zarejestruj się zaloguj się

Bezdech u dzieci

Tekst: lek. Agnieszka Zaremba
Bezdech u dzieci
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 05. maja, 2014

Bezdech oznacza zatrzymanie oddechu na dłużej niż 10 sekund. W trakcie bezdechu dochodzi do zatrzymania ruchów klatki piersiowej i/lub upośledzenia przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Konsekwencją bezdechu może być np. sinica, omdlenie, napad drgawek. Występowanie bezdechów u dzieci zwykle bardzo niepokoi rodziców, którzy obawiają się wystąpienia zespołu SIDS (tzw. nagłej śmierci łóżeczkowej).

lek. Agnieszka  Zaremba
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Bezdech – podział

     

    Ze względu na patogenezę, bezdech u dzieci można podzielić na:

    • bezdech obturacyjny – spowodowany zaburzeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe,
    • bezdech ośrodkowy – spowodowany zaburzeniami w impulsacji na drodze ośrodkowy układ nerwowy–mięśnie oddechowe.

     

    Obturacyjny bezdech senny

     

    Obturacyjny bezdech senny to problem, który dotyczy około 2–3% dzieci. Oznacza on przerwanie wentylacji na więcej niż 10 sekund lub spłycenie oddechu o minimum 50%. Bezdech jest skutkiem zablokowania drogi przepływu powietrza przez przerośnięte migdałki lub zapadające się w pozycji leżącej wiotkie tkanki podniebienia miękkiego, języka i mięśni gardła.

    Wśród przyczyn obturacyjnego bezdechu sennego u dzieci prym wiedzie przerost migdałków podniebiennych oraz tzw. "trzeci migdał" (przerośnięty migdałek gardłowy). Do innych przyczyn należą:

    • wady rozwojowe twarzoczaszki,
    • otyłość,
    • zapadanie się języka,
    • skrzywienie przegrody nosa,
    • choroby nerwowo-mięśniowe,
    • spożywanie alkoholu i substancji odurzających u młodzieży.

    Skutkami obturacyjnych bezdechów sennych są:

    • niespokojny sen,
    • trudności w porannym budzeniu się i uczucie niewyspania mimo przespania optymalnej ilości godzin,
    • zmęczenie i senność w ciągu dnia,
    • pogorszenie koncentracji uwagi, co pociąga za sobą pogorszenie efektywności pracy, obniżenie wyników w nauce itd.,
    • zaburzenia rozwoju fizycznego,
    • bóle głowy,
    • chrapanie.

    Najistotniejszą metodą leczenia obturacyjnych bezdechów sennych jest usunięcie przyczyny zaburzenia przepływu powietrza przez drogi oddechowe (np. operacja wyłuszczenia powiększonych migdałków, redukcja masy ciała w przypadku otyłości, zakaz spożywania alkoholu, zwłaszcza przed snem). Ponadto pacjentowi zaleca się spanie w pozycji bocznej i unikanie spania na leżąco (pozycja ta sprzyja zapadaniu się tkanek). Do metod stosowanych w leczeniu obturacyjnych bezdechów sennych zaliczamy również:

    • stosowanie aparatów wysuwających żuchwę,
    • CPAP – utrzymywanie stałego dodatniego ciśnienia w drogach oddechowych za pomocą specjalnego urządzenia wtłaczającego powietrze,
    • BiPAP – utrzymywanie dwufazowego dodatniego ciśnienia w drogach oddechowych – innego w fazie wdechu, innego w fazie wydechu.

     

    Napady afektywnych bezdechów

     

    Stosunkowo częstym rodzajem bezdechu u dzieci są tzw. bezdechy afektywne, występujące najczęściej u dzieci w wieku około 2 lat.

    Afektywny bezdech to zatrzymanie oddechu pod wpływem takich bodźców, jak strach czy zdenerwowanie. W wyniku niedostatecznej wentylacji może dojść do zsinienia dziecka, omdlenia, a nawet do napadu drgawek (mówimy wówczas o napadach powikłanych). Często jednak po krótkotrwałym bezdechu dziecko szybko, bez powikłań odzyskuje prawidłowy oddech.

    Ze względu na patomechanizm oraz obraz kliniczny, napady afektywnego bezdechu można podzielić na:

    • bezdechy sine – występujące częściej, najczęściej jako efekt zdenerwowania, frustracji, często poprzedzone nasilonym płaczem i zanoszeniem się oraz hiperwentylacją, mogące prowadzić do zsinienia i omdlenia wskutek niedotlenienia,
    • bezdechy blade – objawiające się nagłą utratą przytomności bez poprzedzającego płaczu i zanoszenia się, najczęściej są one odpowiedzią na ból i strach; przyczyny bezdechów bladych upatruje się w chwilowej asystolii (przerwaniu czynności elektrycznej serca).

    Napady afektywnych bezdechów (głównie te powikłane) wymagają różnicowania, przede wszystkim z padaczką. Cechami różnicującymi są:

    • bezpośredni związek bezdechu afektywnego z czynnikiem prowokującym na tle emocjonalnym (strachem, bólem, zdenerwowaniem itd.),
    • poprzedzenie bezdechu nasilonym płaczem, zanoszeniem się,
    • brak bezwiednego oddania moczu i stolca w napadzie bezdechu afektywnego.

    W diagnostyce różnicowej istotną rolę odgrywa badanie podmiotowe (wywiad) i przedmiotowe (włącznie z dokładnym badaniem neurologicznym) uzupełnione o EEG (w przypadku bezdechu afektywnego wynik najczęściej jest prawidłowy, u dzieci z padaczką zwykle stwierdza się nieprawidłowości w zapisie).

    Najistotniejszym zaleceniem wydawanym rodzicom zgłaszającym problem afektywnego bezdechu u dzieci jest nakaz unikania sytuacji mogących prowadzić do napadu, tzn. sytuacji stresujących i rozdrażniających dziecko, wywołujących silne przerażenie. Frustracji i zdenerwowaniu jakimś zakazem, odmówieniem czegoś dziecku można zapobiec odwracając jego uwagę. Należy też dbać o odpowiednią ilość snu – niewyspane dziecko jest bardziej podatne na rozdrażnienie.

    Jeżeli już do bezdechu u dzieci dojdzie, należy je uspokoić. Często przywrócenie prawidłowego oddechu uzyskuje się poprzez stymulację dotykową (np. delikatne uderzenie). W leczeniu bladych napadów bezdechu afektywnego stosuje się atropinę.

     

    Bezdech u wcześniaków

     

    U wcześniaków, z racji niedojrzałości ośrodkowego układu nerwowego, ryzyko występowania bezdechów jest wyższe niż u dzieci donoszonych. Bezdechy wcześniacze mają pochodzenie ośrodkowe lub mieszane (ośrodkowo-obturacyjne). Najczęściej problem rozwiązuje się samoistnie, w miarę rozwoju dziecka i dojrzewania układu nerwowego. Metodą przywrócenia prawidłowego oddychania jest stymulacja dotykowa.

     

    SIDS

     

    Występowanie bezdechu u dzieci jest przyczyną silnego stresu u rodziców, którzy przede wszystkim obawiają się tzw. "śmierci łóżeczkowej". SIDS (ang. Sudden Infant Death Syndrome – zespół nagłego zgonu niemowląt) to nagła śmierć zdrowego dziecka podczas snu, którego przyczyną może być m.in. zaburzenie ośrodkowej kontroli oddychania i uduszenie się. Na szczęście jest to problem spotykany stosunkowo rzadko (u około 0,07% dzieci).

    Przyczyny i patogeneza zespołu nagłego zgonu niemowląt w dalszym ciągu nie są w pełni wyjaśnione. Przypuszczalnymi czynnikami ryzyka SIDS są:

    • nieprawidłowa pozycja w czasie snu (spanie na brzuchu),
    • spanie z twarzą wtuloną w dużą, miękką poduszkę lub miękki materac,
    • młody wiek matki (poniżej 18–19 lat),
    • nadużywanie przez matkę w czasie ciąży leków i używek (np. papierosów, alkoholu, kawy),
    • ekspozycja na dym tytoniowy,
    • obciążony wywiad rodzinny (SIDS u rodzeństwa).

    U podłoża zespołu nagłego zgonu niemowląt może leżeć niedorozwój ośrodka oddechowego – uszkodzenie to sprawia, że organizm nie odpowiada w sposób właściwy na niedobór tlenu (spowodowany np. zablokowaniem przepływu powietrza przez poduszkę przykrywającą usta i nos dziecka).

    Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia "śmierci łóżeczkowej", należy:

    • układać niemowlę do snu na plecach, z odkrytą twarzą i nosem,
    • unikać palenia papierosów w miejscu, w którym przebywa i śpi dziecko,
    • utrzymywać optymalną temperaturę powietrza w pokoju (unikać przegrzewania dziecka).

    Ponadto przydatny może okazać się monitor oddechu (urządzenie umieszczane w łóżeczku, wózku itp.) sygnalizujący przerwę w oddychaniu trwającą powyżej 20 sekund. Szybkie usłyszenie alarmu pozwala na niezwłoczne udzielenie dziecku pierwszej pomocy.

    Autor: lek. Agnieszka Zaremba
    Tagi: bezdechSIPS
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Choroba Pompego

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.