zarejestruj się zaloguj się

Zatrucie ciążowe

Tekst: mgr położnictwa Estera Chejda
Zatrucie ciążowe
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 22. listopada, 2013

Zatrucie ciążowe to zespół objawów chorobowych, takich jak: nadciśnienie, białkomocz, obrzęki ciała, które mogą występować pojedynczo lub łącznie. Zatrucie ciążowe często bywa określane mianem gestozy. Niebezpieczeństwem dla ciężarnej i rozwijającego się płodu może być gestoza, która przebiega w łagodnej postaci.

mgr położnictwa Estera Chejda
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Zatrucie ciążowe - przyczyny

     

    Dokładna etiologia zatrucia ciążowego nie jest znana. Do zaburzeń przemiany materii dochodzi na wskutek zmian w organizmie ciężarnej kobiety. Gestoza pojawia się u około 6-20% ciężarnych.

    Gestozę w zależności od objawów, jakie w niej występują dzieli się na postać:

    • łagodną
    • średnią,
    • ciężką.

     

    Zatrucie ciążowe a grupa ryzyka

     

    Na wystąpienie zatrucia ciążowego narażone są ciężarne:

    • w drugiej połowie ciąży,
    • pierwiastki,
    • młode kobiety,
    • kobiety z predyspozycjami genetycznymi,
    • w ciąży mnogiej,
    • chorujące na cukrzycę,
    • chorujące na nadciśnienie tętnicze krwi,
    • chorujące na przewlekłą chorobę nerek.

     

    Objawy zatrucia ciążowego

     

    Nadciśnienie - gestoza H (hypertensio) jest zazwyczaj pierwszym objawem, który występuje w zatruciu ciążowym. Jeżeli wartość ciśnienia tętniczego przewyższa wartość 140/90 mm Hg, to stan ten uważa się za patologiczny. W czasie wizyt kontrolnych w poradni dla kobiet, ciężarne mają wykonywane badanie ciśnienia. Jednorazowy skok ciśnienia nie musi oznaczać nic złego. Jeżeli taka sytuacja miała miejsce i się powtarza należy dokładnie kontrolować parametry.

    Jest on spowodowany skurczem małych tętniczek. W związku z tym dochodzi do zmniejszonego przepływu krwi przez narządy, w tym również przez macicę, dając gorsze warunki odżywiania płodu. Konsekwencją tego procesu jest występowanie zespołu cech, który określa się mianem IUGR (Intrauterine growth restriction) czyli tzw. zahamowanie w rozwoju wewnątrzmacicznym. Często również zastępowane w polskim piśmiennictwie terminem hipotrofia płodu (SGA- small for age). Stan ten dotyczy aż 3-10 % wszystkich ciąż. Noworodki te często wykazują niedobór masy z przyczyn konstytucyjnych, z powodu działania różnych czynników zakaźnych, toksycznych lub nawet wrodzonych, które to właśnie powodują wzrastanie lub też w wyniku niewydolności łożyska. Ocenę wzrastania płodu przeprowadza się w seryjnych badaniach USG.

    Przyczyny IUGR można podzielić na płodowe, łożyskowe i matczyne. Ze znacznym ryzykiem wystąpienia IUGR wiążą się choroby matki spowodowane niedoborem pewnych składników pokarmowych, np. witamin. Choroby nerek u matki prowadzą do ograniczenia wzrastania aż u 25 % płodów.

    Stan przedrzucawkowy współistnieje z IUGR w 25-30 % przypadków. Nadciśnienie i białkomocz powodują około 2-krotny wzrost ryzyka w przypadku, gdy każde z nich występuje z osobna. Natomiast, gdy występują razem, to ryzyko wystąpienia wewnątrzmacicznego zahamowania wzrostu płodu zwiększa się 5-8 krotnie.

     

    Rzucawka

     

    Stan przedrzucawkowy połączony z napadem drgawek oraz utratą przytomności nazywamy rzucawką. Jest to najcięższa postać zatrucia ciążowego.

    Zależnie od okresu, w którym się ona pojawia, wyróżnia się:

    • rzucawkę ciążową,
    • rzucawkę porodową,
    • rzucawkę połogową.

    Częstość występowania rzucawki ocenia się na 0,05 % - 2 % i liczba ta wciąż się zmniejsza. Choroba ta zanika w rejonach w których kobiety objęte są systematyczną opieką. Rzucawka jest jedną z najczęstszych przyczyn zgonów ciężarnych oraz wpływa na wzrost umieralności okołoporodowej płodów i noworodków, co w znacznym odsetku wiąże się z porodem przedwczesnym i niewydolnością łożyska.

    Objawy wystąpienia rzucawki:

    • bezdech,
    • utrata świadomości,
    • napad drgawek toniczno- klonicznych, które mogą zakończyć się śpiączką,
    • silny ból głowy,
    • pobudzenie,
    • niepokój motoryczny,
    • zaburzenie widzenia,
    • podwójne widzenie,
    • mroczki przed oczami,
    • bóle żołądka,
    • nudności,
    • wymioty,
    • nagły wzrost ciśnienia tętniczego krwi.

    Szczególnie niebezpieczny zarówno dla matki jaki dla dziecka jest nagły wzrost cienienia tętniczego krwi. W takiej sytuacji dochodzi w naczyniach włosowatych do skurczu, a konsekwencją takiego działania jest niedotlenienie tkanek, co może doprowadzić do niewydolności krążenia. Często też może dochodzić do makro i mikrowylewów do wszystkich narządów wewnętrznych, a zwłaszcza do mózgu, płuc, nadnerczy, wątroby i osierdzia. Nie kontrolowany napad rzucawki może nawet spowodować śmierć.

    Przy rozpoznawaniu rzucawki lekarz powinien wziąć pod uwagę, iż drgawki mogą być spowodowane inną chorobą układową ciężarnej. Do schorzeń tych naliczyć można:

     

    Obrzęki (oedema) - gestoza E

     

    Obrzęki u ciężarnych powstają w sytuacji, gdy we krwi obniża się poziom białek. Następstwem tego jest spadek ciśnienia onkotycznego białek osocza, wypływ płynu z łożyska naczyniowego do przestrzeni pozanaczyniowej i pojawienie się obrzęków. Najczęściej lokują się one na kończynach dolnych i nie obserwuje się aby po nocnym wypoczynku znikały. Kolejnym etapem jest występowanie obrzęków uogólnionych. Za istnieniem tych obrzęków jawnych lub utajonych przemawia przyrost masy ciała ciężarnej powyżej 500 g na tydzień. Nieznaczne obrzęki, zwłaszcza kończyn dolnych, często towarzyszą ciąży prawidłowej. Charakter patologiczny mają obrzęki uogólnione i utrzymujące się, mimo nocnego wypoczynku na podudziach, twarzy, rękach, powłokach brzusznych, w okolicy lędźwiowo- krzyżowej.

     

    Białkomocz (proteinuria) - Gestoza P

     

    Do białkomoczu dochodzi w sytuacji w której powstają zmiany zwyrodnieniowe kłębuszków nerkowych. Powoduje to ucieczkę do moczu białek, które znajdują się we krwi. Jeżeli dobowa utrata białka przekracza poziom 0,3 g/dobę lub występuje białkomocz powyżej 50 mg % to mówi się o gestozie P. U kobiet w ciąży ze stanem przedrzucawkowym białkomocz pojawia się zazwyczaj w tym samym czasie, co nadciśnienie tętnicze lub dopiero po kilku tygodniach po wzroście ciśnienia tętniczego.

     

    Zatrucie ciążowe a ukończenie ciąży

     

    Rozwiązanie ciąży może być konieczne w ciężkich przypadkach stanu przedrzucawkowego, opornych na leczenie. Po uprzedniej stabilizacji stanu kobiety w ciąży i uwzględnieniu stanu szyjki macicy, przystępuje się do indukcji porodu przez podanie oksytocyny czy prostaglandyn.

    Wskazania do rozwiązania ciąży cięciem cesarskim są szerokie:

    • zagrażające niedotlenienie wewnątrzmaciczne,
    • brak reakcji na indukcję porodu,
    • hipotrofia płodu.

     

    Zatrucie ciążowe – zapobieganie

     

    Najważniejszym sposobami zapobiegania powstawaniu gestozy są:

    • regularne kontrole ginekologiczne,
    • regularne kontrole biochemiczne moczu oraz krwi,
    • kontrola ciśnienia tętniczego,
    • właściwe odżywianie się ciężarnej - dieta małosolna i wysokobiałkowa,
    • kontrola masy ciała,
    • ograniczenie przyjmowania płynów,
    • tryb życia,
    • przebywanie na świeżym powietrzu oraz odpowiednia ilość ćwiczeń fizycznych,
    • leżenie.

     

    Zatrucie ciążowe - leczenie

     

    Gestoza, która może przebiegać pod utajoną postacią, może być trudna do rozpoznania. Jeżeli ciężarna zadba jednak o systematyczne kontrole u ginekologa, umożliwi tym samym wczesne wykrycie zmian, co wpłynie na prawidłowe leczenie oraz prawidłowy rozwój ciąży.

    Jeżeli mamy do czynienia z łagodną postacią gestozy, to zaleca się, aby ciężarna odpoczywała w pozycji leżącej do 18 godzin w ciągu doby oraz stosowała odpowiednią dietę. Jeżeli te sposoby nie powodują ustąpienia objawów, konieczne będzie leczenie w warunkach szpitalnych. Nad pacjentką z gestozą prowadzony jest ścisły nadzór.

    Jeżeli dojdzie do wystąpienia drgawek, należy:

    • zapewnić bezpieczne miejsce, w którym kładzie się chorą,
    • zabezpieczyć chorą przed urazami mechanicznymi,
    • zapewnić ciszę i spokój,
    • podać leki przeciwdrgawkowe,
    • podać leki obniżające ciśnienie krwi.

    Dalsze leczenie polega na usunięciu lub złagodzeniu objawów zatrucia ciążowego (gestozy).

    Wszystkie gestozy, nawet w łagodnej postaci, stanowią niebezpieczeństwo dla ciężarnej i rozwijającego się płodu. Nasilone objawy gestozy mogą doprowadzić do bezpośredniego zagrożenia życia płodu.

    Autor: mgr położnictwa Estera Chejda

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.