zarejestruj się zaloguj się

Alkoholowy Zespół Płodowy (FAS)

Tekst: mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
Alkoholowy Zespół Płodowy (FAS)
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 05. listopada, 2013

Alkoholowy Zespół Płodowy (FAS) nie dotyczy wyłącznie dzieci kobiet uzależnionych od alkoholu. Najbardziej toksyczne dla płodu jest picie w pierwszym trymestrze, a wtedy wiele matek jeszcze nie wie o tym, że jest w ciąży. Alkohol może prowadzić do uszkodzeń mózgu dziecka, deformacji twarzy i wrodzonych wad organów wewnętrznych. Leczenie nigdy nie przynosi w pełni zadowalających rezultatów, choć pozwala usprawnić dzieci z FAS.

mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
AUTOR
mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk psycholog dziecięcy
SPIS TREŚCI:

    Co to jest FAS?

     

    Alkoholowy Zespół Płodowy (ang. FAS – Fetal Alcohol Syndrom) to zespół objawów obserwowanych u dzieci, których matki piły alkohol w czasie ciąży. Po raz pierwszy ten termin został użyty w 1973 roku przez naukowców z Uniwersytetu w Waszyngtonie: Jonesa i Smitha.

    Objawy Alkoholowego Zespołu Płodowego obejmują:

    • uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego,
    • wrodzone zniekształcenia (dysmorfie) twarzy,
    • uszkodzenia narządów wewnętrznych.

    Dzieci z Alkoholowym Zespołem Płodowym (FAS) mają na ogół niską urodzeniową wagę ciała, cechuje je także opóźnione tempo rozwoju fizycznego oraz niski wzrost w kolejnych latach życia.

    Wbrew obiegowej opinii, FAS nie dotyczy wyłącznie dzieci kobiet, które są uzależnione od alkoholu. Niektóre młode kobiety, nie wiedząc o tym, że zaszły w ciążę, w jej pierwszym trymestrze spożywają znaczne ilości alkoholu. Zdarza się wtedy, że rodzą dzieci z syndromem FAS, mimo że nie są i nie były uzależnione od alkoholu.

     

    W jaki sposób alkohol uszkadza płód?

     

    Łożysko nie chroni płodu przed wpływem trucizn krążących w organizmie matki. Alkohol szybko przenika do krwiobiegu dziecka: po około 30 minutach jego stężenie jest takie samo, jak we krwi matki.

    W pierwszym trymestrze ciąży alkohol wypity przez matkę ma najbardziej niszczący wpływ na dziecko. Powoduje poważne i nieodwracalne wady w budowie narządów wewnętrznych płodu, a często również śmierć dziecka i poronienie.

    W drugim trymestrze ciąży powstaje najwięcej objawów klinicznych Alkoholowego Zespołu Płodowego, przede wszystkim w postaci zniekształceń twarzy, uszkodzeń organicznych mózgu i innych narządów wewnętrznych. Zdarzają się również poronienia niebezpieczne dla zdrowia i życia matki.

    W trzecim trymestrze ciąży na toksyczne działanie alkoholu najbardziej narażony jest hipokamp – część mózgu odpowiedzialną m.in. za procesy pamięciowe. Dodatkowo alkohol opóźnia przyrost wagi ciała dziecka, a także może doprowadzić do przedwczesnego porodu.

    Na uszkodzenia wywołane przez alkohol najbardziej narażony jest mózg dziecka. Alkohol niszczy komórki glejowe, prowokuje patogenną apoptozę, czyli śmierć komórek nerwowych oraz niszczy białka i tłuszczowce niezbędne do prawidłowego funkcjonowania mózgu.

    Nawet jednorazowe upicie się ciężarnej kobiety może mieć negatywne skutki dla jej dziecka.

     

    FAS – skutki

     

    Toksyczne działanie alkoholu spożytego przez matkę sprawia, że organizm dziecka pod wieloma względami funkcjonuje nieprawidłowo.

    Opisane powyżej organiczne uszkodzenia mózgu ograniczają zdolność uczenia się. Dzieci z Alkoholowym Zespołem Płodowym mają trudności z zapamiętywaniem i koncentracją uwagi. Często są nadpobudliwe i cierpią na zaburzenia rytmu dobowego. Niektóre z nich osiągają wyniki IQ poniżej normy. Zaburzony jest też rozwój niektórych funkcji wykonawczych, takich jak podejmowanie decyzji, planowanie i organizacja działań, kontrola impulsów. To zaś utrudnia funkcjonowanie społeczne dzieci z FAS.

    Alkohol uszkadza nie tylko mózg, ale też inne organy wewnętrzne dziecka. Mogą więc występować wrodzone wady serca, nerek lub zniekształcenia w budowie narządu słuchu. Częste są zaburzenia pracy układu pokarmowego oraz kostno-stawowego, a także zaburzenia sensoryczne (zaburzenia odbioru bodźców).

    Deformacje twarzy to między innymi brak rynienki podnosowej, wąska górna warga, szeroka nasada nosa, wąskie szpary powiekowe, nisko osadzone uszy i opadające powieki. Zniekształcenia te zaliczane są do pierwszorzędowych objawów Alkoholowego Zespołu Płodowego i są najbardziej wyraźne w okresie niemowlęctwa. Z biegiem lat stają się mniej widoczne.

     

    Leczenie FAS

     

    Dzieci z Alkoholowym Zespołem Płodowym (FAS) nigdy nie zostają w pełni wyleczone. Jednak poprzez terapię i rehabilitację można w znacznym stopniu usprawnić ich funkcjonowanie. Niezwykle istotne jest szybkie postawienie diagnozy. Jeśli dziecko zostanie objęte programem wczesnej interwencji, jego funkcjonowanie może poprawić się do tego stopnia, że nie będzie w znaczący sposób zaburzało codziennego życia.

    Szczególnie pozytywny wpływ mają wszelkie formy terapii dotykiem, stymulacja ruchowa oraz terapia sensoryczna. Starsze dzieci mogą być objęte terapią behawioralną, zorientowaną na naukę konstruktywnego budowania relacji społecznych oraz kompensowanie trudności w zakresie funkcji wykonawczych.

    Do tej pory naukowcom nie udało się określić, jaka dawka alkoholu jest bezpieczna dla dziecka w okresie prenatalnym. Oznacza to, że jeśli matka chce urodzić zdrowe dziecko, na czas ciąży powinna całkowicie zrezygnować z alkoholu. Należy pamiętać, że jednorazowe upicie się może być tak samo groźne w skutkach, jak regularne spożywanie małych dawek alkoholu.

    Autor: mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.