zarejestruj się zaloguj się

Alergia pokarmowa u dzieci a nowe produkty

Tekst: lek. Aleksandra Świercz
Alergia pokarmowa u dzieci a nowe produkty
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 27. stycznia, 2014

U małych dzieci prawie 90% reakcji alergicznych spowodowanych jest alergią na pokarmy. Znanych jest kilka najbardziej alergizujących produktów, które wywołują objawy ze strony przewodu pokarmowego, skóry, układu oddechowego. Często inne produkty wywołują alergię u maluszków, a inne u starszych dzieci. Aby zapobiec pojawieniu się alergii, warto zadbać o prawidłową dietę dziecka, a poszczególne grupy produktów wprowadzać we właściwym czasie.

lek. Aleksandra Świercz
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest alergia pokarmowa?

     

    Rozważając zagadnienie alergia pokarmowa u dzieci a nowe produkty, trzeba wiedzieć, że każdą niepożądaną reakcję młodego organizmu na jakiś produkt nazywamy nadwrażliwością na pokarm. Może być ona spowodowana:

    • alergią (potocznie – uczuleniem) na pokarm, czyli reakcją z udziałem mechanizmów układu odpornościowego. Wyróżniamy dwa jej rodzaje:
      • alergię zależną od przeciwciał IgE,
      • alergię niezależną od przeciwciał IgE;
    • niealergiczną nadwrażliwość na pokarm (nazywaną też nietolerancją pokarmową), czyli reakcją bez udziału mechanizmów odpornościowych; są to m.in. odpowiedzi organizmu wywołane wrodzonymi zaburzeniami metabolicznymi, np. niedoborem laktazy.

    Reakcje alergiczne mogą wystąpić już w okresie wczesnego niemowlęctwa i mogą być spowodowane głównie niedojrzałością układu odpornościowego, w szczególności zwiększoną przepuszczalnością naturalnych barier przewodu pokarmowego.

    Istotne jest także, czy u jednego z rodziców lub rodzeństwa niemowlęcia występuje jakiś rodzaj alergii. Jeśli tak się zdarzy, zostało udowodnione, iż dzieci te należą do grupy o większym ryzyku pojawienia się choroby alergicznej. Są to tzw. rodziny atopowe.

    W zależności od wieku dziecka można wyróżnić pokarmy, które w danym wieku wywołują silne reakcje uczuleniowe:

    • niemowlęta mleko krowie, soja,
    • dzieci starsze jaja kurze, ryby, skorupiaki, orzeszki ziemne, soja, pszenica (gluten), czekolada, orzechy laskowe, owoce cytrusowe, truskawki.

     

    Alergia pokarmowa – objawy

     

    Reakcje uczuleniowe organizmu dziecka na pokarm mogą dotyczyć różnych układów, przede wszystkim skóry, przewodu pokarmowego oraz układu oddechowego.

     

    Skóra

     

    Skóra jest jednym z najczęstszych miejsc, gdzie możemy zaobserwować zmiany spowodowane alergią pokarmową. Mają one postać rumieni, wysypek zwanych pokrzywką, suchej lub szorstkiej skóry. U niemowląt pojawić się mogą czerwone, sączące strupki na policzkach. W przypadku cięższej postaci alergii wykwity występują w zgięciach łokciowych, pod kolanami lub pod brodą dziecka; co więcej, towarzyszy im silne swędzenie – postać ta nosi nazwę atopowego zapalenia skóry (AZS).

    Do objawów skórnych zalicza się też obrzęk naczynioruchowy, czyli opuchnięcie – najczęściej okolicy powiek, ust czy gardła lub też kończyn.

     

    Przewód pokarmowy

     

    Przewód pokarmowy to drugie miejsce, gdzie najczęściej pojawiają się objawy związane z alergią pokarmową u małych dzieci. Już u niemowląt zaraz po zjedzeniu alergizującego pokarmu rodzice mogą zauważyć wymioty – czasami nawet chlustające, biegunkę – również z odrobiną śluzu czy krwi oraz bóle brzuszka. W innych przypadkach mogą pojawić się pasemka świeżej krwi na prawidłowym stolcu dziecka, a w cięższych postaciach dzieci przestają przybierać na wadze.

     

    Układ oddechowy

     

    Objawy alergii ze strony układu oddechowego u dzieci pojawiają się rzadko, jednak gdy występują, mają ostry przebieg. Jest to zazwyczaj katar śluzowy, kaszel lub duszność spowodowana skurczem mięśni krtani czy oskrzeli.

    Najgroźniejszą dla życia dziecka reakcją alergiczną na pokarmy jest wstrząs anafilaktyczny. Objawia się on przyśpieszeniem tętna, spadkiem ciśnienia, kaszlem, dusznością, bladością skóry, a czasem dodatkowo obrzękiem naczynioruchowym oraz wymiotami i biegunką. Wstrząs występuje jednak rzadko, np. po wypiciu mleka krowiego tylko u około 9% dzieci z udowodnioną alergią na białko mleka krowiego.

     

    Jak wprowadzać nowe produkty?

     

    Podejmując temat alergia pokarmowa u dzieci a nowe produkty, dobrze jest wiedzieć, że nowe pokarmy należy wprowadzać do diety niemowlęcia po to, aby dostarczyć im dodatkową ilość energii, żelaza, witamin oraz innych pierwiastków. Ich ilość w mleku kobiecym lub sztucznym przestaje być wystarczająca po około 6 miesiącach życia dziecka ze względu na jego coraz większe potrzeby.

     

    Kiedy wprowadzać nowe pokarmy?

     

    U wszystkich niemowlaków, także i tych z alergią lub z rodzinnym ryzykiem alergii pokarmowej zaleca się rozpoczęcie podawanie produktów uzupełniających pomiędzy 5 a 8 miesiącem życia.

     

    Co wprowadzać?

     

    Ważne jest, aby pierwszym pokarmem uzupełniającym był posiłek lekkostrawny, o papkowatej konsystencji i niealergizujący. W Polsce tradycyjnie najczęściej są to kaszki zbożowe bezglutenowe, np. ryżowe. Kolejnym wprowadzanym posiłkiem powinny być przecierane zupki jarzynowe lub przeciery owocowe (musy), których nie należy dosalać ani dodatkowo słodzić. Warto pamiętać, że nowymi produktami powinny być pokarmy lokalnie dostępne.

     

    W jaki sposób wprowadzać nowe pokarmy?

     

    Kontynuując kwestię alergia pokarmowa u dzieci a nowe produkty, na początku dobrze jest wprowadzać nowy pokarm po nakarmieniu niemowlęcia mlekiem matki lub sztucznym. Powinno się dodawać do diety małego dziecka jeden produkt na tydzień, powoli zwiększając jego porcję. Dzięki temu łatwiej będzie można rozpoznać pokarm alergizujący. Produkty bezmleczne dobrze jest podawać niemowlęciu łyżeczką albo z kubeczka, zamiast przez smoczek. Warto także zwrócić uwagę, aby podawać maluszkowi posiłki coraz mniej rozdrobnione.

     

    W jakiej kolejności wprowadzać nowe pokarmy?

     

    Ogólnie uznaje się, że kolejność wprowadzania większości produktów dodatkowych nie ma większego znaczenia dla rozwoju ewentualnej alergii pokarmowej. Pomimo to istnieją pewne zasady dietetyczne u niemowląt, których warto się trzymać – w szczególności w przypadku dzieci z rodzin, w których występuje alergia na pokarm.

    Zostało udowodnione, że gluten zawarty w produktach mącznych zbóż, takich jak pszenica, żyto, jęczmień, powinno się zacząć podawać małemu dziecku jeszcze w czasie karmienia piersią. W Polsce jest to czas między 5 a 6 miesiącem życia.

    Natomiast odkładanie wprowadzenia do diety niemowlęcia innych pokarmów potencjalnie alergizujących, np. ryb, mleka krowiego, jaja kurzego czy orzeszków ziemnych nie zmniejsza ryzyka alergii. Tutaj również jest ważne, aby – jeśli to możliwe – czas ich podawania pokrywał się jeszcze z karmieniem mlekiem matki, które jest zalecane minimum do 12 miesiąca życia.

    Oto krótki schemat wprowadzania do diety niemowlęcia nowych pokarmów z uwzględnieniem szczególnie alergizujących:

    • 5–6 miesiąc życia – kaszka ryżowa, przecierana zupa jarzynowa z dodatkiem glutenu (np. kaszy manny – około 2–3 g/100 ml), przeciery owocowe;
    • 7–9 miesiąc życia – soki owocowe: jabłko, maliny, morela, 1/2 żółtka jaja kurzego co drugi dzień, chude mięso: drobiowe, królicze, ryba gotowana 1 raz w tygodniu;
    • 10–11 miesiąc życia – biszkopty bezglutenowe, mięso: cielęce, wieprzowe, chude wędliny drobiowe;
    • 12 miesiąc życia – mleko krowie, twaróg, jogurt naturalny, całe jajo kurze, surowe warzywa, ryż, ziemniaki;
    • od 13 miesiąc życia – owoce cytrusowe, truskawki, poziomki.

     

    Zapobieganie alergii pokarmowej u niemowląt

     

    U niektórych niemowląt rodzice mogą zauważyć złą tolerancję nowego pokarmu już od pierwszych dni jego wprowadzania. Zwykle jest to niepokój, ból brzuszka, biegunka, wymioty czy lekka wysypka.

    Najczęściej zalecanym sposobem zapobiegania ewentualnej alergii na pokarm są w takim przypadku diety eliminacyjne. Taka dieta polega na zaprzestaniu podawania dziecku szkodliwego lub źle przyswajanego produktu na stałe lub przez określony czas. Ważne jest, aby jednocześnie podawać maluszkowi pokarmy zastępcze, o równoważnych właściwościach odżywczych.

    Najczęściej stosowaną dietą eliminacyjną jest dieta bezmleczna oraz bezglutenowa.

    Warto zaznaczyć, że w przypadku eliminacji produktów mlecznych stosuje się u małych dzieci preparaty sojowe lub hydrolizaty białkowe.

    Z kolei hydrolizaty białkowe (czyli preparaty zawierające "pocięte" białko mleka krowiego, które jest mniej alergizujące) dzielą się na te o nieznacznym oraz znacznym stopniu hydrolizy. Obydwa rodzaje służą do zapobiegania alergii pokarmowej.

    Autor: lek. Aleksandra Świercz

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.