zarejestruj się zaloguj się

Astma a alergia u dziecka

Tekst: lek. Agnieszka Dobrzyńska
Astma a alergia u dziecka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 25. listopada, 2013

Astma należy do najczęściej występujących przewlekłych chorób układu oddechowego u dzieci. Zachorowalność na tę chorobę na przestrzeni ostatnich lat stale wzrasta. Do przyczyn rozwoju astmy u dzieci zalicza się wiele czynników, ale największe znaczenie w jej rozwoju stanowi podłoże alergiczne. Astma charakteryzuje się odwracalną obturacją dróg oddechowych. Około 90% przypadków astmy u dzieci ma podłoże alergiczne.

SPIS TREŚCI:

    Jaki związek ma alergia i astma?

     

    Astma należy do grupy przewlekłych chorób układu oddechowego. U jej podłoża leży nadreaktywność oskrzeli na określone czynniki. Jej wczesna diagnostyka i skuteczne leczenie do minimum ograniczają jej objawy i pozwalają na normalne funkcjonowanie dziecka. Astma a alergia u dziecka to dwa zjawiska w różnym zakresie dotykające tematyki chorób alergicznych u dzieci.

    Alergia jest pojęciem szerszym niż astma. Astma jest jednym z rodzajów reakcji alergicznych, natomiast alergia to stan nadmiernej wrażliwości organizmu dziecka na występujące w otaczającym nas środowisku substancje nazywane alergenami. 

    Większość z nas nie wykazuje żadnej reakcji po kontakcie z tymi czynnikami. Natomiast u dzieci z podatnością rozwijają się reakcje alergiczne. Dzieci te mają we krwi przeciwciała klasy IgE, które skierowane są przeciwko tym właśnie alergenom. Po kontakcie z tymi alergenami w organizmie dziecka rozwija się reakcja alergiczna. Następuje aktywacja licznych komórek, w tym komórek tucznych, czyli mastocytów. Są one umiejscowione w błonie śluzowej. Komórki te uwalniają do otoczenia czynniki, które rozkręcają reakcję alergiczną, m.in. histaminę. Powoduje to odwracalną obturację, czyli obkurczenie dróg oddechowych u dziecka.

    Dodatkowo następuje skurcz mięśni otaczających oskrzela, do tych objawów dołącza się obrzęk błony śluzowej spowodowany wzrostem przepuszczalności naczyń krwionośnych oraz wzmożone wytwarzanie śluzu. Wielokrotna aktywacja powyższej kaskady prowadzi do niekorzystnych zmian strukturalnych w drogach oddechowych dziecka. W przypadku astmy u dzieci, która może być wywoływana przez wiele czynników, to właśnie podłoże alergiczne, czyli alergia odpowiada za około 90% jej przypadków.

     

    Co jeszcze może być przyczyną wystąpienia astmy u dziecka?

     

    Pamiętajmy, że na astmę można zachorować w każdym wieku, jednak najczęściej ujawnia się ona pomiędzy 3 a 5 rokiem życia. Zależność astma a alergia u dziecka jest o tyle zasadna, że około 90% przypadków astmy u dzieci ma podłoże alergiczne. Pozostałe przypadki to tak zwana astma niealergiczna. Dokładne przyczyny jej powstania nie zostały do końca poznane, jednak zakłada się, że przyczyną astmy niealergicznej jest odpowiedź układu odpornościowego dziecka na infekcje i inne czynniki drażniące, w tym także wysiłek fizyczny. Skutkuje to objawami podobnymi jak w astmie alergicznej, jednak bez udziału przeciwciał klasy IgE.

     

    Predyspozycje do astmę

     

    Ogólnie mówi się o czynnikach zwiększających ryzyko zachorowania na astmę. Zaliczamy do nich czynniki zarówno osobnicze, jak i środowiskowe, takie jak:

    • predyspozycje genetyczne (dodatni wywiad rodzinny w kierunku chorób alergicznych),
    • płeć męska w przypadku dzieci,
    • czynniki środowiskowe – narażenie dziecka na alergeny, m.in. pyłki roślin, zwierzęta, roztocza kurzu domowego,
    • dym tytoniowy,
    • zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego,
    • infekcje układu oddechowego,
    • zakażenia pasożytnicze.

    Na tak zwane środowiskowe czynniki wystąpienia astmy mamy wpływ – możemy starać się eliminować je z otoczenie dziecka.

    Dowiedziono, że karmienie piersią niemowląt przez pierwsze 4–6 miesięcy ich życia zmniejsza ryzyko wystąpienia astmy w wieku późniejszym, szczególnie u dzieci obciążonych wywiadem rodzinnym w kierunku chorób alergicznych.

     

    Objawy astmy u dziecka

     

    Stopień nasilenia objawów zależy od wieku w jakim jest dziecko. Generalnie możemy się spotkać z okresami przewlekle utrzymującego się kaszlu, czasami ma on charakter napadowy, zwłaszcza w nocy.

    Ponadto dziecku przytrafiają się epizody duszności i świszczącego oddechu. Powyższe objawy mają tendencję do pojawiania się w ciągu dnia, nad ranem, po wysiłku albo po kontakcie z alergenem. Napady duszności, które mogą się zdarzyć u dzieci, na ogół ustępują samoistnie, są odwracalne albo wymagają inhalacji leku rozkurczającego oskrzela.

    Jeżeli powyższe leczenie nie okaże się skuteczne, a dziecko ma nasilającą się duszność, duże trudności z mówieniem, a także przybiera charakterystyczną pozycję, czyli siedzi podpierając się rękoma, to należy wtedy niezwłocznie wezwać zespół pogotowia ratunkowego.

    Taką triada typowych objawów jest:

    • świszczący oddech,
    • suchy kaszel,
    • duszność z uczuciem uciskania w klatce piersiowej dziecka.

    Pamiętajmy również, że nie każdy świszczący oddech i epizody duszności u dziecka oznaczają od razu astmę. Podobne objawy często występują u dzieci podczas zwykłych infekcji. Natomiast każde niepokojące rodzica objawy powinny być skonsultowane z lekarzem.

     

    Diagnostyka

     

    Przy rozważaniu zależności astma a alergia u dziecka – każda młoda osoba, u której występują okresowe świsty powinna być zbadana przez lekarza. Dziecko z astmą charakteryzuje się określonymi zmianami nad polami płucnymi m.in. świstami (głównie podczas wydechu) i furczeniami. Świsty spowodowane są obkurczeniem dróg oddechowych i zaburzeniami w przepływie powietrza. Natomiast furczenia są oznaką zalegającej w drogach oddechowych wydzieliny. Dalsza diagnostyka może obejmować poniższe elementy:

    • próba rozkurczowa,
    • próby prowokacyjne,
    • badanie za pomocą pikflometru,
    • RTG klatki piersiowej,
    • testy alergiczne.

     

    Próba rozkurczowa

     

    Jest to metoda służąca do określenia, czy płuca dziecka w sposób prawidłowy zareagują na zainhalowany lek. Astma charakteryzuje się odwracalną obturacją dróg oddechowych u dzieci, dlatego też po podaniu leku rozszerzającego oskrzela powinna nastąpić poprawa charakteryzująca się rozszerzeniem oskrzeli oraz poprawa pojemności wydechowej płuc, co uwidocznione zostaje w badaniu spirometrycznym.

     

    Próby prowokacyjne

     

    Wykonywane są w przypadku prawidłowych wyników powyższych testów, jeśli nadal zachodzi podejrzenie, że dziecko ma astmę. Polegają one na sztucznym wywołaniu skurczu oskrzeli poprzez wziewne podanie substancji, takich jak metacholina lub histamina.

     

    Badanie za pomocą pikflometru

     

    Pikflometr (proste urządzenie, do kupienia w aptece) daje możliwość zbadania przepływu powietrza w drogach oddechowych. U osób z astmą występuje dobowa zmienność czynności układu oddechowego, co znajduje swoje odbicie w wahaniach przepływu przez pikflometr.

     

    RTG klatki piersiowej

     

    Dzieci chore na astmę mają prawidłowy wynik tego badania. Zleca się je jednak w celu wykluczenia innych nieprawidłowości.

     

    Testy alergiczne

     

    Wykonywane są u dzieci w celu wykrycia ewentualnego podłoża alergicznego choroby, a także w celu zidentyfikowania konkretnego alergenu.

     

    Leczenie astmy

     

    Leczenie astmy u dziecka powinno polegać na zapewnieniu takiej kontroli choroby, która do minimum ograniczy ilość występujących napadów. Lekami pierwszego rzutu są glikokortykosteroidy wziewne. Są to leki, które mają dowiedzione znaczenie w zmniejszaniu częstości i stopnia ciężkości objawów astmy u dzieci. Leki antyleukotrienowe są alternatywą w stosunku do glikokortykosteroidów wziewnych.

    Długo działające beta-mimetyki wziewne są z kolei stosowane jako dodatek do glikokortykosteroidów w terapii astmy źle kontrolowanej. Metyloksantyny (w tym teofilina) stosowane są u dzieci z astmą w wysokim stopniu zaawansowania klinicznego. W puli leków jest jeszcze przeciwciało anty-IgE stosowane u dzieci powyżej 12 roku życia z astmą źle kontrolowaną mimo stosowania powyższych leków.

    W przypadkach zaostrzeń astmy u dziecka podawane są w inhalacjach krótko działające beta-mimetyki wziewne, a także bromek ipratropium. Ostatnią deskę ratunku stanowią glikokortykosteroidy systemowe, czyli stosowane dożylnie.

    Autor: lek. Agnieszka Dobrzyńska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.