zarejestruj się zaloguj się

Choroby tarczycy u dzieci

Tekst: lek. Anna Krakowska
Choroby tarczycy u dzieci
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 28. maja, 2014

Choroby tarczycy są u dzieci diagnozowane znacznie rzadziej niż u dorosłych. Hormony tarczycy zajmują istotne miejsce w prawidłowym rozwoju dziecka. Tarczyca to gruczoł wydzielania wewnętrznego, produkujący hormony, które są bardzo ważne dla równowagi organizmu. Choroby dotykające tarczycę powodują jej nadczynność lub niedoczynność, doprowadzając do istotnych zaburzeń funkcjonowania wielu układów i narządów.

lek. Anna Krakowska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Hormony tarczycy a rozwój dziecka

     

    Tarczyca produkuje trzy hormony: tyroksynę (T4), trójjodotyroninę (T3) i niezależną od jodu kalcytoninę. Kalcytonina odgrywa ważną rolę w gospodarce wapniowo-fosforanowej, powodując obniżenie stężenie wapnia i fosforu we krwi, zwiększone ich wydalanie z moczem; hamuje też działanie osteoklastów w kościach (czyli tzw. komórek kościogubnych). Komórki produkujące kalcytoninę są to kompletnie inne komórki niż te, które wydzielają pozostałe dwa hormony.

    Tyroksyna i trójjodotyronina mają bardzo szeroki zakres działań w organizmie, wpływają na układ krążenia, układ oddechowy, nerwowy, pokarmowy czy dokrewny. Odpowiadają m.in. za:

    • prawidłową perystaltykę jelit,
    • prawidłowe ukrwienie i wchłanianie z jelit,
    • przyspieszenie częstości akcji serca,
    • stymulują produkcję hormonu wzrostu,
    • uwrażliwiają chrząstki wzrostowe na jego działanie,
    • wpływają na siłę mięśniową i działanie nerwów (np. poprzez wpływ na tworzenie osłonek mielinowych).

    Wydzielanie hormonów tarczycy jest kontrolowane przez ośrodek nadrzędny, czyli przysadkę mózgową i podwzgórze. Podwzgórze wytwarza hormon tyreoliberynę (TRH), która stymuluje wydzielanie przez przysadkę hormonu tyreotropowego (TSH); reagują one na stężenie hormonów tarczycy we krwi. TSH bezpośrednio pobudza tarczycę do wytwarzania hormonów z gruczołu tarczowego (trójjodotyroniny – oznaczanej jako T3 oraz tyroksyny – oznaczanej jako T4), łącząc się ze swoim receptorem na jej powierzchni.

    Wysokie stężenie hormonów tarczycy u dziecka hamuje wydzielanie TSH przez przysadkę. Wysoki poziom hormonów świadczy o tym, że pomoc TSH w ich wytwarzaniu jest zwyczajnie niepotrzebna. Niskie stężenie hormonów tarczycy działa odwrotnie – stymuluje wydzielanie TSH. Jest to tzw. sprzężenie zwrotne ujemne.

     

    Choroby tarczycy u dziecka – nadczynność tarczycy

     

    Do bardziej powszechnych chorób tarczycy u dzieci zalicza się nadczynność tarczycy, Jest to stan, kiedy tarczyca jest nadmiernie aktywna, wytwarzając zbyt duże ilości hormonów T3 i T4. Najczęściej za ten stan odpowiada choroba Gravesa-Basedowa (autoimmunologiczne zapalenie tarczycy spowodowane obecnością autoprzeciwciał, które łączą się z receptorem dla TSH w tarczycy, stymulując wytwarzanie przez nią hormonów).

    Inne możliwe przyczyny nadczynności tarczycy u dziecka to:

    • podostre (wirusowe) zapalenie tarczycy,
    • bakteryjne zapalenie tarczycy,
    • choroba Hashimoto (przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy),
    • zespół McCune'a-Albrighta,
    • wole guzkowe nadczynne,
    • nadczynność jatrogenna (np. lecząc niedoczynność tarczycy za pomocą hormonów).

     

    Nadczynność tarczycy u dziecka – objawy

     

    Objawy nadczynności tarczycy u dziecka związane są z tym, że organizm zaczyna działać na "wyższych obrotach". Pojawia się wtedy:

    • przyspieszona akcja serca,
    • podwyższone ciśnienie tętnicze krwi,
    • wzmożona perystaltyka jelit (biegunki),
    • wzmożony metabolizm.

    Dziecko, które choruje na nadczynność tarczycy chudnie, mimo że zjada tyle, co zawsze, a nawet więcej; skóra pacjenta jest wilgotna i ciepła. Przyspieszony może zostać wzrost dziecka, kościec zaczyna dojrzewać szybciej. Chory jest pobudzony, nerwowy, ma problemy z koncentracją, ze spaniem, zachowuje się inaczej niż zwykle, często pojawiają się problemy w szkole.

    W badaniu może być wyczuwalne lub widoczne wole, czyli powiększona tarczyca. W przypadku choroby Gravesa-Basedowa obserwuje się ponadto wytrzeszcz oraz zmiany skórne (tzw. obrzęk śluzowaty w okolicy piszczeli). Leczenie tej choroby tarczycy u dzieci polega na stosowaniu leków tzw. tyreostatyków, stosowane jest także leczenie radiojodem i (w ostateczności) leczenie chirurgiczne.

     

    Choroby tarczycy u dziecka – niedoczynność tarczycy

     

    Do częstszych chorób tarczycy u dzieci należy także niedoczynność tarczycy. Jest to stan, w których dochodzi do spowolnienia metabolizmu. Organizm "zwalania obroty", ma miejsce niedobór hormonów tarczycy. Niedoczynność tarczycy u dziecka można podzielić na pierwotną i wtórną, wrodzoną i nabytą, a zależnie od stopnia niedoboru hormonów – na subkliniczną, umiarkowaną i ciężką.

    Wrodzona niedoczynność tarczycy u dziecka najczęściej spowodowana jest zaburzeniami w rozwoju prawidłowego gruczołu tarczowego – możliwy jest jego zupełny brak (agenezja) lub hipoplazja (słabsze wykształcenie narządu niż w prawidłowych warunkach). Możliwe są także genetycznie uwarunkowane zaburzenia na poziomie syntezy hormonów. Przejściowa niedoczynność tarczycy u noworodków może być skutkiem wcześniactwa, stosowanych leków czy obecności przeciwciał przeciwtarczycowych u matki.

    U starszych dzieci czy dorosłych niedoczynność tarczycy najczęściej jest wynikiem choroby Hashimoto (przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy, które może przebiegać także z okresami nadczynności tarczycy – dlatego znalazło się w poprzednim punkcie).

    Wtórna niedoczynność tarczycy u dziecka może wynikać z chorób przysadki czy podwzgórza, może być efektem ich zniszczenia, np. w trakcie radioterapii czy zabiegu neurochirurgicznego.

    W Polsce wśród noworodków prowadzone są badania przesiewowe w kierunku niedoczynności tarczycy. Opóźnienie rozpoznania mogłoby mieć daleko idące skutki rzutujące na dalszy, prawidłowy rozwój dziecka.

     

    Niedoczynność tarczycy u dziecka – objawy

     

    Objawy niedoczynności tarczycy wśród najmłodszych to:

    • przedłużająca się żółtaczka,
    • duży język,
    • problemy z karmieniem,
    • nieprzybieranie na masie,
    • zaparcia,
    • opóźnione oddanie smółki po urodzeniu,
    • hipotermia,
    • obniżona aktywność ruchowa,
    • zachrypnięty płacz,
    • obrzęki,
    • opóźnienie rozwoju psychoruchowego.

    Objawy niedoczynności tarczycy u starszych dzieci to:

    • senność,
    • uczucie zimna,
    • sucha i chłodna skóra,
    • zaparcia,
    • łamliwość włosów i paznokci,
    • wolniejsza akcja serca,
    • niskie ciśnienie tętnicze,
    • spowolniony proces wzrastania.

    Leczenie niedoczynności tarczycy u dzieci w przypadku niedoczynności tarczycy polega na uzupełnianiu hormonów tarczycy w postaci syntetycznej.

     

    Zapalenia tarczycy u dziecka

     

    Ostre zapalenie tarczycy o etiologii bakteryjnej charakteryzuje się jej powiększeniem, bolesnością, ogólnymi cechami zakażenia. Jako że jest to proces bakteryjny, wymaga leczenia antybiotykiem.

    Podostre zapalenie tarczycy rzadko występuje w populacji dziecięcej, prawdopodobnie ma etiologię wirusową. W jego przebiegu może pojawić się powiększona i bolesna tarczyca. Charakterystyczne dla tego zapalenia są dwie fazy. W pierwszej obserwuje się niewielką nadczynność tarczycy, w drugiej – w fazie zdrowienia – może pojawić się łagodna niedoczynność wymagająca przejściowo leczenia tyroksyną.

    Przewlekłe zapalenie tarczycy u dziecka to wspomniana już wcześniej choroba Hashimoto. Jest to choroba autoimmunologiczna przebiegająca w pierwszym okresie z nadczynnością tarczycy, która później przechodzi w niedoczynność. Za proces chorobowy odpowiadają autoprzeciwciała. Najczęściej są one skierowane przeciwko tyreoglobulinie (anty-TG) bądź tyreoperoksydazie (anty-TPO), bardzo ważnym związkom w procesie syntezy hormonów tarczycy. Leczenie tej choroby tarczycy u dziecka polega na podawaniu syntetycznej tyroksyny.

     

    Torbiele, gruczolaki i rak tarczycy

     

    Do chorób tarczycy u dzieci zalicza się także torbiele czy gruczolaki, które mają charakter zmian łagodnych. Leczone są farmakologicznie lub, w razie konieczności, chirurgicznie.

    Nowotwory złośliwe tarczycy to:

    • rak brodawkowaty,
    • rak pęcherzykowy,
    • rak anaplastyczny (niezróżnicowany),
    • rak rdzeniasty (z komórek wytwarzających kalcytoninę).

    W diagnostyce zmian łagodnych i złośliwych wykorzystuje się badania obrazowe, jak USG tarczycy z biopsją aspiracyjną cienkoigłową (BAC), scyntygrafię tarczycy, ponadto badania laboratoryjne: badanie stężenia hormonów tarczycy i TSH, badanie obecności przeciwciał. Leczenie zależy od charakteru zmiany, rozległości i stopnia zaawansowania.
     

    Autor: lek. Anna Krakowska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Zapalenie tarczycy
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.