zarejestruj się zaloguj się

Cukrzyca typu 1 u dziecka

Tekst: Aleksandra Adamczyk
Cukrzyca typu 1 u dziecka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 01. października, 2013

Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, w przebiegu której organizm nie jest w stanie wykorzystać glukozy jako źródła energii. U dzieci z cukrzycą typu 1 organizm nie produkuje wystarczającej ilości insuliny. Brak tego hormonu powoduje, że do wnętrza komórek nie może być dostarczana glukoza. Ten typ cukrzycy nazywany jest cukrzycą insulinozależną lub cukrzyca młodzieńczą. Dzieci z cukrzycą typu 1 są zmuszone stale kontrolować poziom glukozy.

SPIS TREŚCI:

    Cukrzyca a insulina

     

    Cukrzyca należy do chorób metabolicznych. W jej przebiegu komórki nie są w stanie korzystać z glukozy będącej podstawowym źródłem energii, tym samym komórki nie mogą prawidłowo funkcjonować. Cukrzyca typu 1 u dziecka rozwija się w następstwie braku produkcji insuliny przez trzustkę.

    Po spożyciu posiłku organizm metabolizuje składniki pokarmowe, które z przewodu pokarmowego wchłaniane są do krwiobiegu. Po każdym posiłku stężenie glukozy we krwi wzrasta, co stanowi sygnał dla trzustki, aby uwolniła do krwi insulinę. Organizmy chorych na cukrzycę albo nie produkują insuliny, albo nie są w stanie odpowiednio reagować na działanie tego hormonu (na poziomie komórek, do których glukoza ta ma zostać dostarczona).

    Insulina działa jak klucz otwierający drzwi do komórek, umożliwiając glukozie dostanie się do środka. Bez insuliny glukoza nie jest w stanie wnikać do komórek. W rezultacie pozostaje we krwi, przez co wzrasta stężenie glukozy w surowicy. Dochodzi do tak zwanej hiperglikemii. Stężenie cukru we krwi pozostaje wyższe niż zwykle. Wysoki poziom cukru we krwi może być przyczyną wielu poważnych schorzeń ogólnoustrojowych.

     

    Czym jest cukrzyca typu 1?

     

    Istnieją dwa główne typy cukrzycy – cukrzyca typu 1 i cukrzyca typu 2. W obu typach stężenie glukozy we krwi jest podwyższone ponad przyjętą normę. Przyczyny cukrzycy typu 1 i typu 2 są inne.

    Cukrzyca typu 1 (wcześniej określanej jako cukrzyca insulinozależna lub cukrzyca młodzieńcza) jest skutkiem braku produkcji insuliny przez trzustkę. W cukrzycy typu 1 u dziecka własny układ odpornościowy atakuje i niszczy komórki trzustki odpowiedzialne za produkcję insuliny. Gdy komórki te ulegną zniszczeniu, produkcja insuliny ustaje na zawsze. Choć nie wiadomo dokładnie, dlaczego tak się dzieje, naukowcy podejrzewają, że choroba ta może mieć podłoże genetyczne. Lecz same geny zwykle nie są wystarczającą przyczyną. By doszło do rozwoju choroby, organizm musi zostać narażony na dodatkowe działanie innego czynnika zewnętrznego, np. wirusa lub zastosowanego leku.

    Cukrzycy typu 1 u dziecka nie można zapobiec. Choroba wymaga leczenia do końca życia. Dziecko z cukrzycą typu 1 musi regularnie przyjmować zastrzyki z insuliną. Jest to niezbędne, aby utrzymać kontrolę nad stężeniem glukozy we krwi.

    Cukrzyca typu 2 (dawniej określana jako cukrzyca insulinoniezależna lub cukrzyca dorosłych) różni się od cukrzycy typu 1. Jest ona skutkiem nieprawidłowego reagowania komórek na obecność insuliny (receptory na komórkach są niewrażliwe na działanie insuliny). W przeciwieństwie do dzieci z cukrzycą typu 1, organizmy osób z cukrzycą typu 2 produkują insulinę.

     

    Objawy cukrzycy typu 1 u dziecka

     

    Cukrzyca typu 1 u dziecka może rozwijać się bezobjawowo nawet latami. Pierwsze objawy choroby zazwyczaj nie są charakterystyczne i nie wskazują jednoznacznie na cukrzycę. Choroba zazwyczaj rozwija się stopniowo, jednak pod wpływem szkodliwego czynnika może rozwinąć się nagle, w krótkim czasie.

    Typowe objawy cukrzycy typu 1 u dziecka to:

    • częstomocz (oliguria) – dziecko oddaje mocz często i w większych ilościach (nerki reagują na wysokie stężenie glukozy we krwi wypłukując ją z moczem),
    • silne pragnienie (polidypsja) – dziecko tracąc płyny wraz z moczem dopomina się dużej ilości płynów, może zgłaszać pragnienie w nocy, wypija płyny będące w zasięgu rąk,
    • chudnięcie i brak przybierania na masie adekwatnie do wieku dziecka,
    • ogólne zmęczenie,
    • niechęć do nauki i zabawy,
    • drażliwość i apatia.

    W przebiegu cukrzycy typu 1 dzieci często chudną lub nie przybierają na wadze wraz ze wzrostem organizmu. Wskazówką dla rodziców powinno być to, że zazwyczaj dzieci nie mają problemów z apetytem. Dzieci i nastolatki, u których występuje cukrzyca typu 1 mogą też mieć wzmożony apetyt, a mimo to często chudną. Dzieje się tak, ponieważ organizm poszukuje źródeł energii dla komórek pozbawionych glukozy i następuje wzmożony metabolizm tkanki tłuszczowej. Wzrasta metabolizm białek i tłuszczów, dochodzi do powolnego wyniszczenia organizmu i widocznego chudnięcia dziecka.

    Jednym z pierwszych objawów cukrzycy typu 1 u dziecka jest moczenie nocne. Objaw taki powinien być tym bardziej niepokojący, jeśli dziecko dotąd nie moczyło się w nocy. Pojawienie się u dziewczynek infekcji pochwy wywołanej drożdżakami może nasuwać podejrzenie występowania cukrzycy.

    Jeżeli wczesne objawy cukrzycy typu 1 u dziecka nie zostaną rozpoznane i nie będzie wdrożone odpowiednie leczenie, we krwi chorego gromadzić się będą ciała ketonowe. Związki te sygnalizują pojawienie się znaczących zaburzeń metabolicznych. Mogą prowadzić do poważnych zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej i powodować zaburzenia oddychania, wymioty. Nagromadzenie się ciał ketonowych prowadzi do cukrzycowej kwasicy ketonowej – stanu, który może bezpośrednio zagrażać zdrowiu i życiu dziecka. Jej objawem jest charakterystyczny zapach z ust chorego, który przypomina woń acetonu. Kwasica może doprowadzić do śpiączki ketonowej – stanu zagrażającemu życiu.

     

    Powikłania cukrzycy u dziecka

     

    U niektórych ludzi cukrzyca powoduje poważne powikłania, takie jak choroby serca, zaburzenie wzroku i uszkodzenie nerek (nefropatia cukrzycowa). Cukrzyca może także być przyczyną innych poważnych problemów zdrowotnych, doprowadzając do zmian w naczyniach krwionośnych czy nerwach (polineuropatia).

    Zmiany te występują po upływie kilku lat od chwili zachorowania na cukrzycę typu 1. Choć mogą nie wystąpić w wieku dziecięcym lub młodzieńczym, często ujawniają się w okresie dorosłości, w szczególności u osób, u których cukrzyca nie była odpowiednio leczona. Prawidłowe leczenie może zatrzymać postęp choroby, zapewnić kontrolę nad objawami i obniżyć ryzyko powikłań w przyszłości.

    Podstawowym badaniem potwierdzającym występowanie cukrzycy typu 1 u dziecka jest badanie poziomu glukozy. Powtarzane wielokrotnie, badanie to daje niemal 100% pewność co do rozpoznania. W razie podejrzenia lub potwierdzenia rozpoznania cukrzycy, lekarz może skierować dziecko do endokrynologa lub diabetologa.

     

    Leczenie cukrzycy typu 1 u dziecka

     

    W przypadku cukrzycy typu 1 u dziecka mały pacjent jest zmuszony stale kontrolować poziom glukozy. W tym celu muszą kilka razy dziennie sprawdzać stężenie glukozy, przeprowadzając badanie z użyciem glukometru. Leczeniem z wyboru jest podawanie insuliny. Częstotliwość jej wstrzykiwania i rodzaj insuliny zawsze musi być skonsultowany z lekarzem. Nie wolno samodzielnie modyfikować terapii. Młodsze dzieci muszą pozostawać pod kontrolą rodziców i opiekunów, by o stałych, zaleconych przez lekarza porach przyjęły insulinę.

    Ważnym elementem leczenia pozostaje dieta. Należy zapewnić dziecku zrównoważoną, zdrową dietę i zwracać szczególną uwagę na ilość cukrów i skrobi w spożywanych posiłkach, a także na jedzenie o stałych porach dnia.

    Bez względu na wiek, także w dorosłym życiu ważne pozostaje zalecenie dotyczące regularnych ćwiczeń, których intensywność musi być dostosowana do ilości przyjmowanej insuliny i posiłków.

    Do końca życia konieczna jest stała współpraca z lekarzem rodzinnym, diabetologiem lub endokrynologiem. Celem jest osiągnięcie możliwie jak najlepszej kontroli nad chorobą, obserwacji pod kątem występowania powikłań.

    Najbardziej traumatyczne i trudne w przypadku cukrzycą typu 1 u dziecka jest wstrzykiwanie insuliny. W początkowym okresie i zależnie od wieku zastrzyki robią zazwyczaj rodzice. Dla niektórych nieocenioną pomocą są pompy insulinowe. Niektóre dzieci i nastolatki już używają urządzeń, które ułatwiają badanie stężenia cukru i podawanie insuliny, czynią te procedury mniej bolesnymi i bardziej skutecznymi. Jednym z takich urządzeń jest właśnie pompa insulinowa – mechanizm dostarczający dawki insuliny w sposób zbliżony do tego, jak powinna to robić trzustka.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Hiperglikemia

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.