zarejestruj się zaloguj się

Leczenie cukrzycy typu 2 u dzieci

Tekst: lek. Karolina Torba
Leczenie cukrzycy typu 2 u dzieci
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 06. lutego, 2014

Badania wskazują na coraz szersze rozprzestrzenianie się cukrzycy typu 2 wśród dzieci i młodzieży. Główny wpływ na taki stan rzeczy ma brak aktywności fizycznej, niezdrowa dieta, nadwaga i otyłość w tych grupach wiekowych. Leczenie cukrzycy typu 2 opiera się między innymi na modyfikacji stylu życia oraz monitorowaniu poziomu cukru we krwi dziecka. W farmakoterapii stosowane są też doustne leki przeciwcukrzycowe.

lek. Karolina Torba
AUTOR
lek. Karolina Torba lek. w trakcie specjalizacji
SPIS TREŚCI:

    Insulinooporność

     

    Z cukrzycą typu 2 ściśle związane jest pojęcie insulinooporności. Oznacza ono zmniejszenie wrażliwości mięśni, tkanki tłuszczowej, wątroby i komórek pozostałych narządów na działanie insuliny. W prawidłowych warunkach insulina, jako hormon produkowany przez komórki trzustki, ma za zadanie zwiększyć transport cukru krążącego we krwi do komórek, by te wykorzystały glukozę do własnych procesów metabolicznych. Zatem insulina obniża poziom glukozy we krwi. W przypadku insulinooporności komórki nie są podatne na działanie insuliny, nie pobierają glukozy, co prowadzi do stanu hiperglikemii, a więc do nadmiernie wysokiego stężenia cukru we krwi. Mówimy wówczas o względnym niedoborze insuliny. Insulina w organizmie jest, ale nie spełnia swojej funkcji.

    Do bezwzględnego niedoboru insuliny dochodzi wówczas, gdy po latach trwania cukrzycy zasoby organizmu w insulinę kończą się. Należy wtedy do schematu dotychczas stosowanego leczenia włączyć insulinę tzw. egzogenną, a więc w formie leku wytworzonego metodami inżynierii genetycznej.

     

    Otyłość u dziecka a cukrzyca

     

     Do występowania insulinooporności u dzieci przyczyniają się:

    • otyłość,
    • okres dojrzewania płciowego,
    • podatność genetyczna,
    • czynniki środowiskowe.

    Tkanka tłuszczowa jako organ aktywny wydziela niektóre hormony, m.in. adiponektynę. Stężenie adiponektyny ujemnie koreluje z ilością tkanki tłuszczowej, a więc im więcej jest tkanki tłuszczowej, tym mniej adiponektyny we krwi i odwrotnie. Adiponektyna ma działanie uwrażliwiające komórki na insulinę, zatem im mniej tkanki tłuszczowej, tym większa podatność komórek na działanie insuliny i mniejsza insulinooporność.

    Okres dojrzewania sprzyja gromadzeniu się tkanki tłuszczowej, szczególnie u dziewczynek. Dziecko przybiera na wadze. Gdy na ten okres nałożą się złe nawyki żywieniowe i mała aktywność fizyczna, prawdopodobieństwo zachorowania na cukrzycę rośnie.

     

    Leczenie cukrzycy

     

    Leczenie cukrzycy typu 2 u dzieci obejmuje:

    • edukację chorego i jego rodziny,
    • modyfikację stylu życia (zdrowe nawyki żywieniowe, większa aktywność fizyczna),
    • monitorowanie poziomu cukru we krwi,
    • leczenie farmakologiczne.

     

    Edukacja cukrzyka

     

    Edukacja dziecka chorującego na cukrzycę typu 2 jest tak samo ważna, jak w przypadku cukrzycy typu 1 i powinna być skoncentrowana na zmianie zachowań dietetycznych i wzroście aktywności ruchowej. Edukacja w zakresie insulinoterapii w chorobie typu 2 zwykle nie jest konieczna od razu po rozpoznaniu.

    Rozmowę z dzieckiem i jego rodziną należy prowadzić spokojnie, rzeczowo i stanowczo, mówiąc językiem zrozumiałym dla wszystkich uczestników dyskusji. Edukacji powinien przewodniczyć lekarz z doświadczeniem w pracy z dziećmi chorymi na cukrzycę, znający potrzeby ludzi w młodym wieku, z odpowiednim podejściem psychologicznym i wiedzą w zakresie dietetyki. Z uwagi na wieloaspektowość choroby, wyedukowania w tym temacie wymaga cała rodzina. Poszczególni jej członkowie muszą zrozumieć, że bez ich wsparcia walka z chorobą i leczenie cukrzycy typu 2 u dziecka będzie o wiele trudniejsza, że dziecko potrzebuje ich pomocy szczególnie w chwilach trudnych, gdy ogarnie je niechęć do współpracy z lekarzem.

     

    Dieta i ćwiczenia fizyczne a cukrzyca

     

    Należy zachęcić dziecko i rodzinę do wprowadzenia na stałe do jadłospisu zdrowych nawyków żywieniowych. Zalecane jest przede wszystkim:

    • wyeliminowanie słodzonych napojów i soków,
    • spożywanie posiłków zgodnie z planem, o stałych godzinach w ciągu dnia, w jednym i tym samym miejscu,
    • kontrolowanie porcji dań, podawanie jedzenia na talerzu,
    • eliminacja z diety pokarmów wysokotłuszczowych i wysokokalorycznych,
    • unikanie nadmiernie restrykcyjnej diety i nagradzania słodyczami,
    • prowadzenie dzienniczka żywieniowego, w którym dziecko będzie zapisywało rodzaj i ilość spożytego pokarmu.

    Podczas jedzenia dziecko nie powinno równocześnie wykonywać innych czynności, np. oglądać telewizji, uczyć się, grać, czytać. Rodzice winni wzmacniać drobne sukcesy dziecka (m.in. odmówienie sobie słodyczy) i unikać obwiniania go za ewentualne niepowodzenia.

    Regularny wysiłek fizyczny wspomaga walkę z otyłością, przyczynia się do redukcji tkanki tłuszczowej, zmniejsza insulinooporność i pozytywnie wpływa na dobre samopoczucie. Dzieci w wieku 10–18 lat, chore na cukrzycę typu 2, powinny wykonywać umiarkowany lub intensywny wysiłek fizyczny przez co najmniej 1 godzinę dziennie. Zalecane ćwiczenia to: pływanie, trucht, wolny taniec, spokojna jazda na rowerze, jazda na łyżwach lub inne, wymagające wysiłku. Trzeba ograniczyć dziecku długość czasu spędzonego przed ekranem monitora komputerowego lub telewizora do 2 godzin dziennie.

     

    Monitorowanie poziomu cukru we krwi

     

    Leczenie cukrzycy typu 2 u dzieci wiąże się z koniecznością monitorowania u malucha poziomu cukru we krwi. Za pomocą urządzenia zwanego glukometrem należy wykonywać u dzieci regularne, domowe pomiary stężenia glukozy we krwi. Nakłuwając opuszek palca kroplę krwi nakładamy na specjalnie przygotowany pasek, który następnie wkładamy do urządzenia. Glukometr od razu sczytuje wynik, czyli aktualne stężenie glukozy we krwi włośniczkowej.

    Częstotliwość tego badania powinna być dostosowana indywidualnie do dziecka. Od razu po rozpoznaniu cukrzycy typu 2 oznaczenia wykonuje się zarówno na czczo, jak i po posiłkach, aż do znormalizowania diety i uzyskania docelowych wartości stężenia cukru we krwi. Po osiągnięciu tego stanu wystarczające jest już tylko badanie glikemii (zawartości cukru we krwi) na czczo kilka razy w tygodniu oraz codzienny pomiar po najobfitszym posiłku. Jeżeli wartości zaczną się zwiększać, lekarz powinien zadecydować o częstszym monitorowaniu poziomu cukru, aby na podstawie uzyskanych wyników odpowiednio zmodyfikować leczenie.

    Oznaczanie frakcji hemoglobiny glikowanej (HbA1C) – badania wykonywanego z pobranej na czczo od dziecka krwi żylnej, trzeba przeprowadzać co najmniej dwa razy w roku, a jeśli kontrola choroby jest nieskuteczna, nawet raz na kwartał.

     

    Farmakoterapia jako leczenie cukrzycy

     

    Podstawową rolę w leczeniu cukrzycy typu 2 u dzieci odgrywają doustne leki przeciwcukrzycowe. Od nich zacząć należy terapię większości pacjentów chorujących na omawiany typ cukrzycy.

    Doustne leki, ze względu na różny ich wpływ na gospodarkę węglowodanową, dzielimy na 2 główne grupy:

    1. Leki obniżające poziom cukru we krwi poprzez uaktywnienie wysp trzustkowych do wydzielania insuliny (tzw. leki hipoglikemizujące) stanowią grupę pierwszą. Mobilizują zapasy insuliny, a ta zmniejsza stężenie cukru we krwi. Do tego grona należą pochodne sulfonylomocznika i glinidy. Działają one jednak tylko do wyczerpania naturalnych zapasów insuliny w trzustce.
    2. Leki doustne mogą także blokować produkcję glukozy przez wątrobę, powodować zwiększenie jej zużycia i nasilenie beztlenowych przemian. Takie farmaceutyki nazywamy lekami antyhiperglikemicznymi. Należy do nich m.in. metformina, lek pierwszego rzutu u dzieci i młodzieży. Włączany powinien on być do schematu terapii zaraz po zdiagnozowaniu cukrzycy typu 2, samodzielnie lub razem z lekiem hipoglikemizującym.

    Poboczne grupy stanowią leki uwrażliwiające komórki na działanie insuliny (glitazony i glitazary) oraz leki imitujące działanie inkretyny.

    Insulinę w leczeniu cukrzycy typu 2 u dzieci należy włączyć w sytuacji wyczerpania się rezerw trzustkowych. Wskazaniami do rozpoczęcia insulinoterapii jest nieskuteczność dotychczas stosowanych leków doustnych oraz uczulenia lub groźne działania niepożądane farmaceutyków doustnych.

    Bezwzględnie trzeba podjąć insulinoterapię u dzieci z kwasicą ketonową lub ketozą, jeśli na danym etapie nie można jeszcze jednoznacznie stwierdzić typu cukrzycy oraz jeśli podczas przypadkowego pomiaru stężenie glukozy we krwi wyniesie 250 mg/dl i więcej lub jeśli odsetek HbA1C osiągnie powyżej 9%.

    Zmiana nawyków żywieniowych oraz zwiększenie aktywności fizycznej mają podstawowe znaczenie w leczeniu cukrzycy typu 2 u dzieci i należy je zalecać wszystkim, bez wyjątku. Cukrzyca dziecka jest chorobą dotyczącą całej rodziny, stąd tak ważna jest edukacja wszystkich jej członków. Wybór odpowiedniego schematu leczenia za pomocą farmaceutyków należy do lekarza. Jest on podyktowany potrzebą znormalizowania poziomu glukozy we krwi, opanowania objawów choroby i zmniejszenia częstości występowania powikłań i chorób współistniejących, szczególnie nadciśnienia tętniczego, dyslipidemii, nefropatii i stłuszczenia wątroby.

    Autor: lek. Karolina Torba
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Hiperglikemia
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.