zarejestruj się zaloguj się

Choroby pasożytnicze u dziecka

Tekst: lek. Agnieszka Dobrzyńska
Choroby pasożytnicze u dziecka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 02. lipca, 2013

Choroby pasożytnicze u dzieci wywołane np. przez owsiki, wszy czy tasiemce wynikają często z niestosowania podstawowych zasad higieny. Dzieci nie zdają sobie sprawy z konsekwencji, jakie może wywołać np. unikanie mycia rąk. Ważne jest, aby rodzice starali się wykształcić w dziecku podstawowe nawyki higieniczne, a także, na ile jest to możliwe, sami dbali o czystość środowiska, w jakim przebywa ich dziecko.

SPIS TREŚCI:

    Klasyfikacja pasożytów

     

    Pasożyty to organizmy żywe, których cechą charakterystyczną jest rozwój w organizmie ludzkim, w jego wnętrzu lub na skórze. Podczas swojego cyklu życiowego migrują one po organizmie, powodując szereg dolegliwości. Również produkty przemiany materii pasożytów są potencjalnie szkodliwe i wywołują różne dolegliwości chorobowe. Dziecko może być żywicielem pośrednim, podczas gdy żywicielem ostatecznym będzie już inny organizm. Dzieci są szczególną grupą, która nie zawsze stosuje się do wszystkich zasad higieny. Stąd prawdopodobieństwo wystąpienie chorób pasożytniczych u dziecka jest większe niż u osoby dorosłej. Pasożyty bytujące w organizmie możemy podzielić na zewnętrzne i wewnętrzne. Pasożyty wewnętrzne stanowią zdecydowaną większość.

    Klasyfikując pasożyty występujące u dzieci wymienia się:

    • pierwotniaki – jednokomórkowe zwierzęta, np. lamblia jelitowa i pełzak czerwonki,
    • płazińce – drobne, spłaszczone zwierzęta, m.in. tasiemce,
    • obleńce – bezkręgowce o cylindrycznym kształcie, m.in. owsik ludzki, glista ludzka oraz włosień kręty,
    • stawonogi – świerzbowiec ludzki i wesz ludzka.

     

    Lamblioza i pełzakowica u dzieci

     

    Lamblioza

     

    Pierwotniak ogoniastek jelitowy (Giardia intestinalis) wywołuje chorobę pasożytniczą u dziecka zwaną lambliozą. Jest to pasożyt lokalizujący się w jelicie cienkim dziecka, a także drogach żółciowych i pęcherzyku żółciowym. Lamblioza nazywana jest chorobą brudnych rąk. Zakażenie następuje poprzez spożycie cyst, czyli form przetrwalnikowych, które znajdują się m.in. na zabrudzonych rękach. Dominującymi objawami są:

    • napadowe bóle brzucha,
    • biegunki na przemian z zaparciami,
    • niedokrwistość,
    • zaburzenia odżywiania dziecka.

    Dodatkowo mogą pojawić się epizody stanów gorączkowych, a także wysypki na skórze. Niekiedy choroba nie daje objawów klinicznych. Diagnoza stawiana jest na podstawie badania kału dziecka (lub treści dwunastniczej) na obecność trofozoitów – forma rozwojowa. Pomocne może okazać się wykonanie biopsji jelita cienkiego oraz testy laboratoryjne nowej generacji na obecność antygenu pasożyta G. Lamblia. Należy pamiętać, że w przypadku wykrycia nosicielstwa Giardia intestinalis u jednego członka rodziny, pozostali również powinni poddać się badaniom na jej obecność. W farmakoterapii stosuje się metronidazol oraz tynidazol.

     

    Pełzakowica

     

    Inną z chorób pasożytniczych u dzieci, pełzakowicę, wywołuje pełzak czerwonki. Zakażenie to dotyczy jelita grubego i dochodzi do niego poprzez połknięcie cyst. Są to formy, z których w jelicie grubym uwalniają się trofozoity. Jest to pasożyt wnikający do ścian jelita grubego, a później drogą naczyń krwionośnych dostający się do wątroby. Objawy kliniczne to:

    • bóle brzucha,
    • stolce biegunkowe z domieszką śluzu i krwi,
    • stany gorączkowe,
    • spadek masy ciała.

    Pasożyt drogą naczyń krwionośnych może przedostać się do innych narządów, może powodować perforacje w obrębie jelit, zwężenia w obrębie jelita grubego, a także zapalenia wyrostka robaczkowatego. Z objawów pozajelitowych możliwe są: ropnie wątroby, płuc, mózgu i skóry u dziecka.

    W rozpoznaniu bardzo ważne są objawy kliniczne, a także obecność antygenów pasożyta w badanym materiale. Możliwe jest wykonanie dodatkowo badań obrazowych. W pełzakowicy jelitowej stosujemy diloksanid, a w postaci pozajelitowej stosuje się metronidazol.

     

    Tasiemiec u dziecka

     

    Tasiemce to robaki płaskie. Ich wygląd jest bardzo charakterystyczny – mają wydłużone i przypominające taśmę ciało, sięgające długością nawet do 40 m. U ludzi bytuje najczęściej tasiemiec nieuzbrojony. Rzadziej bytują tasiemce uzbrojone (nazywane tak z powodu obecności haczyków i przyssawek, które służą do przytwierdzania się do ściany jelit). Bardzo rzadko występują gatunki takie, jak tasiemiec karłowaty, bruzdogłowiec szeroki czy też tasiemiec psi. Do zakażenia dochodzi poprzez spożycie surowego mięsa lub niedogotowanego mięsa z obecnością larw tasiemca, czyli wągrów. Objawami, które mogą występować w przypadku tasiemca u dziecka, są:

    • ogólne osłabienie,
    • bóle brzucha,
    • brak apetytu,
    • nudności,
    • niedokrwistość.

    Obecność tasiemca nie zawsze daje objawy kliniczne. Zakażenie tasiemcem uzbrojonym bywa bardzo niebezpieczne. Może ono prowadzić do wągrzycy – rozsiewu postaci larwalnej. Szczególnie niebezpieczne jest zajęcie ośrodkowego układu nerwowego, które może przebiegać z objawami wzrostu ciśnienia śródczaszkowego, takimi jak m.in. drgawki czy zaburzenia psychiczne. Gatunek bruzdogłowca szerokiego może powodować niedokrwistość z niedoboru witaminy B12.

    Najlepszą metodą prewencji zakażenia jest unikanie spożywania surowego i niedogotowanego mięsa. Rozpoznanie postawione jest na podstawie objawów klinicznych, a także wymazu kału na obecność członów lub jaj tasiemca. Pomocne bywają badania radiologiczne i serologiczne. Leczenie farmakologiczne polega na podawaniu preparatów prazykwantelu.

     

    Owsiki u dzieci

     

    Owsiki wywołują chorobę pasożytniczą specyficzną dla człowieka. Droga zakażenia może być pokarmowa (brudne ręce, skażone pożywienie) albo wziewna (kurz). Zakażenie owsikami u dziecka następuje na ogół poprzez kontakt bezpośredni z osobami zakażonymi, a także poprzez pośrednie korzystanie z zakażonych przedmiotów. Na ogół owsiki wywołują uciążliwe swędzenie w okolicy odbytu. Dzieci drapiąc te okolice doprowadzają do stanów zapalnych skóry. Ponadto w owsicy występują:

    • bóle brzucha,
    • nudności,
    • biegunki,
    • stany zapalne w obrębie jelita grubego,
    • pobudliwość,
    • epizody nocnego moczenia się,
    • u dziewczynek możliwe są stany zapalne pochwy i sromu.

    W owsicy mamy ponadto do czynienia ze zjawiskami:

    • retroinwazji (larwy rozwijające się z jaj znajdujących się na odbycie wracają z powrotem przez odbytnicę do jelita grubego),
    • autoinwazji (dziecko drapiąc się przenosi jaja pod paznokciami z odbytu do ust i połyka je).

    Z tego powodu owsica jest chorobą, która może się przewlekać. W zapobieganiu najważniejsze jest przestrzeganie higieny osobistej, dokładne mycie rąk, owoców, warzyw, dbanie o czyste i krótko obcięte paznokcie. U dzieci szczególnie ważne jest noszenie czystej bielizny, spanie w czystej pościeli. Rozpoznanie stawia się na podstawie charakterystycznych objawów klinicznych, a także wymazu z okolic odbytu. Leczenie farmakologiczne obejmuje albendazol.

     

    Glista ludzka u dziecka

     

    Glista ludzka należy do pasożytów bytujących w jelicie cienkim. Zakażenie następuje poprzez spożycie pokarmów zanieczyszczonych jajeczkami z larwami. Może to nastąpić poprzez połknięcie jaj przenoszonych przez brudne ręce. Larwy glisty ludzkiej w organizmie pokonują drogę od wejścia do światła naczyń, kolejno z prądem krwi, poprzez wątrobę, do pęcherzyków płucnych, z których poprzez oskrzela i oskrzeliki dostają się do jamy gardła, dalej przełyku i żołądka, skąd do jelita cienkiego. Samica składa w nim olbrzymie ilości jaj, które są wydalane na zewnątrz wraz z kałem dziecka. Podczas wędrówki larw glisty ludzkiej po organizmie występują określone objawy. Ta choroba pasożytnicza u dzieci może przejawić się:

    • nudnościami,
    • wymiotami,
    • biegunkami,
    • ogólnym osłabieniem dziecka.

    Ponadto wędrówka na obszarze dróg oddechowych może powodować objawy alergiczne nawet pod postacią napadów duszności. Możliwe są objawy takie, jak zapalenie oskrzeli, płuc a także nacieki w obrębie tkanki płucnej. W przypadku masowej inwazji możliwe jest skłębienie się glist w jelicie, co może przypominać objawy podobne do niedrożności przewodu pokarmowego. Rozpoznanie glistnicy stawiane jest na podstawie stwierdzenia obecności jaj w kale dziecka.

    Możliwe jest też poszukiwanie jaj w zwymiotowanej treści pokarmowej. Eozynofilia krwi obwodowej stanowi pewnego rodzaju podpowiedź. Badania serologiczne mają zastosowanie podczas wędrówki larw po organizmie dziecka.

    Leczenie farmakologiczne opiera się na albendazolu. Bardzo ważna jest higiena osobista. Należy codziennie zmieniać pościel i bieliznę dziecka. Należy je dokładnie uprać. Ponadto ważne jest zachowanie czystości w pomieszczeniach.

     

    Zespół włośnicowy u dziecka

     

    Włosień kręty powoduje ogólnoustrojową chorobę inwazyjną. Po spożyciu zarażonego włośniami surowego mięsa okres wylęgania pasożyta wynosi od 1 do 45 dni. Zespół włośnicowy u dziecka to szereg objawów, na który składają się m.in.:

    • gorączka,
    • bóle mięśni,
    • obrzęki alergiczne twarzy albo samych powiek,
    • wybroczyny podspojówkowe i podpaznokciowe,
    • możliwe wystąpienie biegunki.


    Czasami nie występują żadne objawy kliniczne. W rozpoznaniu ważny jest dokładny wywiad odnośnie spożytego mięsa. Ponadto możliwe jest wykonanie bioptatu mięśni i stwierdzenie w nich obecności larw. Często występuje wzrost aktywności enzymów mięśniowych. Z powikłań wymienia się m.in. zapalenie mięśnia sercowego czy zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. W leczeniu stosuje się preparaty albendazolu.

     

    Świerzb i wszy u dzieci

     

    Świerzb

     

    Świerzbowiec ludzki należy do roztoczy. Samica świerzbowca drąży w naskórku ślepo zakończone korytarze o długości na ogół kilkunastu milimetrów. W nich składane są jaja, z których później wylęgają się larwy. Po 3 tygodniach larwa przekształca się w postać dorosłą. Patognomonicznym objawem jest świąd skóry, szczególnie nasilony w godzinach okołonocnych, kiedy to wzrasta aktywność pasożyta. Na skórze widoczne są przeczosy i strupki będące efektem drapania się dziecka. Często dochodzi do wtórnego nadkażenia bakteryjnego tych miejsc. Zmiany te zlokalizowane są w miejscach takich, jak boczne powierzchnie palców, fałdy skórne, pośladki. U najmłodszych dzieci, niemowląt, dotyczą one często dłoni, spodu stopy, a także skóry owłosionej głowy. Leczenie świerzbowca obejmuje całą rodzinę. Konieczna jest całkowita wymiana pościeli i bielizny. W leczeniu świerzbu zastosowanie ma m.in. maść siarkowa.

     

    Wszawica głowowa

     

    Wszawica wywoływana jest przez pasożyta wesz ludzką. Jako choroba występuje w trzech odmiennych postaciach:

    • głowowa,
    • łonowa,
    • odzieżowa. 

    We wszawicy głowowej samica składa jaja, przytwierdzając je do włosów dziecka, tuż ponad powierzchnią skóry. W trakcie wzrostu włosów jaja, zwane gnidami, oddalają się od skóry. Jest to wskaźnik czasu trwania wszawicy. Pasożyt roznosi się poprzez kontakt bezpośredni. Najczęstszą lokalizacja jest okolica potyliczna i skroniowa głowy dziecka. Wysysając krew, która jest pokarmem wszy, wydziela ona przy okazji do skóry toksyczną wydzielinę. Powoduje to wystąpienie objawów, takich jak:

    • świąd,
    • objawy zapalne,
    • objawy alergiczne.

    W wyniku drapania tych miejsc powstają ranki pokryte strupkami, mogące powodować powiększanie się okolicznych węzłów chłonnych. Leczenie obejmuje wszystkich członków danej rodziny. Gnidy usuwane są gęstym grzebieniem, wcześniej jednak należy zmoczyć włosy wodą z octem. U dzieci lekiem z wyboru jest szampon pozostawiany na 12 godzin po czepkiem. Kuracje powtarza się po 3–5 dniach.

     

    Wszawica odzieżowa

     

    Wszawica odzieżowa rozprzestrzenia się przez wspólne noszenie ubrań przez osoby zdrowe i chore. Objawy skórne występują przede wszystkim w miejscach styczności skóry z odzieżą. W miejscu ukłucia przez pasożyta pojawia się odczynowa grudka obrzękowa, która w wyniku drapania może zostać nadkażona bakteryjnie. W długo trwającej wszawicy odzieżowej na skórze występują brunatne przebarwienia oraz drobne białawe blizenki będące wynikiem wcześniejszego drapania się. Należy dokładnie wyprać odzież i pościel należącą do osoby zakażonej i nie używać jej przez dwa tygodnie.

     

    Wszawica łonowa

     

    Wszawica łonowa, wywoływana przez wesz łonową to kolejna choroba pasożytnicza u dzieci. Przypadłość ta dotyczy głównie dorosłych, ponieważ podstawą jej przenoszenia są kontakty seksualne. Dzieci zakażają się poprzez wspólne używanie ręczników, bielizny czy też spanie w jednym łóżku z zakażonym dorosłym. Objawy i wygląd zmian skórnych są podobne jak w przypadku pozostałych odmian choroby. Poza wzgórkiem łonowym, brzuchem, pachwinami i dołami pachowymi, wesz łonowa atakuje również brwi i rzęsy. W leczeniu, po mechanicznym usunięciu gnid grzebieniem, stosuje się preparaty zawierające w swoim składzie dimeticon i cyklometicon.  

    Autor: lek. Agnieszka Dobrzyńska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Badanie ogólne kału
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.