zarejestruj się zaloguj się

Problemy ze snem u dzieci

Tekst: lek. Anna Krakowska
Problemy ze snem u dzieci
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 23. stycznia, 2014

Sen jest bardzo istotną częścią życia człowieka, szczególnie ważny jest dla najmłodszych dzieci. Jest niezbędny dla fizycznego i psychicznego rozwoju dziecka. Zaburzenia snu występują częściej wśród dzieci z różnymi problemami zdrowotnymi z pogranicza neurologii i psychiatrii. Występują one m.in. w  zespole ADHD, zespole Downa, zespole Tourette’a, depresji, zaburzeniach lękowych, upośledzeniu umysłowym, zespole przewlekłego zmęczenia.

lek. Anna Krakowska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Zapotrzebowanie na sen u dzieci

     

    Sen dzieli się na dwie fazy przechodzące cyklicznie (jedna w drugą) kilkakrotnie w trakcie trwania snu.

    1. Pierwszą fazą jest faza NREM – faza o wolnych ruchach gałek ocznych; jest to tzw. faza snu głębokiego, pojawia się jako pierwsza, trwa około 100 minut, organizm w jej trakcie odpoczywa i regeneruje się. NREM podzielona jest na 3 (kiedyś 4) stadia. Pierwsze stadium to czas zasypiania: gałki oczne poruszają się wolno, a mięśnie są nadal aktywne. W drugim stadium sen staje się twardszy i trudniejszy do przerwania. W stadium trzecim (tzw. sen delta) osoba śpiąca jest najmniej reaktywna na wszelkie bodźce zewnętrzne.
    2. Faza REM (szybkich ruchów gałek ocznych) trwa około 15 minut; jest to sen płytki, w którym pojawiają się marzenia senne, a mięśnie są już całkowicie rozluźnione.
       

    W zależności od wieku zapotrzebowanie na sen różni się:

    • noworodek powinien przesypiać około 12–18 godzin,
    • niemowlę do pierwszego roku życia – około 15 godzin,
    • dziecko między 1 a 3 rokiem życia śpi 12–14 godzin,
    • w wieku przedszkolnym czas potrzebnego snu obniża się do 11–13 godzin,
    • w wieku szkolnym wynosi 10–11 godzin,
    • u młodzieży już tylko 8–9 godzin.

    U najmłodszych dzieci istnieje początkowo trudność w przechodzeniu między fazami snu, dlatego tak często się budzą.

     

    Zaburzenia snu – rodzaje

     

    Zaburzenia snu są relatywnie częste u dzieci, nierzadko zaburzając funkcjonowanie dziecka, jak i całej jego rodziny. Konsekwencjami nieleczonych problemów ze snem u dzieci mogą być kłopoty emocjonalne, problemy z zachowaniem czy zaburzenia poznawcze. Regularny sen jest kluczowy w prawidłowym rozwoju dziecka. Problemy ze snem u dzieci częściej obserwuje się u maluchów z problemami neurologicznymi i psychiatrycznymi, ale mogą one towarzyszyć także innym chorobom. Zaburzony sen może nasilać istniejący problem psychiatryczny, ale i sam w sobie może takie problemy generować.

    Zaburzenia snu można podzielić na trzy główne typy:

    • parasomnie,
    • dyssomnie,
    • zaburzenia "medyczno-psychiatryczne".

    Dzieci z dyssomnią mają problem z rozpoczęciem i utrzymaniem snu, w ciągu dnia towarzyszy im z kolei nadmierna senność. Problem ten definiowany jest także jako zaburzenia ilości, jakości i czasu snu.

    Natomiast parasomnia to problem dotyczący już osiągniętego stanu zaśnięcia. Są to nieprawidłowe zachowania, które ten sen przerywają – przebudzenia, częściowe przebudzenia wynikające z nieprawidłowych zachowań, zaburzenie przechodzenia jednej fazy snu w drugą (REM i NREM). Parasomnie zdarzają się często u zdrowych dzieci, stanowią przejściowe zjawisko w przebiegu rozwoju młodego organizmu. Dzieci z parasomniami w wywiadzie mają statystycznie większe szanse na problemy ze snem w dorosłym życiu.

    Zagadnienia medyczno-psychiatryczne, w których można spotkać problemy ze snem u dzieci, to przykładowo:

    • zespół nadpobudliwości ruchowej z deficytem uwagi (ADHD),
    • depresja,
    • mania,
    • zaburzenia lękowe,
    • upośledzenie umysłowe,
    • zespół przewlekłego zmęczenia,
    • zespół Downa,
    • zespół Tourette’a,
    • zespół Pradera-Williego,
    • refluks żołądkowo-przełykowy,
    • astma,
    • padaczka,
    • choroby nerwowo-mięśniowe,
    • bóle głowy.

     

    Zaburzenia snu – dyssomnie

     

    Do kolejnego typu problemów ze snem u dzieci – dyssomni – można zaliczyć:

    • pierwotną nadmierną senność (hipersomnia) – w zasadzie wszystko jest tu prawidłowe poza potrzebą dłuższego spania, często wzorzec ten rozciąga się także na dorosłe życie,
    • pierwotną bezsenność (insomnia) – polega na problemie z rozpoczęciem i utrzymaniem stanu snu,
    • psychogenną bezsenność – problem z rozpoczęciem i utrzymaniem stanu snu wiąże się z czynnikiem emocjonalnym, stresowym,
    • zaburzenia postrzegania snu – jest to zaburzenie, które polega na tym, że dziecko, mimo że śpi prawidłowo, ma poczucie, że tak nie jest,
    • narkolepsje – są to ataki snu z towarzyszącym obniżeniem napięcia mięśni, często poprzedzonym silnym bodźcem emocjonalnym, ponadto pojawiają się swego rodzaju halucynacje przed zapadnięciem w sen (tzw. omamy hipnagogiczne – są one normalnym zjawiskiem, pojawiają się u zdrowych ludzi przed zaśnięciem),
    • obturacyjny bezdech senny – są to przerwy w oddychaniu w trakcie snu spowodowane zwężeniem w zakresie górnych dróg oddechowych, u dzieci predysponuje do niego przerost migdałka gardłowego i – przede wszystkim – otyłość; dzieci są wtedy niewyspane i drażliwe,
    • okresowe ruchy kończyn w trakcie snu – występują często u dzieci z ADHD, są to kilkusekundowe ruchy zgięciowe, częściej w zakresie kończyn dolnych niż górnych, powodujące wybudzenia ze snu, co skutkuje uczuciem zmęczenia i niewyspania w ciągu dnia,
    • zespół niespokojnych nóg – w jego przebiegu mogą występować opisane wyżej ruchy kończyn, jest to jednak szersze zjawisko, polegające na potrzebie ruszania nogami, dodatkowo pacjent odczuwa w nogach różnego rodzaju przykre wrażenia, jak np. mrowienie, które mija pod wpływem poruszania nogami,
    • zaburzenie snu wynikające z narzucania granic przez rodziców – jest to zjawisko spotykane wśród dzieci cierpiących na ADHD, a także inne zaburzenia neurorozwojowe; problem polega na tym, że dziecko odmawia pójścia spać w wyznaczonym przez opiekuna czasie;
    • syndrom niewystarczającej ilości snu – problem występujący u młodzieży, także młodych dorosłych; wynika z gorszych mechanizmów radzenia sobie ze zmniejszoną ilością snu; osoby mają zaburzony rytm zasypiania i pobudek, stąd trudność w radzeniu sobie z codziennymi obowiązkami, porannymi pobudkami do szkoły itp.; dzieci próbują nadrobić te braki śpiąc bardzo długo w weekendy;
    • zaburzenia rytmu dobowego polegają z grubsza na tym samym, co poprzedni problem; ma tu miejsce nieprawidłowa synchronizacja zachowań, "zasypianie/budzenie się", trudności w adaptacji do codziennych wymagań, porannych pobudek itp.

     

    Zaburzenia snu – parasomnie

     

    Następny rodzaj problemów ze snem u dzieci – parasomnie – to:

    • lunatyzm (somnambulizm) – upraszczając: chodzenie we śnie, przejściowo występujące u dzieci jest przejawem niedojrzałości układu nerwowego (u dorosłych zawsze jest patologią), dziecko w czasie lunatykowania może chodzić, wykonywać różne wyuczone czynności, oczy lunatyka są otwarte, może on nawet czytać czy pisać, czasami odpowie na zadane pytanie, choć nie zawsze; taki epizod pokrywa się z niepamięcią, jeśli nie dojdzie do wybudzenia w jego trakcie;
    • bruksizm – jest to zgrzytanie zębami przez sen, w wyniku stresów, lęków; doprowadza to do zaburzeń stomatologicznych w zakresie samych zębów, jak i stawów skroniowo-żuchwowych, może także powodować bóle głowy;
    • koszmary senne – występują w fazie REM, są to wybudzenia ze snu, spowodowane koszmarem, który dziecko dobrze pamięta, dotyczy on najczęściej sytuacji zagrożenia życia czy innych przerażających dla dziecka zdarzeń; jakkolwiek niepokojące mogą być takie zachowania dziecka dla rodziny, są one przejściowe i zdarzają się u większości dzieci;
    • lęki nocne – dotyczą fazy NREM, polegają na wybudzeniu się dziecka z krzykiem, dziecko może być pobudzone, zdezorientowane, nie reaguje na bodźce, rano nie pamięta tego, co się stało;
    • pierwotne moczenie nocne – może wynikać z niestabilności mięśnia wypieracza moczu w pęcherzu moczowym, a także zwieracza cewki, może się także wiązać z opornością na wazopresynę bądź zmienionym rytmem dobowym jej wydzielania;
    • mówienie przez sen także zaliczane jest do parasomni.

     

    Zaburzenia snu u dzieci – leczenie

     

    Jeżeli problemy ze snem u dzieci mają konkretną somatyczną przyczynę, należy ją leczyć farmakologicznie, tak jak np. nadreaktywność pęcherza moczowego, padaczkę czy refluks żołądkowo-przełykowy.

    W przypadku zaburzeń z kategorii psychogennych najlepsze efekty można uzyskać dzięki konsultacji psychologicznej, ewentualnie psychoterapii (jeśli to będzie konieczne). W przypadku np. depresji potrzebne jest wsparcie psychiatry.

    Leki nasenne nie są stosowane u dzieci.

    Autor: lek. Anna Krakowska
    Znaleziono: 4 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.