zarejestruj się zaloguj się

Astma oskrzelowa u dzieci

Tekst: Agnieszka Żak
Astma oskrzelowa u dzieci
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 18. czerwca, 2013

Astma oskrzelowa (os greckiego słowa ásthma, oznaczającego "zadyszka") jest przewlekłą chorobą płuc utrudniającą oddychanie. Choroba ta często występuje u dzieci i młodzieży. Jej najczęstszymi objawami są: kaszel, świszczący oddech oraz duszność. Astma może wystąpić u każdego, bez względu na wiek, nawet u niemowląt. Skłonność do tej choroby jest w większości przypadków dziedziczna (podłoże alergiczne).

SPIS TREŚCI:

    Astma u dziecka

     

    Astma jest chorobą płuc, której głównym i najważniejszym powikłaniem jest utrudnione oddychanie. Na chorobę tę często cierpią dzieci i młodzież, a do jej objawów zalicza się kaszel, świszczący oddech oraz uczucie duszności. Astma rozwija się bez względu na wiek (może wystąpić nawet u niemowląt) i w wielu przypadkach jest dziedziczna. Astma wpływa na czynność oskrzeli i wymianę gazową. U osób z astmą drogi oddechowe objęte są stanem zapalnym i powstaje w nich duża ilość gęstego śluzu. Drogi oddechowe astmatyka są także nadmiernie wrażliwe na oddziaływania określonych czynników, takich jak wysiłek fizyczny, kurz lub dym papierosowy. Ta nadwrażliwość powoduje skurcz mięśni gładkich oskrzeli. Stan zapalny, śluz i skurcz oskrzeli znaczne utrudniają wdychanie powietrza. W terminologii medycznej mówi się w takiej sytuacji o obturacji dróg oddechowych.

    W przypadku astmy oskrzelowej u dzieci, u niektórych z nich występują jedynie łagodne i sporadyczne objawy, np. wyłącznie po znacznym wysiłku fizycznym. U innych przebieg astmy jest ciężki, a nieleczona może drastycznie ograniczyć aktywność fizyczną chorego i spowodować trwałe zmiany czynnościowe płuc. Dzięki nowoczesnym lekom i sposobom leczenia dzieci i dorośli cierpiący z powodu astmy coraz rzadziej wykluczani są z codziennej aktywności życiowej, w tym także z uprawiania różnych dyscyplin sportowych. Dzięki działaniom edukacyjnym dla pacjentów i odpowiednim programom leczenia astmy oskrzelowej u dzieci, rodziny mogą nauczyć się, w jaki sposób kontrolować objawy i epizody zaostrzenia choroby bez konieczności każdorazowego szukania pomocy lekarskiej.

     

    Astma a alergia

     

    Nawet jeśli głównymi czynnikami wyzwalającymi napady astmy są przeziębienia lub wysiłek fizyczny, alergia może odgrywać ważną rolę w zaostrzaniu choroby. Szacuje się, że około 70–80% osób cierpiących na astmę to alergicy.

    Dzieci dziedziczą skłonności do alergii po rodzicach. W każdym typie alergii układ odpornościowy wykazuje nadmierną reakcję na czynniki (alergeny), które w normalnym układzie są nieszkodliwe. Substancje te, np. pyłki roślin, mogą u niektórych osób powodować reakcje alergiczne. W ramach tej nadmiernej reakcji organizm produkuje przeciwciała określane jako immunoglobuliny, które swoiście rozpoznają i łączą się z alergenem, kiedy organizm zostanie narażony na jego działanie. Gdy tak się stanie, rozpoczyna się łańcuch procesów, skutkujący uwolnieniem w organizmie określonych substancji. Jedną z takich substancji jest histamina – związek powodujący powstanie objawów alergicznych. Objawy te manifestują się zmianami, które można zaobserwować w śluzówkach oka, nosa, gardła, a także w pracy przewodu pokarmowego czy płuc.

    Uwolniona histamina powoduje kichanie, katar, swędzenie i łzawienie oczu – w ten sposób organizm próbuje pozbyć się atakujących go alergenów. W przypadku astmy oskrzelowej u dzieci histamina wywołuje także ataki astmy. Najlepszym i najprostszym sposobem leczenia jest unikanie narażenia na alergeny. Nie zawsze jednak jest to możliwe i wtedy właśnie w terapii pojawiają się leki przeciwhistaminowe, które blokują uwalnianie histaminy w organizmie. Aby zlikwidować stan zapalny w nosie, można zastosować steroidy donosowe. W pewnych okolicznościach lekarz alergolog może zalecić odczulanie – serię zastrzyków, które stopniowo uodparniają organizm na określone alergeny.

     

    Rozpoznanie astmy u dzieci

     

    U każdego dziecka choroba ta może mieć odmienne objawy, a ich nasilenie może różnić się od siebie. U części dzieci dominującym objawem astmy jest uporczywy kaszel, często pojawiający się w nocy. Część rodziców objawy astmy odczytuje jako symptomy infekcji bakteryjnej lub wirusowej. Rozważając diagnozę astmy oskrzelowej u dzieci, lekarz wyklucza inne możliwe przyczyny obserwowanych objawów. Zwykle zadaje pytania dotyczące występowania astmy wśród członków rodziny, pyta o alergie, wykonuje badanie fizykalne, a także może zlecić prześwietlenie płuc lub przeprowadzenie próby czynnościowej płuc.

    Kluczowe jest to, jakie objawy się pojawiają i kiedy dochodzi do ich nasilenia. Ważny jest także czas ich trwania i częstotliwość (czy kaszel występuje w porze nocnej, czy rano, czy nasila się pod wpływem konkretnych czynników). Ważnym elementem diagnostycznym jest obecność alergii u dziecka i najbliższych członków jego rodziny. Istotne jest ponadto, czy dziecko często się przeziębia, jakie jest zwykle nasilenie choroby, jak długo trwa,

    By potwierdzić lub wykluczyć udział konkretnych czynników wywołujących ewentualny napad astmy oskrzelowej u dziecka, dla lekarza ważna będzie informacja dotycząca alergenów. Część powszechnie znanych alergenów może podrażniać drogi oddechowe i prowadzić do zaostrzenia choroby.

     

    Zaostrzenie astmy u dzieci

     

    Wiele dzieci z astmą może oddychać normalnie, a epizody zaostrzenia choroby występują jedynie co kilka tygodni lub miesięcy. W chwili napadu drogi oddechowe zwężają się, co obniża ich drożność i znacząco utrudnia przedostawanie się powietrza do płuc. Choć napady astmy zdają się pojawiać bez ostrzeżenia, zwykle ich rozwój trwa pewien czas, a objawy niedrożności dróg oddechowych postępują powoli.

    Astmie oskrzelowej u dzieci towarzyszy stan zapalny dróg oddechowych. Tworzy się w nich duża ilość gęstego śluzu. Oskrzela stają nie nadmiernie wrażliwe – podatne na określone czynniki wywołujące napad. Dochodzi do obrzęku śluzówki dróg oddechowych. W chwili pojawienia się takiego czynnika mięśnie otaczające oskrzela kurczą się, zwężając je jeszcze bardziej. Czynniki wywołujące napady astmy mogą być różne dla różnych osób. Najczęściej są nimi: wysiłek fizyczny, alergia, infekcje wirusowe i dym papierosowy.

    Obrzęk, śluz i skurcz powodują zwężenie oskrzeli i znaczne ograniczenie ilości powietrza, które może przedostać się do pęcherzyków płucnych i zapewnić wymianę gazową. Podczas zaostrzenia astmy dziecko może zgłaszać odczuwanie duszności, kaszleć, mieć świszczący oddech, odczuwać ciężar w klatce piersiowej, mieć przyspieszone tętno.

     

    Spirometria u dzieci

     

    Aby potwierdzić diagnozę astmy oskrzelowej u dzieci, możliwe jest wykonanie testu oddechowego na spirometrze – urządzeniu analizującym przepływ powietrza przez drogi oddechowe. Spirometr może być także użyty w celu sprawdzenia, czy problemy z oddychaniem można zmniejszyć stosując leki – co jest główną cechą charakterystyczną astmy.

    Wykonuje się badanie spirometrem, w kolejnym etapie podaje się dziecku lek wziewny, który powoduje rozszerzenie oskrzeli, a następnie ponownie wykonuje się kolejne badanie spirometrem u dziecka, aby sprawdzić, czy lek spowodował poprawę parametrów przepływu powietrza (czy rozszerzył oskrzela). Jeśli zastosowany lek w sposób znaczący zmniejsza zwężenie oskrzeli, na co wskazuje lepszy przepływ powietrza, istnieje podejrzenie, że dziecko może cierpieć na astmę.

     

    Astma u dzieci a wysiłek fizyczny

     

    W przypadku astmy oskrzelowej u dzieci objawy choroby pojawiają się po znaczącym wysiłku fizycznym, np. biegu, pływaniu lub jeździe na rowerze. U niektórych dzieci sam wysiłek wywołuje napad, podczas gdy u innych musi dodatkowo wystąpić czynnik wywołujący. Przy zastosowaniu odpowiedniego leczenia, większość dzieci z astmą wysiłkową może uprawiać sporty i wykonywać codzienną aktywność fizyczną. Zwykle lekarz może postawić diagnozę astmy wysiłkowej już na podstawie samego wywiadu, lecz czasami konieczne jest przeprowadzenie badań, włącznie z badaniem wysiłkowym. Lekarz może też chcieć określić tolerancję dziecka na poszczególne typy wysiłku fizycznego, ponieważ nie każdy jego rodzaj wpływa na dziecko z astmą oskrzelową wysiłkową tak samo.

    Jeśli wysiłek jest jedynym czynnikiem wywołującym astmę, lekarz może przepisać dziecku lek, który należy stosować przed wysiłkiem, aby nie dopuścić do skurczu oskrzeli. Oczywiście, epizody zaostrzenia astmy mogą wystąpić nawet pomimo profilaktycznego zastosowania leku.

    Rodzice i same dzieci (jeśli są na tyle duże, by móc samodzielnie stosować leki wziewne), powinny mieć przy sobie odpowiedni preparat, który stosowany objawowo złagodzi objawy napadu astmy. Osoby na co dzień opiekujące się dzieckiem powinny zostać poinformowane o konieczności wdrożenia takiego postępowania.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.