zarejestruj się zaloguj się

Astma oskrzelowa u dzieci – leczenie

Tekst: lek. Anna Krakowska
Astma oskrzelowa u dzieci – leczenie
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 28. stycznia, 2014

Astma jest najczęstszą chorobą przewlekłą układu oddechowego u dzieci. Leczenie astmy u maluchów obejmuje nie tylko podaż leków, ale także opiekę na dzieckiem i zmiany w stylu jego życia, które ograniczą objawy choroby. W astmie procesem zapalnym objęte są drogi oddechowe. Są one nadmiernie wrażliwe na różne czynniki zewnętrzne dostające się do płuc wraz z wdychanym powietrzem, takie jak np. pyłki traw czy kurz.

lek. Anna Krakowska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Astma oskrzelowa u dziecka


    W astmie oskrzelowej u dzieci toczy się proces zapalny obejmujący drogi oddechowe. Kontakt z czynnikiem drażniącym powoduje ich zwężenie (obturację), jest to efekt kilku zjawisk: obrzęku błony śluzowej, skurczu mięśniówki oskrzeli i nadprodukcji wydzieliny. Wszystko to prowadzi do tego, że pojawia się:

    • duszność,
    • kaszel,
    • słyszalny jest świst wydechowy (w bardziej nasilonych napadach także wdechowy),
    • uczucie ciężaru w klatce piersiowej.

    Astma oskrzelowa u dzieci w większości przypadków ma tło alergiczne. Znacząca część z tego to astma atopowa. Atopia to genetycznie uwarunkowana nadreaktywność organizmu na znajdujące się w otoczeniu czynniki. Przejawia się to wytwarzaniem dużych ilości przeciwciał klasy IgE, skierowanych przeciwko tym właśnie czynnikom (diagnostyka atopii polega na ocenie ilości swoistych IgE, skierowanych przeciwko konkretnym alergenom). Przeciwciała IgE odpowiadają za objawy atopii, wywołują kaskadę skomplikowanych reakcji, których efektem jest np. obrzęk, swędzenie, skurcz oskrzeli itp.

    Atopia nie zawsze przejawia się wystąpieniem astmy, może manifestować się jako atopowe zapalenie skóry, sezonowy nieżyt nosa, spojówek, jednostki te mogą też przechodzić jedna w drugą – jest to tzw. marsz alergiczny.

    Jednak nie tylko alergia może leżeć u podłoża nadreaktywności oskrzeli, inne czynniki sprawcze to:

    • infekcje wirusowe układu oddechowego (np. Rhynowirusy),
    • wysiłek fizyczny,
    • refluks żołądkowo-przełykowy,
    • nadwrażliwość na niesteroidowe leki przeciwzapalne i kwas acetylosalicylowy,
    • astma o niewyjaśnionej etiologii.

     

    Pierwsze objawy astmy u dzieci

     

    Pierwsze objawy astmy oskrzelowej u dzieci mogą pojawić się w różnym wieku, do najczęstszych należy wspomniany wcześniej świst – najczęściej wydechowy, w cięższych przypadkach także wdechowy, a w skrajnych formach obturacji świst zanika całkowicie.

    Świst nie jest jednak niezbędny, aby rozpoznać astmę, a ponadto może on występować w innych chorobach, takich jak np. mukowiscydoza, a także w przebiegu zwykłych infekcji układu oddechowego – co nie musi świadczyć o tym, że dziecko ma lub będzie kiedyś miało astmę, szczególnie że małe dzieci do 3 roku życia mają tendencję to pojawiania się świstów w trakcie infekcji.

    Kolejnym wiodącym objawem astmy jest kaszel, suchy, męczący, często nocą i nad ranem lub w trakcie czy po wysiłku. Astma może objawiać się także nawracającymi zapaleniami oskrzeli i płuc.

    W rozpoznawaniu astmy oskrzelowej u dzieci ważny jest wywiad rodzinny – występowanie astmy wśród członków najbliższej rodziny, szczególnie rodziców znacząco zwiększa jej prawdopodobieństwo u dziecka (nawet do 70% gdy chorują oboje rodzice).

     

    Leki na astmę

     

    Astma oskrzelowa u dzieci leczona jest za pomocą kilku grup leków. Są to:

    • glikokortykosteroidy – doustne lub wziewne – mają za zadanie wyciszyć stan zapalny w drogach oddechowych,
    • długo (LABA) i krótko (SABA) działające beta-mimetyki – mają za zadanie szybko rozkurczyć oskrzela w trakcie napadu duszności (SABA) lub zapobiegać ich skurczowi (LABA),
    • leki antycholinergiczne – zapobiegają i leczą skurcz oskrzeli,
    • leki antyleukotrienowe – mają działanie przeciwzapalne i rozszerzające oskrzela,
    • przeciwciało monoklonalne przeciwko IgE – stosowane jeśli udowodnione jest podłoże atopowe IgE-zależne astmy,
    • leki przeciwhistaminowe – jeśli dziecko cierpi na alergię, przyjmuje je w razie ekspozycji na alergen, np. w czasie pylenia określonych roślin.

     

    Jak opiekować się dzieckiem chorym na astmę? Jak zapobiegać napadom?

     

    Podawanie leków

     

    W leczeniu astmy oskrzelowej u dzieci Istnieje kilka różnych form aplikacji leków wziewnych, które mają różny stopień trudności. Najpopularniejsze są inhalatory ciśnieniowe MDI, użycie ich polega na wykonaniu maksymalnego wydechu, następnie uwalniając dawkę z urządzenia dziecko wykonuje głęboki wdech. Dla młodszych dzieci do takiego inhalatora dołączana jest tuba, jeden jej koniec łączy się z inhalatorem, a drugi z ustami dziecka. Po uwolnieniu dawki do tuby, dziecko wykonuje kilka spokojnych oddechów.

    Inną formą są dyski zawierające określone ilości dawek do uwolnienia, dzieje się to poprzez przesuwanie suwaka (uruchamiana jest wtedy swego rodzaju dźwignia i pojedyncza dawka jest gotowa do inhalacji, wystarczy przystawić dysk do ust i wykonać głęboki wdech).

    Można także aplikować leki  z użyciem nebulizatora przez maskę lub ustnik. W razie wątpliwości czy trudności w podawaniu leku należy niezwłocznie poradzić się lekarza, jest bowiem bardzo ważne, aby prawidłowa dawka leku została przyjęta przez dziecko.

     

    Ocena kontroli astmy

     

    Lekarz dostosowuje leczeniu astmy oskrzelowej u dzieci w zależności od jej kontroli, co może ocenić dzięki rozmowie z rodzicem i dzieckiem. Astma klasyfikowana jest wtedy jako całkowicie, dobrze, częściowo kontrolowana lub niekontrolowana. Zależy to od tego, jak bardzo objawy utrudniają codzienną aktywność dziecka, czy objawy występują w ciągu dnia, czy budzą dziecko w nocy, czy dziecko odczuwa jakieś działania uboczne leków, jak często zdarzają się zaostrzenia oraz jak często pojawia się potrzeba użycia leków z grupy SABA.

     

    Odpowiednie przygotowanie dziecka do wysiłku fizycznego

     

    Zazwyczaj polega to na podaniu krótko działającego beta-mimetyku na około 15 minut do godziny przed planowanym wysiłkiem fizycznym (efekt utrzymuje się około 4 godziny od inhalacji). Do rozważenia są także leki z grupy LABA i leki antyleukotrienowe. Decyzję o stosowanych lekach podejmuje zawsze lekarz.

     

    Unikanie ekspozycji na alergeny i czynniki drażniące (np. dym tytoniowy)

     

    Jeśli u dziecka udowodniony jest mechanizm alergiczny związany z konkretnym alergenem, to o ile się da, należy unikać kontaktu z nim. Nie zawsze jest to możliwe, jeśli alergenami są pyłki roślin. Jeśli natomiast są to alergeny zwierzęce, kontakt jest łatwy do ograniczenia, podobnie z kurzem, wymaga to jednak częstego odkurzania, wyeliminowania z domu dywanów, zasłon, firanek itp. przedmiotów gromadzących kurz, częstego prania pluszowych zabawek (ewentualnie można umieszczać je okresowo w zamrażarce).

     

    Radzenie sobie w zaostrzeniu astmy

     

    Zaostrzenie astmy oskrzelowej u dzieci to po prostu nasilenie jej objawów, o różnym stopniu ciężkości. Podstawowym objawem jest duszność, widoczne jest poruszanie skrzydełkami nosa, wciąganie przestrzeni międzyżebrowych, trudności w mówieniu czy płacz u małych dzieci. Oddech jest przyspieszony, akcja serca także, można usłyszeć świsty towarzyszące oddychaniu. W bardzo nasilonej obturacji nad polami płucnymi panuje cisza. Jak w każdej sytuacji nagłej, także i w tej trzeba działać szybko, dlatego zastosowanie mają tu głównie leki z grupy SABA, które szybko działają. Brak poprawy po ich zażyciu oznacza konieczność wezwania pogotowia.

     

    Wsparcie

     

    Wsparcie jest niezwykle ważne dla dziecka przewlekle chorego. Choroba przewlekła wiąże się z wieloma emocjami kumulującymi się u małego pacjenta. Dziecko może bać się o swoje zdrowie, mieć poczucie odrzucenia czy izolacji od rówieśników z powodu częstych hospitalizacji. Konieczność ciągłego przyjmowania leków budzi u niektórych pacjentów bunt i niechęć do ich stosowania. Nie należy obawiać się skorzystania z pomocy psychologów dziecięcych. Budowanie relacji z chorym dzieckiem jest niezwykle trudne, tak aby nie być nadopiekuńczym, a jednocześnie dać dziecku poczucie bezpieczeństwa i przede wszystkim miłości.

    Autor: lek. Anna Krakowska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Astma a alergia u dziecka

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.