy rozluźnia się on bez potrzeby, powodując dolegliwości, prowadzą do choroby refluksowej przełyku (pomijajmy krótkotrwałe, bezobjawowe epizody jego rozkurczu, które stanowią fizjologię).

    W organizmie jest kilka mechanizmów chroniących przed refluksem żołądkowo-przełykowym u dzieci, poza wspomnianym wcześniej zwieraczem jest to przepona, której odnogi oplatają przełyk w miejscu jego przejścia przez nią, a także kąt, pod jakim dno żołądka znajduje się w stosunku do przełyku.

    U każdego człowieka występuje fizjologiczny refluks, tzn. kilka razy dziennie dolny zwieracz przełyku ulega rozluźnieniu, trwa to jednak nie dłużej niż 3 minuty i nie daje objawów. Za fizjologię uważane są także ulewania u niemowląt (u większości do 3 miesiąca życia ich częstotliwość znacząco maleje, ale mogą trwać nawet do 12 miesiąca życia).

    Refluks powoduje chorobę refluksową przełyku, czyli wszelkie konsekwencje wiążące się z długotrwałym podrażnianiem przełyku kwaśną treścią z żołądka, do której odczynu nie jest przystosowany.

     

    Objawy refluksu żołądkowo-przełykowego u dzieci

     

    Refluks żołądkowo-przełykowy u dzieci wywołuje objawy ze strony wielu narządów. Na pierwszy plan wysuwa się najczęściej przewód pokarmowy. Objawy te to:

    • nawracające regurgitacje (ulewanie pokarmu) i wymioty,
    • trudności w połykaniu,
    • ból odczuwany przy połykaniu,
    • uczucie pieczenia za mostkiem (zgaga),
    • nieprzyjemny zapach z ust.

    Ze strony układu oddechowego:

    • chrypka,
    • przewlekły kaszel,
    • świszczący oddech,
    • ból w klatce piersiowej,
    • nawracające infekcje układu oddechowego.

    Ponadto refluksowi mogą towarzyszyć takie symptomy, jak:

    • ubytek masy ciała,
    • brak apetytu,
    • niepokój, drażliwość (u niemowląt).

    Spośród objawów refluksu żołądkowo-przełykowego u dzieci kilka klasyfikowanych jest jako objawy alarmujące, wymagające pilnej diagnostyki. Są to:

    • wymioty treścią żółciową lub krwistą,
    • krew w stolcu lub tzw. stolec smolisty,
    • uporczywe wymioty,
    • pojawienie się wymiotów u dziecka powyżej 6 miesiąca życia,
    • zaburzenia świadomości,
    • zaburzony rozwój fizyczny,
    • gorączka,
    • uwypuklone ciemię,
    • drgawki.

    Postawienie rozpoznania refluksu żołądkowo-przełykowego u dzieci na podstawie samego tylko wywiadu i objawów jest niemożliwe, zwłaszcza u najmniejszych pacjentów (ale nawet do 8–10 roku życia). Jest bowiem prawdopodobne, że refluks będzie przebiegał bez zgagi, a np. niepokój i ulewania będą objawem alergii pokarmowej. Stąd konieczność obiektywnej diagnostyki. U młodzieży i dorosłych po zebraniu dokładnego wywiadu, powiązaniu ze sobą konkretnych objawów i tego, w jakich sytuacjach występują, lekarz może wstępnie rozpoznać refluks żołądkowo-przełykowy i wdrożyć leczenie.

     

    Powikłania po refluksie u dziecka

     

    Błona śluzowa przełyku nie jest przystosowana do kontaktu z treścią o kwaśnym pH. O ile krótkotrwały kontakt z takową nie powoduje żadnych konsekwencji, o tyle występujące w chorobie refluksowej przewlekłe narażenie na kwaśną treść z żołądka może dawać następujące powikłania:

    • zapalenie błony śluzowej przełyku,
    • zwężenie przełyku,
    • przełyk Barretta (błona śluzowa przełyku upodabnia się do tej, charakterystycznej dla żołądka; jest to zmiana uznawana za stan przedrakowy),
    • rak przełyku.

    Inne możliwe powikłania to:

    • próchnica,
    • epizody bezdechu,
    • zapalenie gardła, krtani,
    • nawracające zapalenia płuc,
    • niedokrwistość.

     

    Diagnostyka refluksu żołądkowo-przełykowego u dzieci

     

    Poza dokładnie zebranym wywiadem istnieje kilka obiektywnych metod diagnozujących refluks żołądkowo-przełykowy u dzieci.

    • Całodobowa pH-metria przełyku – badanie polega na założeniu sondy nosowo-żołądkowej, końcówka której umieszczona jest w przełyku i ma za zadanie pomiar pH. Przeanalizowanie całodobowego zapisu pozwala nam zidentyfikować epizody refluksu, długość ich trwania, a także wskazać kiedy pH w przełyku było za niskie (tzn. pH poniżej 4).
    • Badanie endoskopowe z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego – badanie to pozwala lekarzowi na obejrzenia błony śluzowej przełyku, łatwo można wykryć w ten sposób np. nadżerki, owrzodzenia, polipy. Nie wszystkie zmiany są widoczne, stąd konieczność pobrania wycinków, najlepiej kilku, z różnych lokalizacji, także z widocznych makroskopowo zmian. Badanie jest pomocne nie tylko w rozpoznaniu, ale czasami w wykluczeniu refluksu i określeniu innego podłoża zapalenia przełyku.
    • Manometria przełyku – ocenia ona ciśnienie panujące w górnym i dolnym zwieraczu przełyku, a także perystaltykę przełyku.
    • Empiryczna terapia inhibitorami pompy protonowej – również takie działanie można uznać za diagnostyczne. Lekarz może zalecić takowe, jeśli wywiad i obraz kliniczny (dotyczy to dzieci starszych) sugerują refluks żołądkowo-przełykowy.

     

    Leczenie refluksu żołądkowo-przełykowego

     

    Leczenie refluksu żołądkowo-przełykowego u dzieci jest zawsze wielokierunkowe. Poza farmakoterapią obejmuje także zmianę stylu życia, diety, redukcję masy ciała – jeśli występuje nadwaga lub otyłość. W skrajnych przypadkach stosowane jest leczenie chirurgiczne.

     

    Dieta i styl życia

     

    W związku z podobieństwem objawów refluksu i alergii na mleko krowie u najmniejszych pacjentów, lekarz może zalecić wprowadzenie na próbę mieszanki hipoalergicznej będącej hydrolizatem białek mleka (Nutramigen, Bebilon pepti). Czasami, aby zapobiec częstym ulewaniom, lekarze zalecają zagęszczacze do mleka lub już zagęszczone mieszanki mleczne (posiadające skrót AR – antyrefluksowe, w istocie nie udowodniono ich działania antyrefluksowego, zmniejszają jednakowoż częstość ulewań).

    Układanie niemowląt w pozycji z głową wyżej w stosunku do reszty ciała również nie ma udowodnionego działania antyrefluksowego. Kluczowe jest nieprzekarmianie dzieci – jednorazowe duże porcje zdecydowanie pogarszają sytuację.

    U starszych dzieci cierpiących na refluks ważna jest eliminacja z diety niektórych pokarmów (mających działanie rozluźniające na zwieracz dolny przełyku). Są to np. ostre przyprawy, potrawy tłuste, smażone, mocna herbata i kawa, czekolada, napary z mięty. Postępowanie dietetyczne jest także wskazane u dzieci z nadwagą i otyłością. U tych dzieci zwiększone ciśnienie w jamie brzusznej nasila dolegliwości.

     

    Farmakoterapia

     

    Najczęściej stosowane są dwie grupy leków:

    • zmniejszające wydzielanie kwasu solnego w żołądku (inhibitory pompy protonowej lub blokery receptora histaminowego H2 w żołądku),
    • leki neutralizujące nadmiar kwasu w żołądku (zawierające glin lub magnez).

    Decyzję o ich włączeniu podejmuje lekarz.

     

    Leczenie chirurgiczne

     

    Ten sposób leczenia refluksu żołądkowo-przełykowego u dzieci stosowany jest w najbardziej uciążliwych, nawracających lub powikłanych przypadkach. Najczęstszym zabiegiem jest tzw. fundoplikacja – z dna żołądka tworzony jest swego rodzaju mankiet wokół dolnej części przełyku.

    Autor: lek. Anna Krakowska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Ulewanie u niemowlaka
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.