zarejestruj się zaloguj się

Borelioza u dziecka

Tekst: lek. Karina Bartoszek
Borelioza u dziecka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 27. stycznia, 2014

Borelioza to choroba zakaźna, lecz nie można się nią zarazić przez kontakt z osobą chorującą. Krętka Borrelia burgdorferi przenoszą kleszcze, dość licznie występujące w polskich lasach. Ta groźna choroba nie omija także najmłodszych, przy czym właśnie dzieci stanowią grupę szczególnie narażoną na ukąszenie przez kleszcza. Leczenie zależy od etapu choroby. Stosuje się antybiotyki, takie jak doksycyklina, amoksycylina lub makrolidy.

lek. Karina Bartoszek
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Ugryzienie przez kleszcza

     

    Za rozprzestrzenianie boreliozy u dziecka (zwanej także chorobą z Lyme) odpowiadają głównie kleszcze rodzaju Ixodes ricinus. Pasożyty te możemy spotkać w lasach liściastych, ale także w parkach i na łąkach. W Polsce za tereny mnogiego występowania kleszczy uważa się Podlasie i Mazury.

    Kleszcze bytują zwykle w środowisku o wysokiej wilgotności, szczególnie dużo jest ich na terenach morskich i w pobliżu jezior. Pasożyty te nazywane są wektorem boreliozy, co oznacza, że uczestniczą w przenoszeniu się zarazka pomiędzy organizmami, natomiast rezerwuarem krętka są głównie drobne gryzonie i sarny.

    Zakażone mogą być dorosłe kleszcze lub larwy – nimfy (są bardzo trudne do odnalezienia na ubraniach i skórze). Ukąszenie przez kleszcza nie jest równoznaczne z zakażeniem, nawet na terenie endemicznym, czyli miejscu gdzie zakażonych kleszczy jest najwięcej. Oprócz krętków Borrelia burgdorferi kleszcze mogą przenosić także wirusy odpowiedzialne za wystąpienie kleszczowego zapalenia mózgu.

     

    Zapobieganie boreliozie u dziecka

     

    W zapobieganiu boreliozie u dziecka ważne znaczenia odgrywa profilaktyka. Jeżeli planuje się wycieczkę do miejsc, gdzie dzieci będą narażone na atak kleszczy, należy postarać się o odpowiedni ubiór. Dziecięca odzież powinna zakrywać praktycznie całe ciało, preferuje się stroje raczej obcisłe, ponieważ zapobiegają one dostaniu się kleszcza pod ubranie. Należy pamiętać także o nakryciu głowy.

    Dobrze jest zastosować repelent, czyli substancję odstraszającą owady. Repelenty powinno się rozpylać na skórę dziecka oraz na ubrania. Na opakowaniach zwykle umieszczone są dokładne informacje, czy preparat nadaje się do użycia u dzieci i czy stosować go tylko do spryskania odzieży, czy także ciała.

    Należy także zadbać o kontrolę psów i kotów, ponieważ na sierści zwierzęcia kleszcz może dostać się do naszego mieszkania. W gabinetach weterynaryjnych dostępne są specjalne obroże odstraszające pasożyty.

    Czas przebywania pasożyta w skórze jest ważnym czynnikiem prognostycznym. Jeżeli kleszcz pozostawał niezauważony przez dłuższy czas po ukąszeniu, ryzyko zakażenia jest większe. Rośnie ono znacząco po 24–48 godzinach. Nie jest trudno przeoczyć kleszcza na skórze dziecka, celowo wydziela on substancje znieczulające, aby nie wywoływać nieprzyjemnych objawów, takich jak ból czy świąd w miejscu ukłucia.

    Zawsze należy bardzo dokładnie obejrzeć całe ciało dziecka po powrocie z lasu, a najlepiej wziąć prysznic, co może spowodować spłukanie z ciała praktycznie niezauważalnych larw, które nie zdążyły się wgryźć w skórę. Szczególnie dokładnie oglądamy takie okolice jak pachy, pachwiny i owłosiona skóra głowy.

     

    Jak pozbyć się kleszcza?

     

    Jeżeli zauważymy pasożyta w skórze dziecka, najistotniejszą kwestią jest jego szybkie usunięcie, jednak należy pamiętać o zachowaniu zasad ostrożności. Zabronione jest smarowanie kleszcza różnymi rodzajami tłuszczów, drażnienie ogniem lub wyciskanie. Takie postępowanie zwiększa bowiem ilość bakterii, które wydostają się do skóry ze śliną kleszcza.

    Bardzo istotną rzeczą jest odpowiednia technika usuwania kleszcza. Powinno się do tego celu używać pęsety lub specjalnych przyrządów dostępnych w aptekach. Jeżeli podczas wyciągania pasożyt ulegnie rozerwaniu, a jego fragment pozostanie w skórze, niezbędna staje się wizyta u lekarza. Interwencja lekarska jest konieczna także w sytuacji, gdy kleszcz tkwi na tyle głęboko, że nie potrafimy go złapać pęsetą.

    Jeżeli mamy do czynienia z dzieckiem młodszym lub niemowlęciem, lepiej samemu nie usuwać kleszcza, tylko udać się do profesjonalisty. Po usunięciu pasożyta należy uważnie obserwować miejsce ugryzienia przez kilka tygodni i w wypadku pojawienia się zmiany – zabarwienia skóry lub obrzęku – niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

     

    Objawy boreliozy u dziecka

     

    Borelioza u dziecka zaliczana jest do grupy chorób wieloukładowych, co oznacza, że jej symptomy mogą dotyczyć praktycznie całego organizmu człowieka. Objawy występujące w trakcie choroby możemy podzielić na trzy okresy, zwane także stadiami klinicznymi boreliozy. Symptomy choroby u dzieci są podobne jak u osób dorosłych, z drobnymi różnicami w nasileniu poszczególnych objawów.

     

    Okres pierwszy boreliozy

     

    Pierwszy okres boreliozy u dziecka poprzedzony jest okresem wylęgania choroby, czyli czasem od ukąszenia do pojawienia się pierwszych objawów. Okres wylęgania zwykle trwa od kilku do około 30 dni. Objawem najbardziej charakterystycznym dla boreliozy i bardzo powszechnie z nią kojarzonym jest rumień wędrujący. Pod tą nazwą kryje się zmiana pierwotna w kształcie plamki lub grudki, szerząca się obwodowo nawet do 5 cm, z przejaśnieniem w środku.

    Pojawia się ona w miejscu ukąszenia przez kleszcza i jest wyrazem rozprzestrzeniania się bakterii w skórze. Zwykle jest to zmiana niebolesna, ale skóra może być ciepła i napięta. U części chorych rumień może nie pojawić się mimo zakażenia groźnymi bakteriami. Jeżeli nie zostanie wdrożona antybiotykoterapia, utrzymuje się zwykle około 3 tygodni. Pojawieniu się rumienia mogą towarzyszyć objawy grypopodobne, takie jak podwyższona temperatura ciała lub bóle mięśniowo-stawowe.

     

    Okres drugi boreliozy

     

    Drugi okres boreliozy u dziecka rozpoczyna się po kilku lub nawet kilkunastu tygodniach od ukąszenia, jest obrazem choroby uogólnionej, związanej z rozsiewem kleszczy drogą krwi.

    Charakterystycznym objawem tego okresu jest zapalenie stawów. Dotyczy ono głównie dużych stawów, np. kolanowych lub skokowych, zwykle zaatakowane są pojedyncze stawy, ale nie jest to regułą. Pojawia się obrzęk i bolesność. Zajęty przez krętki jest także układ krążenia, może dojść do wystąpienia zapalenia mięśnia sercowego, z groźnymi dla życia zaburzeniami rytmu.

    U dzieci przy zaatakowaniu układu nerwowego może dojść do limfocytarnego zapalenia opon mózgowych i mózgu. Zajęcie układu nerwowego objawia się także występowaniem bólów korzeniowych, neuropatią i deficytami neurologicznymi. Inne objawy boreliozy drugiego okresu to np. symptomy oczne, takie jak zapalenie spojówek, a nawet zajęcie nerwu wzrokowego.

     

    Okres trzeci boreliozy

     

    Objawy trzeciego okresu boreliozy u dziecka mogą wystąpić po kilku miesiącach lub nawet kilku latach od ukąszenia. Zmianą typową dla tego etapu choroby jest zanik skóry kończyn, zwany inaczej acrodermatitis chronica atrophicans lub bardziej opisowo "skórą pergaminową".

    Początkowo kończyny mogą być obrzęknięte, pojawiają się fioletowe plamy, następnie dochodzi do zaniku i ścieńczenia skóry. W tym czasie mogą też nawracać dolegliwości stawowe, u dzieci i młodzieży wyrażone łagodniej niż u dorosłych. Mogą wystąpić mocno akcentowane objawy ze strony układu nerwowego, takie jak polineuropatia, zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego, a nawet zaburzenia psychiczne.

     

    Rozpoznanie boreliozy u dzieci

     

    Bardzo istotną kwestą jest postawienie w odpowiednim momencie rozpoznania boreliozy. Zdarza się zarówno wiele rozpoznań fałszywie dodatnich, jak i wiele przypadków zbyt późno wykrytych lub przeoczonych ze względu na słabo wyrażone objawy.

    Podstawą do rozpoznania boreliozy u dziecka jest współwystępowanie objawów klinicznych i dodatnich wyników badań serologicznych. W początkowym okresie choroby testy serologiczne mogą nie wykazywać jeszcze cech patologii, dlatego rozpoznanie możemy postawić wtedy tylko na podstawie charakterystycznym objawów.

    Bazując tylko na testach serologicznych nie powinniśmy rozpoznawać choroby i wdrażać leczenia. Początek wytwarzania przeciwciał przypada na czas około 4 do 8 tygodni po zakażeniu. Początkowo są to przeciwciała klasy IgM, natomiast przeciwciała klasy IgG pojawiają się później, ale utrzymują się znacznie dłużej w organizmie.

    Testy laboratoryjne mogą dawać wyniki fałszywie dodatnie u osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów i obecnym we krwi czynnikiem reumatoidalnym, a także przy zakażeniu wirusem EBV lub Varicella-Zoster (VZV).

     

    Leczenie boreliozy u dzieci

     

    W leczeniu boreliozy u dziecka lek dobierany jest w zależności od okresu choroby. W okresie pierwszym lekiem z wyboru są antybiotyki, takie jak doksycyklina lub amoksycylina. Alternatywą dla nich są antybiotyki z grupy makrolidów. Jednak leczenie lekarz dobiera u dzieci indywidualnie, w zależności od ich wieku i masy ciała. Leczenie zwykle trwa około 4 tygodni.

    Należy zwrócić uwagę, że o powodzeniu naszego działania leczniczego nie świadczy spadek miana przeciwciał w badaniu serologicznym, lecz ustępowanie objawów choroby. Przeciwciała mogą utrzymywać się znacznie dłużej.

    Autor: lek. Karina Bartoszek
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Borelioza
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.