zarejestruj się zaloguj się

Łuszczyca u dzieci

Tekst: lek. Agnieszka Dobrzyńska
Łuszczyca u dzieci
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 24. stycznia, 2014

Łuszczyca to przewlekła, zapalna choroba skóry, która dotyka jedną osobę na sto. Nie jest zakaźna i nie można się nią zarazić przez bezpośredni kontakt z chorym. Objawy łuszczycy u każdego dziecka mogą być inne, od mało do bardzo dokuczliwych. Charakterystyczne w przebiegu łuszczycy jest pojawienie się na skórze osoby chorej zmian o typie łusek i grudek. Choroba nie jest uleczalna, a leczenie ma na celu zminimalizować objawy choroby.

SPIS TREŚCI:

    Łuszczyca i jej przyczyny

     

    Łuszczyca należy do grupy przewlekłych chorób zapalnych. Nie jest chorobą zakaźną i nie zachorujemy na nią poprzez kontakt z chorym. Statystycznie dotyka około 1% dzieci od 18 roku życia. Jej objawy dotyczą przede wszystkim skóry, ale w przebiegu choroby mogą być zaatakowane także paznokcie i stawy dziecka. Łuszczyca u dzieci rzadko daje objawy kliniczne przed 2 rokiem życia. 

    Mimo licznych badań nad łuszczycą, do dziś nie poznano dokładnej przyczyny jej występowania. Wiadomo, że choroba ma podłoże genetyczne. Dzieci z rodzin, w których ktoś z najbliższych choruje na łuszczycę, mają zwiększone ryzyko zachorowania. Gdy choruje jedno z rodziców, ryzyko wystąpienia łuszczycy u dziecka wynosi nawet 20%, a gdy chorują oboje rodzice, ryzyko wzrasta do 50%, a nawet 70%.

    Wśród przyczyn wystąpienia łuszczycy u dzieci dopatruje się także nieprawidłowości w układzie immunologicznym. Prowadzi to do powstania stanu zapalnego, a także odpowiedzi ogólnoustrojowej organizmu. Ważną rolę pełnią czynniki wyzwalające, których pojawienie się doprowadza do wysiewu zmian łuszczycowych albo przyczynia się do zaostrzenia dotychczas już istniejących. Do czynników wyzwalających należą:

    • urazy oraz zadrapania skóry dziecka,
    • zakażenia bakteryjne (głównie paciorkowcami),
    • zakażenia wirusowe (m.in. wirus grypy, ospy wietrznej, opryszczki),
    • niektóre leki,
    • odstawienie stosowanych dotychczas doustnych glikokortykosteroidów,
    • ostry stres fizyczny oraz psychiczny u dziecka,
    • nasilone zmiany hormonalne, charakterystyczne m.in. dla okresu dojrzewania,
    • nieprawidłowa dieta, czyli bogata m.in. w tłuszcze zwierzęce i ostre przyprawy.

     

    Objawy łuszczycy u dziecka

     

    Obraz kliniczny łuszczycy u dzieci może różnić się od obrazu choroby u dorosłych. Mimo że łuszczyca kojarzy się na ogół z chorobą dorosłych, jej pierwsze objawy aż u około 30% wszystkich chorych pojawiają się przed 20 rokiem życia.

    W przebiegu łuszczycy u dzieci dochodzi do znacznego przyspieszenia i zakłócenia procesów rogowacenia i złuszczania naskórka. U zdrowego dziecka komórki najbardziej zewnętrznej warstwy naskórka złuszczają się, a na ich miejsce wkraczają komórki produkowane w niższych warstwach skóry. Proces ten normalnie trwa około 1 miesiąca. W przypadku łuszczycy cykl jest znacząco przyspieszony i przebiega nawet ośmiokrotnie szybciej. W wyniku tego dochodzi do łagodnego, nadmiernego rozrostu naskórka i pojawienia się stanu zapalnego w warstwach skóry położonej poniżej. Klinicznie charakteryzuje się to obecnością grudek brunatnych lub różowych, pokrytych z zewnątrz suchą, srebrzystobiałą łuską. Zmiany te mogą występować pojedynczo albo zlewać się i tworzyć większe ogniska.

    W przebiegu każdej z postaci łuszczycy u dzieci mogą występować zmiany dotyczące paznokci. Przyjmują one postać punkcikowatych wgłębień. Płytka paznokcia jest pogrubiała i żółta. Paznokieć staje się łamliwy i łatwo ulega rozwarstwieniu. Niektórym postaciom choroby towarzyszą także zmiany zapalne stawów przebiegające ze złym samopoczuciem, gorączką, bólem, ich obrzękiem. Jest to zapalenie, które często poprzedza wystąpienie skórnych zmian łuszczycowych.

    Przebieg łuszczycy u dzieci jest na ogół cięższy niż u osób dorosłych. Obserwowane są okresy kilkuletniej remisji, czyli wygaszenia choroby na przemian z jej nawrotami, często w zupełnie innej postaci.

     

    Rodzaje łuszczycy u dziecka

     

    Występuje kilka rodzajów łuszczycy u dzieci, a niektóre z nich przybierają nietypową postać, co stwarza niekiedy trudności diagnostyczne. Najczęstszą postacią u dzieci jest tzw. łuszczyca zwyczajna, która charakteryzuje się obecnością wykwitów łuszczycowych, blaszek pokrytych srebrnobiałymi łuskami (głównie na skórze głowy dziecka, w okolicy zausznej, na łokciach, kolanach w okolicy pępka i na pośladkach).

    Łuszczyca kropelkowata charakteryzuje się występowaniem małych rumieniowych grudek pokrytych łuską (do 1 cm), przypominających krople. Jest to postać łuszczycy u dzieci z udokumentowanym w wywiadzie zakażeniem paciorkowcowym gardła, a także okolic odbytu. Rzadziej u dzieci występuje łuszczyca odwrócona, w której zmiany skórne występują w okolicy fałdów i powierzchni zgięciowych, m.in. pachwin, pach i szyi.

    Postać anogenitalna, czyli tzw. łuszczyca pieluszkowa występuje u dzieci do 2 roku życia. Zmiany lokalizują się głównie w okolicy pieluszkowej i mają postać gładkich lub nieznacznie łuszczących się obszarów jasno- lub ciemnoczerwonego rumienia. W erytrodermii łuszczycowej zmiany skórne widoczne są na całej lub prawie całej powierzchni ciała dziecka. Rzadko występuje ona u dzieci młodszych. Na ogół przebiega z nasilonymi objawami ogólnymi (gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, odwodnienie i zły stan ogólny). Oprócz aspektów estetycznych, zmiany łuszczycowe zmieniają zdecydowanie wygląd skóry dziecka, a wykwitom może towarzyszyć świąd o różnym nasileniu.

     

    Diagnostyka łuszczycy

     

    W diagnostyce łuszczycy u dzieci najważniejsze jest dokładne zbadanie dziecka przez dermatologa. Lekarz powinien obejrzeć dokładnie całą skórę, śluzówkę jamy ustnej i paznokcie. Lekarz przeprowadzi wywiad z rodzicami, spyta o okoliczności pojawienia się zmian skórnych, o to, czy w rodzinie ktoś chorował bądź choruje na łuszczycę. Podczas badania fizykalnego dermatolog zdrapuje (najlepiej w kilku miejscach) łuskę z naskórka. Jest to całkowicie niebolesne dla dziecka, a konieczne dla wykrycia charakterystycznych objawów skórnych. Po zdrapaniu łuski uwidoczniona zostaje gładka, błyszcząca, jakby wywoskowana powierzchnia, a po chwili w miejscu zdrapania pojawia się powoli sącząca się krew.

    Charakterystyczne dla zmian łuszczycowych jest to, że podczas aktywnej fazy łuszczycy u dzieci, zdrapanie fragmentu niezmienionej skóry (brak widocznych zmian gołym okiem) powoduje wysiew nowych zmian. Pojawiają się one średnio po 10 dniach. Powyższe postępowanie jest na ogół wystarczające do rozpoznania choroby.

    W przypadkach dyskusyjnych można pobrać fragment skóry do badania histopatologicznego. Możliwe są też badania genetyczne (nie są one wykonywane rutynowo u dzieci). Łuszczycę skóry owłosionej u dziecka należy różnicować z łojotokowym zapaleniem skóry, atopowym zapaleniem skóry i z grzybicą. Łuszczycę zwyczajną i kropelkowatą można pomylić z atopowym zapaleniem skóry, łupieżem różowym oraz osutką wirusową. Łuszczycę okolicy pieluszkowej należy różnicować z pieluszkowym zapaleniem skóry i z zapaleniem skóry spowodowanym przez drożdżaki. Wszystko to sprawia, że diagnostyką tego schorzenia powinien zająć się doświadczony dermatolog.

     

    Leczenie łuszczycy

     

    Łuszczyca jest chorobą nieuleczalną. Leczymy ją, aby jak najbardziej zminimalizować objawy i wydłużyć okresy remisji, czyli czas, gdy te objawy nie występują. W większości przypadków łuszczycy u dzieci wystarczy leczenie miejscowe zmian skórnych. Stosuje się kremy, maści, pianki, żele, lotiony, roztwory, aerozole, oleje i plastry nasączone lekami. Wybór konsystencji leku zależy od lokalizacji zmian i preferencji. Zmiany na kończynach wymagają stosowania maści i kremów, a na skórę głowy najlepsze są preparaty o rzadszej konsystencji, m.in. płyny, żele, pianki.

    Leki stosowane miejscowo na skórę zwykle powinny być nakładane 2 x dziennie. Lekami z wyboru w leczeniu zmian na skórze są glikokortykosteroidy, głównie preparaty o słabszej sile działania. Mają one właściwości przeciwzapalne, przeciwproliferacyjne oraz zmniejszają odczyn zapalny i minimalizują łuszczenie się skóry i świąd. Niestety leki te wykazują działania niepożądane. Ponadto glikokortykosteroidy oddziaływają na oś hormonalną przysadkowo-nadnerczową. Dlatego u dzieci używane są preparaty o słabszej sile działania i zminimalizowanym wpływie na układ hormonalny. Z powodu powyższych skutków ubocznych, glikokortykosteroidy często stosuje się zamiennie lub łączy się w schematach leczenia z innymi preparatami.

    Pochodne witaminy D (m.in. kalcypotriol) w przypadku łuszczycy u dzieci mogą być stosowane w monoterapii lub w połączeniu z glikokortykosteroidami. Połączenie to jest dobrze tolerowane i ma działanie synergistyczne (zastosowanie dwóch leków wykazuje silniejsze działanie niż takie, które uzyskalibyśmy po podaniu tych leków oddzielnie).

    W miejscowym stosowaniu używane są też inhibitory kalcyneuryny (grupa leków o działaniu immunosupresyjnym) – takrolimus oraz pimekrolimus. Są to preparaty pierwszego wyboru w przypadku zmian łuszczycowych na skórze twarzy dziecka.

    Kwas salicylowy, kwas mlekowy, mocznik to preparaty o właściwościach złuszczających grube blaszki łuszczycowe. Kwas salicylowy dostępny jest w postaci m.in. szamponu  i żelu do stosowania na skórę owłosioną głowy, dłonie i podeszwy pięt. Nie należy go jednak stosować u najmłodszych dzieci, gdyż istnieje ryzyko wchłonięcia przezskórnego i wystąpienia efektu zatrucia salicylanami. Kwas mlekowy i mocznik (dostępne w postaci kremów, lotionów i maści) również wykazują działanie złuszczające. Do preparatów stosowanych miejscowo w leczeniu łuszczycy u dzieci zaliczamy też dziegcie i cygnolinę (obecnie stosowane sporadycznie).

     

    Leczenie łuszczycy – fototerapia

     

    Niektóre przypadki łuszczycy u dzieci wymagają leczenia systemowego lub fototerapii. Zabiegi fototerapii czyli światłolecznictwa znalazły zastosowanie u dzieci z rozsianymi zmianami łuszczycowymi. Wykonywane są w gabinecie lekarskim lub w specjalistycznych ośrodkach. Obecnie u dzieci terapią z wyboru jest naświetlanie promieniami UVB o wąskim zakresie. Leczenia systemowego wymagają natomiast oporne na leczenie postaci skórne, a także erytrodermia łuszczycowa oraz artropatia łuszczycowa.

    Z leków stosowanych w tej terapii należy wymienić acytretynę, czyli doustną pochodną witaminy A. Ponadto w postaci łuszczycowego zapalenia stawów podawany jest metotreksat. Warto wspomnieć, że najnowszym trendem w leczeniu łuszczycy jest terapia preparatami biologicznymi m.in. etanerceptem. Są to leki, których podstawowym wskazaniem do stosowania u dzieci jest łuszczycowe zapalenie stawów, w którym hamują proces zapalny prowadzący do zniekształceń.

     

    Opieka nad dzieckiem z łuszczycą

     

    Dzieci z łuszczycą wymagają szczególnej pielęgnacji. Rodzice tych dzieci powinni zwrócić uwagę na kilka ważnych aspektów wspomagających terapię.

    • Konieczne jest skuteczne zwalczanie wszystkich potencjalnych ognisk zakaźnych (m.in. próchnica zębów, zapalenie zatok, a także zapobieganie chorobom infekcyjnym).
    • Unikanie stresujących sytuacji i zapewnienie wypoczynku sprzyja leczeniu. Gdy dzieci nie radzą sobie z chorobą, proponowany jest kontakt z psychologiem.
    • Elementem terapii jest właściwa pielęgnacja skóry, czyli dbanie o jej odpowiednie nawilżanie, stosowanie preparatów natłuszczających, kąpieli natłuszczających. Należy unikać krępujących ruchy ubrań i zbyt silnego nasłonecznienia, gdyż przyczyniają się do powstania podrażnień skóry.
    • Bardzo ważna jest ochrona przed skaleczeniami.
    • Dziecku nie wolno się drapać.
    • Należy stosować odpowiednio dobraną dietę, zwłaszcza w okresie zaostrzeń. Proponowana jest dieta lekkostrawna, unikanie tłuszczów zwierzęcych, wieprzowiny, czekolady, kawy, kakao, miodu, warzyw strączkowych, surowych jabłek, ostrych przypraw. Codzienna dieta powinna zawierać ryby i oleje roślinne, gdyż są one cennym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych omega 3 oraz witaminy D.
    Autor: lek. Agnieszka Dobrzyńska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Łuszczyca krostkowa
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.