zarejestruj się zaloguj się

Leczenie cukrzycy u dziecka

Tekst: lek. Anna Krakowska
Leczenie cukrzycy u dziecka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 06. lutego, 2014

W populacji dziecięcej dominuje cukrzyca typu 1. Niestety, w dobie epidemii nadwagi i otyłości dotykającej coraz częściej także dzieci, typ 2 cukrzycy również zaczyna dotyczyć małych pacjentów. Dzieci chorujące na cukrzycę typu 1 wymagają insulinoterapii, a także ciągłego monitorowania stężenia glukozy we krwi za pomocą glukometru. W leczeniu stosowane są leki doustne, ważną rolę odgrywa też prawidłowa dieta oraz aktywność fizyczna.

lek. Anna Krakowska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Cukrzyca wśród dzieci

     

    Cukrzyca to choroba metaboliczna charakteryzująca się podwyższonym stężeniem glukozy we krwi (hiperglikemią). Za prawidłowy poziom cukru we krwi odpowiada hormon – insulina. Jest ona wytwarzana przez trzustkę, gdy we krwi podnosi się stężenie glukozy (np. po posiłku).

    Wyróżniamy dwa typy cukrzycy. W typie 1 hiperglikemia wynika z niedoboru insuliny, natomiast w typie 2 z jej nieefektywnego działania (organizm jest "insulinooporny", co wiąże się z nadmiarem tkanki tłuszczowej). Wśród dzieci dominuje cukrzyca typu 1, jednak w dobie epidemii otyłości dotykającej także najmłodszych, typ 2 cukrzycy zaczyna dotyczyć również ich.

     

    Leczenie dzieci z cukrzycą



    Dzieci chorujące na cukrzycę typu 1 wymagają insulinoterapii, a także ciągłego monitorowania stężenia glukozy we krwi za pomocą glukometru. Zarówno dziecko, jak i jego rodzice muszą opanować umiejętność podawania insuliny, wykonywania regularnych pomiarów glikemii, rozpoznania objawów hipoglikemii oraz radzenia sobie z nią.

    Obecnie stosowana jest tzw. intensywna insulinoterapia. Polega ona na stosowaniu „bazy”, którą stanowi insulina długo działająca, podawana na początku dnia, a do tego do każdego posiłku wstrzykiwana jest insulina działająca krótko / szybko. Inną możliwością jest ciągły podskórny wlew insuliny za pomocą osobistej pompy insulinowej podającej w sposób ciągły bazę i dostrzykującej do posiłków tzw. bolusy. Metoda ta jest najbliższa odtworzenia fizjologicznego sposobu wydzielania insuliny przez zdrowy organizm, stąd daje najlepsze możliwości wyrównania cukrów (zakładając dobrą współpracę z dzieckiem i rodzicami).

    Leczenie cukrzycy u dziecka polega na stosowaniu leków doustnych, które na różne sposoby (zależnie od mechanizmu działania) wpływają na  efektywność działania wydzielanej insuliny. Jednak w porównaniu z ilością preparatów dla dorosłych, w przypadku dzieci jest zaledwie kilka leków, które są dopuszczone do stosowania (i to nie u wszystkich dzieci, ponieważ niektóre można podawać dopiero od 12 roku życia).

    Do metod leczenia cukrzycy u dziecka należy także zaliczyć postępowanie dietetyczne i ćwiczenia fizyczne, które poprzez redukcję ilości tkanki tłuszczowej poprawiają wrażliwość organizmu na insulinę.

     

    Spadek poziomu cukru u dziecka

     

    O hipoglikemii u dziecka mówimy, gdy stężenie glukozy spada poniżej 60 mg/dl. Hipoglikemia jest bardzo niebezpiecznym powikłaniem, szczególnie groźnym dla najmłodszych, kilkuletnich pacjentów, których mózg się ciągle rozwija, a jego prawidłowe funkcjonowanie bez glukozy nie jest możliwe. Objawy towarzyszące obniżonemu stężeniu glukozy we krwi są różne; każdy pacjent może reagować inaczej, dlatego ważne jest, aby dziecko i rodzice umieli rozpoznawać te objawy i w porę im zaradzić.

    Do najczęstszych objawów hipoglikemii należą:

    • bladość skóry, skóra pokryta zimnym potem,
    • drżenie rąk,
    • drętwienia warg, języka, palców,
    • zaburzenia koncentracji, pamięci,
    • zaburzenia mowy,
    • zmiana zachowania (nadmierna senność lub wręcz przeciwnie – zachowania agresywne, pobudzenie),
    • bóle głowy,
    • bóle brzucha, wymioty,
    • uczucie głodu,
    • przyspieszone bicie serca,
    • drgawki,
    • śpiączka.

    Po zmierzeniu stężenia glukozy i stwierdzeniu hipoglikemii należy podać produkt zawierający szybko wchłaniający się cukier (np. miód, osłodzoną herbatę czy wodę). W razie nieskuteczności takiego postępowania lub gdy pacjent prezentuje drgawki czy stracił przytomność, niezwłocznie należy wezwać pomoc medyczną i ułożyć dziecko w pozycji bocznej bezpiecznej, tak aby zapobiec ewentualnemu zachłyśnięciu.

     

     

    Wzrost poziomu cukru u dziecka

     

    Z kolei hiperglikemia u dziecka to podwyższone stężenie glukozy we krwi. Może być ono efektem nieprawidłowej diety, niedostosowania dawek insuliny czy zbyt małej aktywności fizycznej. Może pojawić się także w sytuacjach, gdy zapotrzebowanie na insulinę jest zwiększone (infekcje, stres, zabiegi chirurgiczne). Skrajnie wysoka hiperglikemia (> 250 mg/dl) występuje w przebiegu kwasicy ketonowej (patrz niżej).

    Do objawów hiperglikemii należą:

    • częste oddawanie dużych ilości moczu (poliuria),
    • wzmożone pragnienie (polidypsja),
    • apatia, senność, zmęczenie (skrajnie śpiączka),
    • rozdrażnienie,
    • bóle głowy,
    • nudności i wymioty.

    Po zmierzeniu glikemii glukometrem pacjent powinien dostrzyknąć sobie szybko działającą insulinę oraz napić się wody, aby uzupełnić płyny i elektrolity. Natomiast w razie ciężkiego przebiegu hiperglikemii (np. z utratą przytomności) należy wezwać pomoc medyczną.

     

    Kwasica ketonowa

     

    Powikłanie to zdarza się rzadziej od hipoglikemii. Kwasica ketonowa jest efektem zużywania tłuszczów jako źródła energii w sytuacji niedoboru insuliny (stężenie glukozy jest tu bardzo wysokie, tzn. > 250 mg/dl). Konsekwencją tej reakcji jest pojawienie się w organizmie ketonów (powodujących kwasicę), które eliminowane są wraz z moczem i przez drogi oddechowe – stąd oddech ma zapach acetonu i jest przyspieszony.

    Do rozwoju kwasicy ketonowej dochodzi w sytuacjach zwiększonego zapotrzebowania na insulinę, np. w trakcie infekcji, w wyniku stresu, przy zabiegach chirurgicznych, sytuacjach ostrych, jak zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, itp. Przyczyną może być także nieprawidłowe podawanie insuliny przez pacjenta. Kwasica ketonowa jest często pierwszym objawem cukrzycy.
    Objawami kwasicy ketonowej są:

    • odwodnienie będące efektem poliurii (pacjent odczuwa suchość w jamie ustnej, skóra staje się mniej napięta),
    • nudności, wymioty, bóle brzucha,
    • zapach acetonu z ust,
    • przyspieszony oddech,
    • senność,
    • śpiączka.

    Pacjent z podejrzeniem kwasicy ketonowej bezwzględnie wymaga hospitalizacji.

     

    Dieta a cukrzyca u dziecka

     

    W leczeniu cukrzycy u dziecka ważną rolę spełnia odpowiednia dieta. Dieta jest nieodzownym elementem opieki nad dzieckiem z cukrzycą. Dieta musi być zdrowa, dobrze zbilansowana i niskotłuszczowa. Połowa (50–55%) kalorii spożywanych w ciągu doby powinna pochodzić z węglowodanów, około jedna trzecia (30–35%) energii powinna pochodzić z tłuszczów, a 10–15% z białek.
    Kluczowe jest dopasowanie do siebie diety i podaży insuliny oraz aktywności dziecka tak, aby stężenia glukozy we krwi były jak najbliższe normy. Dieta powinna być odpowiednio dostosowana do wieku dziecka, potrzeb rozwojowych oraz trybu życia.

    Cenna jest wiedza na temat ilości węglowodanów w danym posiłku i dostosowywanie do tego dawki podawanej insuliny. Ważna jest znajomość pojęcia wymiennika węglowodanowego (WW). 1 WW jest to taka ilość pokarmu, w której znajduje się 10 g przyswajalnych węglowodanów (dostępne są specjalne tabele ułatwiające obliczanie WW w określonych pokarmach). Wskazane jest, aby mały pacjent i jego rodzice wiedzieli, jakie jest aktualne zapotrzebowanie kaloryczne dziecka. Posiłkując się odpowiednią tabelą można wtedy określić dobową ilość WW, jaką można przyjąć, a następnie podzielić ją na posiłki w ciągu dnia, których powinno być około 5–6 (3 główne oraz 2–3 przekąski).

    Dla diabetyka istotne jest także to, jak szybko dany produkt podnosi stężenie glukozy we krwi, czyli jak szybko dochodzi do wchłaniania węglowodanów z określonych produktów. Przykładowo, ryż biały spowoduje szybszy wzrost glikemii niż brązowy, analogicznie kromka chleba pszennego i żytniego. Co ciekawe, na tempo wchłaniania wpływa także temperatura posiłku (cieplejszy wchłania się szybciej), stopień rozdrobnienia (przecier owocowy wchłania się szybciej niż cały owoc), również sól zwiększa wchłanianie glukozy. Połączenie węglowodanów z tłuszczem i białkiem spowalnia to wchłanianie, podobne działanie ma błonnik. Aby zatem uniknąć nocnych spadków glikemii, wskazane jest spożywanie wieczorem produktów bogatobłonnikowych (produkty pełnoziarniste, kasze itp.).

    W przypadku leczenia cukrzycy u dziecka najważniejsze jest, aby dieta umożliwiła redukcję masy ciała (tzn. tkanki tłuszczowej), tak aby przełamać insulinooporność organizmu.

     

    Aktywność fizyczna

     

    Aktywność fizyczna jest jak najbardziej wskazana, a szczególnie ważna u dzieci otyłych, ponieważ pozwala na osiągnięcie prawidłowej masy ciała. Nie ma w zasadzie żadnych restrykcji co do wysiłku. Ważne jest natomiast, aby odpowiednio się do tego przygotować i nie doszło do hipoglikemii. Rodzice i dziecko muszą umieć rozpoznawać objawy spadku stężenia glukozy poniżej normy. Do takich spadków predysponują ćwiczenia długotrwałe, angażujące mięśnie nóg – chodzenie, bieganie, jazda na rowerze. Hipoglikemia może pojawić się wiele godzin po zakończeniu aktywności, a nawet może wpłynąć na zmianę zapotrzebowania na insulinę jeszcze następnego dnia.

    Autor: lek. Anna Krakowska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Hiperglikemia
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.