zarejestruj się zaloguj się

Niedobór żelaza u dziecka

Tekst: lek. Patrycja Dębosz
Niedobór żelaza u dziecka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 08. kwietnia, 2014

Do najczęstszych niedoborów składników pokarmowych u dzieci należy niedobór żelaza w diecie. Nieodpowiednia dieta (uboga w pierwiastki żelaza) lub niedożywienie może przyczynić się do pojawienia się objawów niedoboru żelaza. Dzieci z niedoborem żelaza są blade i anemiczne. Przy niedoborze żelaza włosy wypadają, a paznokcie kruszą się. Niedokrwistość z niedoboru żelaza prowadzi do zmian w sercu oraz w przewodzie pokarmowym.

lek. Patrycja Dębosz
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Kto jest narażony na niedobór żelaza?

     

    Na występowanie objawów niedoboru żelaza u dziecka narażone są szczególnie dwie grupy dzieci i młodzieży.

    1. Pierwszy szczyt obejmuje niemowlęta w czasie ich intensywnego wzrostu – pomiędzy 6 a 20 miesiącem życia (u wcześniaków objawy mogą pojawić się jeszcze wcześniej).
    2. Drugi szczyt przypada na okres dojrzewania u nastolatków.

    Dzieci, których trawienie jest zaburzone przez różne choroby przewodu pokarmowego czy przez powtarzające się biegunki również należą do grup ryzyka. Nie należy też zapominać o nastolatkach z obfitymi krwawieniami miesięcznymi. Dodatkową grupę stanowią osoby, które stosują restrykcyjną dietę wegetariańską lub wegańską.

    Żelazo pełni ważną rolę w transporcie tlenu przez krwinki czerwone, produkcji energii, uczestniczy w reakcjach obronnych organizmu oraz w procesach rozwoju tkanki nerwowej.

     

    Utajony niedobór żelaza u dziecka

     

    Gdy zapotrzebowanie na żelazo jest większe niż dostarczane mu z pokarmem, organizm opróżnia magazyny żelaza, które znajdują się wątrobie, śledzionie i szpiku kostnym. W tym momencie nie występują jeszcze jawne objawy niedoboru żelaza u dziecka. Wyniki badań krwi i ilość żelaza w surowicy są prawidłowe.

    Rezerwy żelaza powoli się wyczerpują. Ustrój próbuje wyrównać straty żelaza przez jego zwiększone wchłanianie w przewodzie pokarmowym i łatwiejsze wiązanie pierwiastka do białek krwi. Sytuację taką określamy utajonym niedoborem żelaza u dziecka. W okresie tych zmian czasami może dojść do wystąpienia podobnych objawów, jak przy całkowitym braku rezerw żelaza.

     

    Objawy niedoboru żelaza u dziecka

     

    Niedobór żelaza u dziecka wiąże się z pojawieniem określonych objawów. Nie wszystkie objawy niedoboru żelaza występują od razu. U danego dziecka zauważymy tylko niektóre z poniższych objawów. Wymienione niżej objawy w większości są niespecyficzne i nie decydują o rozpoznaniu niedoboru żelaza. Wszystkie zmiany powinny się cofnąć całkowicie po uzupełnieniu deficytów żelaza.

     

    Jak wygląda dziecko z niedoborem żelaza?

     

    Do zmian fizycznych zaliczmy wszystkie objawy, które można zauważyć u dziecka gołym okiem.

    1. Skóra dziecka jest blada, wysuszona, a wargi są spierzchnięte.
    2. W kącikach ust mogą pojawić się zajady.
    3. Śluzówka jamy ustnej jest również blada.
    4. Na powierzchni języka zanikają bruzdy i staje się on bardziej wygładzony. Dodatkowo żywo czerwony język może świadczyć o stanie zapalnym, który zdarza się w niedoborze żelaza u dziecka.
    5. Zauważymy kruchość włosów, które mają skłonność do rozdwajania się i wypadania.
    6. Paznokcie są bardziej łamliwe. Płytka paznokciowa może być na czubku palca wygięta do góry, co kształtem przypomina łyżeczkę.
    7. Białkówki dziecka mogą być zabarwione niebieskawo (objaw Oslera).

     

    Jak zachowuje się dziecko z niedoborem żelaza?

     

    Do zmian czynnościowych zaliczymy wszystkie objawy w zmianie zachowania dziecka, jak również reakcje organizmu w odpowiedzi na niedobór żelaza.

    W przypadku niedoboru żelaza u dziecka, maluch jest apatyczny – mniej chętnie się bawi, łatwiej się męczy, czuje się osłabiony i senny lub odwrotnie – jest bardziej pobudliwy i rozdrażniony. W czasie większej aktywności fizycznej może pojawić się duszność. U takiego dziecka zauważymy również, że nie rośnie i nie przybiera prawidłowo na masie ciała. Jego rozwój psychomotoryczny prawdopodobnie będzie opóźniony.

    Może dojść do zawrotów i bólów głowy, pojawiania się mroczków przed oczami czy szumu w uszach, a nawet do omdleń. Mali pacjenci będą wyjątkowo niechętnie pili. Układ odpornościowy maluchów będzie osłabiony, co oznacza, że dzieci te będą chorowały częściej niż inne. Bardzo rzadkim objawem jest pojawienie się spaczonego łaknienia. Polega ono na spożywaniu niejadalnych rzeczy, takich jak np. piasek, farby, tynk.

     

    Badanie dziecka z niedoborem żelaza

     

    Pewne objawy niedoboru żelaza u dziecka nie są widoczne od razu. Można je wykryć dopiero za pomocą badania lekarskiego lub badań specjalistycznych.

    • Lekarz osłuchując serce dziecka może usłyszeć przygodny szmer skurczowy.
    • Zbadane tętno będzie szybkie.
    • Sylwetka serca może być powiększona.
    • W przewodzie pokarmowym zauważa się zmniejszoną ilość kwasu solnego w soku żołądkowym, co wtórnie powoduje brak łaknienia.
    • W obrębie przełyku mogą pojawić się owrzodzenia powodujące ból przy połykaniu pokarmów, które należą do zespołu Plummera-Vinsona.
    • Biopsja jelit mogłaby ukazać spłaszczenie lub zanik kosmków jelitowych. Ich brak powoduje upośledzenie wchłaniania witamin, tłuszczy oraz cukrów.
    • Morfologia krwi wykaże niedokrwistość z niedoboru żelaza u dziecka (jest to niedokrwistość małokrwinkowa).

     

    Niedokrwistość z niedoboru żelaza

     

    Niedobór żelaza u dziecka objawia się głównie nieprawidłowymi parametrami w układzie krwionośnym. Dochodzi wówczas do anemii z niedoboru żelaza, zwanej inaczej niedokrwistością syderopeniczną, która jest najczęstszym rodzajem niedokrwistości. Dzieje się tak dlatego, że 70% wszystkich jonów żelaza organizmu stanowi pierwiastek budulcowy głównego białka krwinek czerwonych hemoglobiny. Brak wystarczającej ilości żelaza powoduje zaburzenia wytwarzania erytrocytów.

    Objawy pojawiają się dość późno, gdyż wynikają z całkowitego wyczerpania rezerw żelaza w organizmie. Należy pamiętać, że u małych dzieci symptomy są bardziej nasilone, a u wcześniaków pojawiają się wcześniej niż u noworodków donoszonych.

     

    Badania na niedobór żelaza

     

    Aby rozpoznać niedokrwistość z niedoboru żelaza u dziecka, konieczne jest wykonanie morfologii krwi. Pierwsze badanie u zdrowo rozwijającego się niemowlęcia można wykonać w 6 miesiącu życia, gdy wyczerpią się już zapasy od mamy. Służy to wykryciu bezobjawowej anemii.

    W nieprawidłowych badaniach zauważymy, że stężenie hemoglobiny (oznaczanej symbolami Hg lub HGB) jest obniżone. Spadek parametrów zabarwienia krwinki: średnia zawartość hemoglobiny (MCH) poniżej 27 pg i stężenie hemoglobiny w krwince (MCHC) poniżej 32 g/dl określają tę niedokrwistość jako niedobarwliwą. Gdy objętość krwinki (MCV) jest mniejsza niż 82 fl, wówczas mówimy o mikrocytozie. Liczba erytrocytów (RBC) może początkowo być prawidłowa, ale z czasem trwania anemii obniża się.

    Aby potwierdzić syderopenię (obniżoną ilość żelaza) w pierwszej kolejności wykonuje się badanie ferrytyny we krwi. Jest to białko magazynujące żelazo. Jej stężenie w niedokrwistości z niedoboru żelaza u dziecka wynosi zazwyczaj poniżej 10 μg/l.

    Oznaczamy również stężenie żelaza w osoczu krwi. Aby wykluczyć stan zapalny, który może zafałszować wyniki, potrzebne jest określenie stężenia białka C-reaktywnego (CRP). Kiedy wyniki morfologii są prawidłowe, a jednocześnie stwierdzamy zmniejszone stężenie żelaza, mamy wtedy do czynienia ze skrycie rozwijającą się anemią.

    Autor: lek. Patrycja Dębosz
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Niedokrwistość
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.