zarejestruj się zaloguj się

Przedwczesne dojrzewanie płciowe

Tekst: lek. Patrycja Sikorska
Przedwczesne dojrzewanie płciowe
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 14. marca, 2014

Przedwczesne dojrzewanie płciowe definiowane jest jako pojawienie się wtórnych cech płciowych przed 8. rokiem życia u dziewczynek i 9. rokiem życia u chłopców. Wtórne cechy płciowe to te, które rozwijają się pod wpływem działania hormonów wydzielanych w trakcie dojrzewania płciowego. Podstawowy podział przedwczesnego dojrzewania obejmuje trzy typu: zależny od GnRH, niezależny od tego hormonu oraz izolowany.

lek. Patrycja Sikorska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest przedwczesne dojrzewanie płciowe?

     

    Przedwczesne dojrzewanie płciowe polega na pojawieniu się cech charakterystycznych dla dorosłego osobnika u osoby, która nie przeszła jeszcze okresu dojrzewania. Najczęstszym powodem jego powstawania są zaburzenia hormonalne, gdyż to one warunkują wykształcanie się cech płciowych u ludzi, niezależnie od tego, w jakim są wieku. Problem niekoniecznie musi dotyczyć wzrostu stężenia któregoś z hormonów, ale może być spowodowany nieprawidłową na nie odpowiedzią. Większość przypadków przedwczesnego dojrzewania stanowi poważny problem i zlekceważony może doprowadzić do wielu poważnych powikłań i chorób wtórnych. Część z nich jednakże nie jest szkodliwa dla zdrowia, gdyż nie pozostawia żadnych trwałych następstw ani nie powoduje poważniejszych dolegliwości. Nie powinno być to jednak powodem do ich zlekceważenia, gdyż nie wiadomo, z jakim przypadkiem mamy do czynienia. Jeśli istnieje jakiekolwiek podejrzenie sugerujące rozwój u dziecka cech przedwczesnego dojrzewania płciowego, konieczna jest konsultacja z lekarzem.

     

    Przedwczesne dojrzewanie płciowe – objawy

     

    U dziewczynek przedwczesne dojrzewanie płciowe dotyczy:

    • zmian w obrębie narządów płciowych (srom, łechtaczka, pochwa, macica, jajowody),

    • rozwoju piersi,

    • pojawienia się charakterystycznego dla kobiet owłosienia,

    • ukształtowania się kobiecej sylwetki (szersze biodra).

    W przypadku przedwczesnego dojrzewania płciowego u chłopców możemy zaobserwować:

    • zmiany narządów płciowych (prącie, moszna, nasieniowody),

    • zmianę głosu, czyli mutację,

    • pojawienie się „jabłka Adama”,

    • rozwój typowej męskiej sylwetki (szerokie ramiona, węższe biodra).

     

    Przedwczesne dojrzewanie płciowe – rodzaje

     

    Wyróżniamy trzy typy przedwczesnego dojrzewania płciowego: zależne od wydzielania tak zwanego hormonu uwalniającego gonadotropiny (GnRH); hormon ten wydzielany jest przez podwzgórze (część mózgu) i odpowiedzialny jest za uwalnianie hormonów folikulotropiny (FSH) i lutropiny (LH) z przysadki mózgowej;rzekome – niezależne od GnRH oraz izolowane.

     

    Przedwczesne dojrzewanie płciowe zależne od GnRH

     

    Przedwczesne dojrzewanie płciowe zależne od GnRH około 4 razy częściej występuje u dziewczynek niż u chłopców. Polega ono na przedwczesnej aktywacji układu hormonalnego podwzgórza, przysadki i narządów płciowych, który dotychczas był nieczynny. Hormony produkowane przez te narządy są ze sobą ściśle związane w ramach tak zwanej osi podwzgórze–przysadka–gonady, co oznacza, że wydzielanie jednego z nich wpływa również na wydzielanie pozostałych. Sytuacja ta może być spowodowana urazem ośrodkowego układu nerwowego, jednak najczęściej nie udaje się ustalić jego przyczyny. Głównie u dziewczynek dojrzewanie postępuje bardzo szybko, a często już w pierwszym roku trwania objawów może pojawić się pierwsza miesiączka (menarche) i cykle owulacyjne. Możliwe staje się wobec tego zajście w ciążę.

     

    Przedwczesne dojrzewanie płciowe niezależne od GnRH

     

    Niezależne od GnRH przedwczesne dojrzewanie płciowe jest wywołane samoczynnym (aktywnym, bez pobudzania przez inne bodźce) wydzielaniem gonadotropin (LH, FSH) lub hormonów płciowych. Oznacza to, że hormony wytwarzane są nieharmonijnie przez jajniki, jądra lub nadnercza, niezależnie od wspomnianej wcześniej osi podwzgórze–przysadka–gonady. Mogą być one również produkowane przez różnego rodzaju nowotwory. Dojrzewanie tego typu może występować pod różnymi postaciami:

    • testotoksykoza – dotyczy chłopców, głównie przed 3 rokiem życia i polega na zaburzeniu czynności jąder. Zwykle występuje rodzinnie. Komórki budujące jądra dojrzewają bez nadrzędnego udziału gonadotropin. Jądra powiększają się, a objawy nadmiernego wytwarzania męskich hormonów płciowych są nasilone;

    • torbiele jajników – powstają w wyniku przedłużonego po okresie niemowlęcym nadmiernego wydzielania FSH. Powiększone pęcherzyki jajników wydzielają estradiol, główny żeński hormon płciowy, którego nadmierne wytwarzanie powoduje powiększenie sutków i błony śluzowej macicy. Po okresie rozwoju pęcherzyków następuje ich zanik i spadek wydzielania estradiolu, co może wywołać krwawienie (podobne do tych w trakcie cyklu miesięcznego);

    • zespół McCune'a–Albrighta (MCA) – przedwczesne dojrzewanie objawia się już we wczesnym dzieciństwie. Do objawów tego zespołu należy również włóknista przebudowa kości oraz charakterystyczne przebarwienia skórne w postaci plamek koloru kawy z mlekiem (zmiany typu café au lait). Ponadto mogą wystąpić inne objawy, takie jak: hiperprolaktynemia, nadczynność przytarczyc, nadczynność tarczycy czy przerost nadnerczy.

     

    Izolowane przedwczesne dojrzewanie płciowe

     

    Izolowane przedwczesne dojrzewanie płciowe może przebiegać pod 3 postaciami:

    • izolowane powiększenie gruczołów piersiowych bez innych cech dojrzewania płciowego. Występuje w wieku od pierwszego do czwartego roku życia i u większości dziewczynek cofa się całkowicie przed właściwym okresem dojrzewania. Należy je różnicować z przedwczesnym dojrzewaniem prawdziwym. Stan ten nie wymaga leczenia, wymaga jedynie obserwacji ze strony rodziców i lekarza;

    • przedwczesne dojrzewanie płciowe na tle nadmiernego wydzielania androgenów nadnerczowych. W trakcie fizjologicznego dojrzewania pierwszym narządem, który „budzi się do działania”, są nadnercza. W przypadku obecności nadmiernego stężenia hormonów nadnerczowych przed okresem dojrzewania lub zwiększonej wrażliwości na ich działanie, może pojawić się nagły „skok” wzrastania, trądzik, nadmierne pocenie się oraz pojawienie się owłosienia łonowego i pod pachami;

    • przedwczesne występowanie krwawień miesięcznych, którym nie towarzyszą inne objawy przedwczesnego dojrzewania. W większości przypadków postać ta nie wymaga leczenia i ustępuje samoistnie.

    Autor: lek. Patrycja Sikorska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Pierwsza miesiączka
    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.