zarejestruj się zaloguj się

Autyzm u dziecka

Tekst: lek. Agnieszka Dobrzyńska
Autyzm u dziecka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 02. lipca, 2013

Autyzm należy do zaburzeń rozwojowych u dzieci. Stopień nasilenia jego objawów jest zmienny, jednak występują one przez całe życie. Autyzm częściej występuje u chłopców, jednakże u nich objawy są zwykle słabsze niż u dziewczynek. Z autyzmu nie można się wyleczyć, natomiast szybka diagnostyka i niezbędne działania terapeutyczne mogą zapewnić dziecku autystycznemu relatywnie dobre warunki rozwoju.

SPIS TREŚCI:

    Przyczyny występowania autyzmu

     

    Dokładne podstawy rozwoju autyzmu u dziecka nie zostały wciąż poznane. W literaturze podkreśla się wieloczynnikowy charakter tego zaburzenia. Ocenia się, że aż około pięćdziesiąt różnych czynników może mieć wpływ na jego rozwój. Wśród nich wymieniane są:

    • warunki życia płodowego (bardzo istotne są choroby występujące u matki, m.in. nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, rzucawka i białkomocz u kobiety ciężarnej; ponadto istotne są niektóre leki przyjmowane przez matkę w okresie prenatalnym);
    • przebieg porodu (w wywiadzie autystyków na ogół występują ciężkie warunki porodowe);
    • poronienia w wywiadzie oraz zaawansowany wiek rodziców;
    • predyspozycje genetyczne (występowanie autyzmu u bliźniaków jednojajowych oraz rodzeństwa; nie znaleziono jednak konkretnych genów mogących odpowiadać za taką sytuację);
    • czynniki neurologiczne (nieprawidłowości w budowie struktur mózgowia widoczne w badaniu rezonansu magnetycznego – MRI, a ponadto zmiany w funkcjonowaniu tych obszarów mózgu w badaniu elektroencefalograficznym, tzw. EEG).

    Do niedawna w piśmiennictwie sugerowano, iż szczepionka MMR, czyli odra, różyczka, świnka, mają wpływ na występowanie autyzmu u dziecka, jednak doniesienia te nie zostały potwierdzone w żadnym badaniu klinicznym.

     

    Objawy i rozpoznanie autyzmu u dziecka

     

    Nie ma jednoznacznych testów pozwalających na jednoznaczne rozpoznanie tego zaburzenia. W postępowaniu diagnostycznym ważna jest dokładna analiza zachowań dziecka, stopnia jego komunikacji oraz ogólnego rozwoju. Rozpoznanie autyzmu u dziecka nie jest proste, gdyż stopień nasilenia objawów, a także obraz chorobowy bywają bardzo różnorodne.

    Postawienie ostatecznej diagnozy powinno opierać się na opinii kilku specjalistów, m.in. psychologa, pedagoga, logopedy i lekarza psychiatry. Pamiętajmy, że:

    • rozwój dziecka z autyzmem do 2 roku życia jest na ogół normalny i dopiero od tego czasu pojawiają się symptomy, takie jak opóźnienie w mowie lub problemy z kontaktem z dzieckiem;
    • u dzieci z autyzmem mowa rozwija się słabo albo w najgorszych przypadkach wcale, zdarza się, że dziecko używa zwrotów bez znaczenia, porozumiewa się gestami, prezentuje słabą możliwość skupienia uwagi;
    • następuje stopniowa alienacja od otoczenia, brak chęci nawiązywania nowych kontaktów, słaby kontakt pozawerbalny, brak uśmiechu;
    • pojawiać się może nadwrażliwość na dotyk albo brak reakcji adekwatnej na bodźce, takie jak np. ból (objawy te mogą być mniej lub bardziej nasilone);
    • u autystyków występuje obojętność, brak entuzjazmu, brak inicjatywy;
    • rozwija się nadpobudliwość lub otępienie, okresowe wybuchy złego humoru, często (a w zasadzie na ogół) bez racjonalnego powodu;
    • autystyk może okazywać agresję, a nawet autoagresję – zachowania agresywne nakierowane na siebie;
    • ogólne zniecierpliwienie, szybkie denerwowanie się, stany napięcia i niepokoju, zmienność nastrojów, napady złości (na ogół bez racjonalnych przyczyn zewnętrznych);
    • u dziecka narasta poczucie braku dostosowania do otoczenia;
    • możliwe jest przywiązanie do jednego przedmiotu, osoby albo czynności.

     

    Czy dzieci z autyzmem są bardziej uzdolnione?

     

    Dzieci z autyzmem przejawiają na ogół wybitne zdolności, zwłaszcza w jednej dziedzinie. Niestety zdolności te są na ogół wybiórcze, to znaczy, że w innych dziedzinach występuje na ogół upośledzenie.

    Dla przykładu:

    • zdolności do zapamiętywania dużych i złożonych fragmentów książek, numerów telefonów, kodów, szyfrów,
    • umiejętność komunikowania się w kilku językach obcych,
    • zdolności arytmetyczne, liczenie w zakresie wielu liczb,
    • zdolności plastyczne – malowanie, rzeźba, klejenie modeli,
    • zdolności muzyczne – gra na wielu instrumentach, pamięć muzyczna, komponowanie utworów.

     

    Choroby towarzyszące autyzmowi

     

    Współistnienie chorób towarzyszących jest cechą charakterystyczną autyzmu u dziecka. Niestety na ogół mają one ciężki przebieg i powodują skrócenie długości życia.

    Do przykładowych schorzeń cytowanych w literaturze należą:

    • padaczka – występuje u około 25–30% osób z autyzmem. Napady charakteryzują się zaburzeniami świadomości oraz drgawkami. Pierwsze objawy padaczki ujawniają się już w dzieciństwie, z tendencją do nasilania się objawów wraz ze wzrostem dziecka;
    • zaburzenia związane z obszarem mowy i słuchu. Dzieci z autyzmem wykazują nadwrażliwość na niektóre dźwięki. Bywa, że autystyk cierpi na mutyzm, czyli zupełny brak komunikowania się słownego w pewnych miejscach i pewnych sytuacjach. Dzieci z autyzmem wykazują prawidłowy albo lekko odbiegający od normy poziom rozumienia mowy;
    • echolalia, czyli powtarzanie słów albo nawet całych zwrotów wypowiedzianych przez przebywające z dzieckiem osoby;
    • perseweracje, czyli uporczywe i nagminne powtarzania słów (na ogół tych samych). Może to być także powtarzanie całych zdań albo zachowań;
    • trudności w skupieniu się oraz lęk przed kontaktem z drugą osobą (powodują one, że w przypadku autyzmu u dziecka istnieją problemy w komunikacji);
    • w 10–15% przypadków u dzieci występują wady genetyczne.

    Wczesna diagnoza i praca nad dzieckiem zwiększają szansę na lepsze wyniki terapeutyczne u dzieci. Bardzo ważne jest, żeby najbliższe otoczenie każdego dziecka przyglądało się jego rozwojowi, interakcji z grupą rówieśniczą, sposobom komunikacji. Ważną rolę w tym odgrywają pediatrzy, wychowawcy, a przede wszystkim rodzice dzieci.

    Kluczowym momentem jest 12 miesiąc życia dziecka, kiedy to można zaobserwować pierwsze poważne odstępstwa od stanu normalnego. Ważne jest podsumowanie obserwacji osób z najbliższego otoczenia dziecka, a także obserwujących go specjalistów. Należy być bardzo ostrożnym w stawianiu diagnozy. Często niektóre zachowania, choć wydają się dziwne, to mieszczą się w granicach normy dla danego wieku.

    Pełne spektrum objawów obserwujemy na ogół pomiędzy 2 a 5 rokiem życia dziecka. Okres przedszkolny to czas wymagający bacznej obserwacji, bowiem nawiązują się wtedy pierwsze znajomości. Następuje rozwój umiejętności społecznych. Wiek szkolny to moment, kiedy odstępstwa od normalnych zachowań są w pełni widoczne. W autyzmie stan rozwoju umiejętności społecznych w dorosłości nie ulega poprawie, a co gorsze, zdarzają się przypadki pogorszenia.

     

    Leczenie autyzmu u dzieci

     

    Aby autyzm u dziecka nie był przeszkodą w dokonywaniu przez dziecko postępów, potrzebna jest wczesna diagnostyka. Ważna jest odpowiednia opieka – im wcześniej zostanie nią objęte dziecko, tym lepiej.

    Choć całkowite wyleczenie dziecka z autyzmu jest niemożliwe, objęcie go terapią w przeciągu pierwszych 3 lat życia daje najlepsze wyniki. Ważne są odpowiednio dobrane, zindywidualizowane programy terapeutyczne. Celem jest dostosowanie dziecka do samodzielnego funkcjonowania. Istnieje wiele rodzajów terapii, jednak najbardziej korzystne są terapie behawioralne. Jest to rodzaj terapii skupiający się na zachowaniu człowieka jako reakcji na otaczające środowisko. Znany jest program Early Start Denver Model (ESDM). Jest to program dla bardzo małych dzieci, którego techniki mają na celu zaktywowanie zachowań społecznych i komunikacyjnych dziecka.

    Pojawiły się doniesienia o leczeniu farmakologicznym poprzez suplementację witaminami, kwasami omega-3 oraz produktami bogatymi w antyoksydanty. Nie ma jednak jednoznacznych wyników badań naukowych na ten temat.

    Podawanie niektórych leków hamujących wydzielanie dopaminy (neuroprzekaźnik) pozwala na zmodyfikowanie pewnych szlaków przekaźnikowych w mózgu. Dzieje się tak, gdyż w autyzmie istnieją odchylenia od normy w zakresie poziomu pewnych neuroprzekaźników. Stosowanie tych leków pozwala złagodzić objawy kliniczne wynikające z stereotypii ruchowych oraz zmniejsza nasilenie zachowań autoagresywnych. Pozostałe zaburzenia towarzyszące autyzmowi u dziecka wymagają specyficznego leczenia. Dzieci z autyzmem należy otoczyć odpowiednią opieką, zminimalizować wpływ czynników zewnętrznych, które działają na nie niekorzystnie. W badaniach dowiedziono, że szanse na pomyślniejszy rozwój dziecka autystycznego istnieją, jeśli:

    • cechuje je wyższy iloraz inteligencji,
    • pierwsze objawy chorobowe wystąpiły po 1 roku życia,
    • mowa pojawiła się przed 5 rokiem życia,
    • brak jest chorób współtowarzyszących (w tym padaczki) lub jej przebieg jest łagodny.

    Do tej pory nie odkryto sposobu postępowania pozwalającego na całkowite wyleczenie z autyzmu. U wielu autystyków od dzieciństwa do wczesnej dorosłości następuje umiarkowana poprawa stanu klinicznego, natomiast dość często zdarzają się epizody regresji i nasilenia choroby. Pamiętajmy, że kluczowe jest wczesne zdiagnozowanie i działanie terapeutyczne w celu zapewnienia jak najlepszego rozwoju dziecka z autyzmem.

    Autor: lek. Agnieszka Dobrzyńska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.