zarejestruj się zaloguj się

Kolka u noworodka

Tekst: lek. Agnieszka Zaremba
Kolka u noworodka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 05. maja, 2014

Kolka to zmartwienie wielu rodziców noworodków. Jest to stosunkowo częste zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego, spotykane zarówno u noworodków, jak i niemowląt. Badania wskazują na to, że kolka może występować nawet u 40% dzieci przed ukończeniem 4 miesiąca życia. Rozciąganie ścian jelit przez nagromadzone w nich gazy prowadzi do silnych dolegliwości bólowych u niemowlęcia.

lek. Agnieszka  Zaremba
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest kolka u noworodka?

     

    Kolka u noworodka to silny ból brzucha spowodowany przez rozciąganie ścian jelit przez gromadzące się gazy. Zaburzenie to stwierdzane jest u noworodków i niemowląt, lecz zwykle ustępuje samoistnie około 3–4 miesiąca życia i nie pozostawia po sobie trwałych konsekwencji.

    Kolka jelitowa zaliczana jest do tzw. czynnościowych zaburzeń przewodu pokarmowego, tzn. zaburzeń funkcji przewodu pokarmowego bez zmian organicznych. Do jej rozpoznania konieczne jest spełnienie u noworodka lub niemowlęcia do ukończenia 4 miesiąca życia następujących kryteriów:

    • silny płacz,
    • niepokój,
    • rozdrażnienie dziecka bez innej określonej przyczyny,
    • utrzymywanie się objawów przez minimum 3 godziny w ciągu doby,
    • objawy nawracające przez minimum 3 dni w tygodniu,
    • objawy utrzymujące się co najmniej przez 1 tydzień (lub według innych kryteriów przez 3 tygodnie),
    • brak zaburzeń w rozwoju dziecka.

    Doświadczeni rodzice zwykle bezbłędnie rozpoznają napad kolki u noworodka, jednak niejednokrotnie zdarza się, że dolegliwość ta jest przyczyną wizyty w szpitalnej izbie przyjęć.

     

    Kolka u noworodka – przyczyny

     

    Jako że kolka niemowlęca to zaburzenie dotyczące noworodków i niemowląt, ustępujące w miarę upływu czasu, za jej główną przyczynę uznaje się niedojrzałość przewodu pokarmowego oraz układu nerwowego. Brak w pełni wykształconych mechanizmów trawiennych oraz niedobór flory fizjologicznej prowadzi do zaburzeń perystaltyki jelit i do zalegania gazów. Ponadto noworodek i małe niemowlę w trakcie jedzenia połyka duże ilości powietrza, które następnie trafia do jelit. Sprzyja temu nieprawidłowa technika karmienia, która często spotykana jest u młodych, niedoświadczonych matek. Dodatkowo – w trakcie karmienia – noworodek bywa niespokojny, płacze, krzyczy, a jego stres pogłębiany jest przez nerwowość matki, w efekcie czego objętość połykanego powietrza jest jeszcze większa.

    Niedojrzałość układu nerwowego jest odpowiedzialna za zaburzenia czucia trzewnego (tzn. za odbieranie impulsów ze ścian narządów wewnętrznych, np. jelit), co sprawia, że rozciąganie ścian przewodu pokarmowego przez gazy jest odczuwane jako wyjątkowo bolesne (u starszego dziecka i u osoby dorosłej podobny bodziec nie wywołuje bólu).

    U podłoża kolki u noworodka leży ponadto niedojrzałość zwojów podśluzówkowych należących do autonomicznego układu nerwowego, które odgrywają ważną rolę w regulowaniu perystaltyki jelit i eliminacji gazów i stolca.

    Za inne przyczyny kolki u noworodka uznaje się:

     

    Kolka u noworodka – objawy

     

    Typowymi objawami kolki u noworodka są:

    • napadowy, nieukojony, silny płacz i głośny krzyk,
    • niepokój,
    • podkurczanie nóżek,
    • zaciskanie piąstek,
    • prężenie całego ciała,
    • wzdęty, twardy brzuch,
    • zaczerwienienie twarzy,
    • grymas na twarzy.

    Najczęściej objawy te pojawiają się nagle, zwykle w godzinach wieczornych, często codziennie o tej samej porze. Dolegliwości ustępują po wypróżnieniu lub oddaniu dużej ilości gazów.

    Dla izolowanej, jelitowej kolki u niemowlaka typowe jest to, że mimo występowania dolegliwości, dziecko chętnie je, prawidłowo przybiera na masie i rozwija się. Jeżeli jednak oprócz napadów kolki rodzice obserwują inne objawy, np. zmiany skórne, biegunki, obecność krwi w stolcu, ulewania, wymioty, niedostateczny rozwój i przybieranie na masie, konieczna jest wizyta u lekarza i diagnostyka w kierunku alergii pokarmowej, nietolerancji laktozy lub refluksu żołądkowo-przełykowego.

     

    Kolka u noworodka – jak sobie radzić?

     

    Napad kolki jelitowej bywa dla rodziców źródłem niepokoju. Widok krzyczącego z bólu dziecka jest przerażający, dlatego każdy rodzic chciałby jak najszybciej pomóc noworodkowi i ulżyć mu w cierpieniu. Sposobami na łagodzenie dolegliwości kolki u noworodka są:

    • masaż brzuszka (najlepiej wykonywać go delikatnie, okrężnymi ruchami) lub pleców – działa kojąco oraz pobudzająco na perystaltykę, co sprzyja eliminacji gazów i stolca,
    • delikatne podciąganie nóżek dziecka do brzuszka,
    • kołysanie dziecka,
    • noszenie dziecka w pozycji pionowej,
    • kompresy ogrzewające na brzuszek (działają rozluźniająco na ściany jelit),
    • ciepła kąpiel,
    • stosowanie naparów ziołowych (np. z rumianku, mięty, melisy, kopru),
    • preparaty zawierające wyciąg z kopru włoskiego,
    • stosowanie leków zmniejszających napięcie powierzchniowe pęcherzyków gazów (np. symetykonu w kroplach) – preparaty te mają działanie przeciwwzdęciowe – rozbijają duże pęcherzyki gazów na mniejsze, powodujące mniejsze dolegliwości i łatwiejsze do wyeliminowania,
    • stosowanie leków uspokajających (np. hydroksyzyny),
    • stosowanie preparatów zawierających enzym laktazę (pomocne przy nietolerancji laktazy).

     

    Sposoby na kolkę u noworodka

     

    U podłoża kolki u noworodka leży m.in. nietolerancja laktozy. Laktoza to podstawowy składnik mleka niemowlęcego. W takim przypadku należy sięgnąć  po preparaty, które zawierają laktazę – są to krople na kolkę dostępne bez recepty.

    Niedobory laktazy są częsta przyczyną kolki u noworodka. Jeżeli enzym występuje w  niewystarczającej ilości, składniki mleka nie są prawidłowo rozkładane w przewodzie pokarmowym. Wówczas u dziecka pojawiają się wówczas biegunki, bóle brzucha, wzdęcia. Istnieje prosty sposób, aby złagodzić tą dolegliwość – należy podać laktazę. Objawy kolki powinny szybko ustąpić.

    Istotne jest także nauczenie się przez matkę prawidłowej techniki karmienia, unikanie ciężkostrawnych, wzdymających posiłków w trakcie laktacji i dbanie o to, aby podczas jedzenia dziecko miało zapewnioną spokojną atmosferę (matka powinna być odprężona, karmienie powinno odbywać się w relaksującej atmosferze, bez dodatkowych bodźców, takich jak np. włączony telewizor czy radio) i aby nie przejadało się.

    Bezpośrednio po skończeniu karmienia noworodka nie należy kłaść do łóżeczka – dziecko powinno być noszone w pozycji pionowej, aż wyeliminuje gazy (aż dziecku się odbije). Jeżeli dziecko nie jest karmione piersią, ale butelką, warto zainwestować w tzw. smoczek przeciwkolkowy, który jest zaprojektowany tak, aby do butelki nie dostawało się powietrze. Rodzice noworodka z izolowaną kolką jelitową powinni mieć świadomość, że dolegliwość ta ma charakter przejściowy i ustępuje wraz z dojrzewaniem przewodu pokarmowego dziecka.

    Jeżeli kolka jelitowa jest jednym z objawów alergii, nietolerancji pokarmowej lub refluksu żołądkowo-przełykowego, postępowanie powinno być ukierunkowane na leczenie wyjściowej choroby. W przypadku alergii lub nietolerancji pokarmowej z diety karmiącej matki należy wyeliminować produkty uczulające lub nietolerowane przez dziecko, takie jak przetwory mleka krowiego albo mięso wołowe. Czasami zachodzi konieczność zastosowania mieszanek mlecznych o wysokim stopniu hydrolizy lub mieszanek o obniżonej zawartości laktozy.

    Dzieci zmagające się z problemem refluksu żołądkowo-przełykowego powinny otrzymywać mleko zagęszczane lub mleko antyrefluksowe oznaczone symbolem AR, a w niektórych przypadkach (gdy dochodzi do choroby refluksowej przełyku), również leki obniżające pH treści żołądkowej (np. z grupy inhibitorów pompy protonowej).

    Autor: lek. Agnieszka Zaremba

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.