zarejestruj się zaloguj się

Mononukleoza zakaźna u dziecka

Tekst: lek. Agnieszka Dobrzyńska
Mononukleoza zakaźna u dziecka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 03. lipca, 2013

Objawy grypopodobne, silny ból gardła, uczucie przemęczenia oraz gorączka mogą sugerować zachorowanie na mononukleozę zakaźną (łac. mononucleosis infectiosa), czyli ostrą chorobę zakaźną wywoływaną przez wirus Epsteina–Barra (EBV). Termin "mononukleoza" określa zwiększenie – pod wpływem działania wirusa – liczby krwinek białych, czyli limfocytów, w stosunku do całkowitej liczby krwinek we krwi obwodowej.

SPIS TREŚCI:

    Mononukleoza zakaźna u dziecka – epidemiologia

     

    Wirus EBV jest czynnikiem chorobotwórczym występującym powszechnie na całym świecie. Okresy jesieni i wiosny, a także duże skupiska dzieci są najbardziej obfite w jego obecność. Zakażenie wirusem mononukleozy zakaźnej, szczególnie we wczesnym dzieciństwie, nie zawsze prowadzi do rozwoju choroby; najczęściej jest bezobjawowe. Natomiast zakażenie w wieku nastoletnim lub w młodości skutkuje rozwinięciem się mononukleozy zakaźnej u dziecka w prawie 50% przypadków. Na mononukleozę zakaźną zapadają głównie dzieci pomiędzy 5 a 12 rokiem życia oraz dorośli do 30 roku życia. Szacuje się, że zakażeniu wirusem EBV ulega 50% dzieci przed ukończeniem 5 roku życia.

     

    Mononukleoza zakaźna u dziecka – drogi przenoszenia

     

    Zakażenie wirusem mononukleozy zakaźnej następuje głównie przez kontakt bezpośredni osoby zdrowej z osobą chorą lub nosicielem wirusa, u którego wirus obecny jest w ślinie (dlatego też mononukleozę zakaźną potocznie nazywa się „chorobą pocałunków”). Zarażenie następuje więc poprzez kontakt ze śliną i zanieczyszczone nią przedmioty (np. kęsy pokarmu) lub picie z tego samego naczynia. Możliwe są także inne drogi nabywania wirusa mononukleozy zakaźnej – przetoczenie krwi, przeszczep szpiku kostnego lub innych narządów. Okres wylęgania EBV wynosi średnio 30–50 dni, a zakaźność, czyli możliwość zakażania przez osobę chorą wynosi przeciętnie 4–6 miesięcy, czasem nawet do 1,5 roku. Warto zapamiętać, że mononukleoza zakaźna u dziecka pozostawia trwałą odporność, czyli raz przechorowana nie nawraca.

     

    Mononukleoza zakaźna u dziecka – objawy

     

    Mononukleoza zakaźna u dziecka początkowo objawia się niespecyficznie. Występują:

    • bóle głowy,
    • złe samopoczucie,
    • utrata łaknienia,
    • apatia,
    • rozkojarzenie,
    • przewlekłe zmęczenie,
    • ogólne osłabienie.

    Powyższe niespecyficzne objawy mogą utrzymywać się od 1 do 2 tygodni. W międzyczasie pojawia się gorączka, która z reguły sięga nawet 40°C. Przed jej wystąpieniem, czasem w trakcie, bardzo rzadko po jej spadku, powiększają się węzły chłonne – głównie te zlokalizowane na szyi i z tyłu głowy. U dziecka występuje silny ból, szczególnie podczas połykania i zaczerwienie gardła. Migdałki podniebienne ulegają powiększeniu, pokrywają się wysiękiem.

    W mononukleozie zakaźnej naloty są białe i szare, łatwo usuwalne, bez krwawienia. Występuje nieprzyjemny zapach z ust. Na podniebieniu dziecka pojawiają się wybroczyny. Dodatkowo występuje obrzęk powiek, nasady nosa i łuków brwiowych. Stałym objawem jest również powiększenie śledziony i wątroby. Obrzęk śledziony może być na tyle duży, że niewielki uraz doprowadza do jej pęknięcia. W wątrobie dochodzi niekiedy do jej stanu zapalnego i wtedy występuje żółtaczka.

    Czas trwania choroby może być różny, przy czym najostrzejsze objawy występują przez około 2 tygodnie. Czasami w przebiegu mononukleozy zakaźnej u dziecka może wystąpić zapalenia płuc czy też powikłania ze strony układu nerwowego, takie jak zapalenie mózgu, opon mózgowo-rdzeniowych czy nerwów obwodowych. W okresie zdrowienia dziecka może pojawić się zespół przewlekłego zmęczenia, który charakteryzuje się trudnościami w koncentracji, uczuciem ciągłego zmęczenia, obniżeniem aktywności życiowej.

     

    Mononukleoza zakaźna u dziecka – diagnozowanie

     

    Obraz kliniczny klasycznej mononukleozy jest charakterystyczny. Na ogół objawy takie, jak przedłużające się zapalenie gardła z wysiękiem na migdałkach, z towarzyszącym powiększeniem śledziony i wątroby, a także duży odczyn węzłowy, czyli powiększenie węzłów chłonnych, sugerują lekarzowi rozpoznanie. Dla potwierdzenia zakażenia wirusem EBV stosuje się diagnostykę laboratoryjną. Rutynowa diagnostyka serologiczna w celu potwierdzenia mononukleozy zakaźnej u dziecka opiera się na stwierdzeniu obecności w surowicy krwi przeciwciał nieswoistych w klasie IgM, tzw. heterofilnych (odczyn Paula-Bunnella-Davidsohna).

    U dzieci, zwłaszcza poniżej 5 roku życia, przeciwciała heterofilne wykrywane są we krwi znacznie rzadziej niż u osób dorosłych. Dlatego też obecnie bada się również przeciwciała swoiste, zwykle przeciwko antygenowi kapsydowemu (anty VCA) w klasie IgM. Także badanie morfologii krwi daje dużą podpowiedź lekarzowi. U dziecka z mononukleozą zakaźną w rozmazie krwi dominuje podwyższony poziom leukocytów, a także pojawiają się tzw. limfocyty atypowe, nazwane tak ze względu na różnicę w budowie, w porównaniu z klasycznymi limfocytami. Dodatkowo wykonując badanie biochemiczne krwi warto oznaczyć tzw. markery wątrobowe, które ze względu na stan zapalny w tym narządzie są podwyższone.

     

    Mononukleoza zakaźna u dziecka – leczenie

     

    Nie ma swoistego leku w przypadku mononukleozy zakaźnej u dziecka. Stosujemy jedynie leczenie objawowe. Ważny jest odpoczynek, unikanie nadmiernego wysiłku, leżenie w łóżku, leki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe, dieta bogata w witaminy. W przypadkach z nasiloną obturacją górnych dróg oddechowych, wynikającą z obrzęku tkanki limfatycznej, w małopłytkowości, w powikłaniach neurologicznych stosuje się kortykosterydy. Nie ma szczepionki przeciwko mononukleozie zakaźnej.

    Pamiętajmy o zachowaniu profilaktyki w okresie chorobowym. W przypadku mononukleozy zakaźnej u dziecka powinna unikać bezpośredniego kontaktu, a w szczególności całowania się, picia i jedzenia ze wspólnych naczyń. Przechorowanie mononukleozy upośledza czasowo odporność dziecka, dlatego po chorobie należy zadbać o odpowiednią dietę i aktywność dziecka dostosowaną do samopoczucia.

     

    Mononukleoza zakaźna u dziecka – powikłania

     

    Poważne powikłania po mononukleozie zakaźnej u dziecka występują rzadko, w mniej niż 5% przypadków. Niemniej jednak zdarzają się:

    • wtórne zakażenia bakteryjne,
    • ostra małopłytkowość,
    • anemia hemolityczna,
    • agranulocytoza,
    • pancytopenia,
    • porażenia nerwów czaszkowych (najczęściej nerwu twarzowego),
    • padaczka,
    • psychozy,
    • zespół Guillaina–Barréego,
    • zapalenie mózgu,
    • poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego,
    • rzadko występuje zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zapalenie jąder,
    • utrudnienie oddychania (duszność ze stridorem),
    • pęknięcie śledziony,
    • zapalenie wątroby.

     

    Mononukleoza zakaźna u dziecka – różnicowanie

     

    Przy niecharakterystycznym obrazie objawów mononukleozy zakaźnej u dziecka lekarz powinien wziąć pod uwagę inne czynniki chorobotwórcze. Warto wtedy przeprowadzić diagnostykę w kierunku m.in. wirusa cytomegalii, paciorkowcowego zapalenia gardła, pierwotniaka Toxoplasma gondii, wirusa różyczki, wirusa świnki, HIV, HAW (wirusowe zapalenie wątroby typu A) oraz wirusów grypy A i B, gdyż dają one bardzo podobne objawy chorobowe. W przypadku, gdy u dziecka chorego na mononukleozę zakaźną (podejrzewając jednak bakteryjną etiologię choroby) podamy antybiotyki z grupy penicylin półsyntetycznych (np. amoksycylina) i zaobserwujemy wystąpienie wysypki, możemy być pewni, że mamy do czynienia z zakażeniem wirusem EBV. Należy wtedy odstawić antybiotyk i dalej leczyć dziecko objawowo.

    Autor: lek. Agnieszka Dobrzyńska
    Tagi: mononukleoza
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Wirus Epsteina-Barr (EBV)
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.