zarejestruj się zaloguj się

Różyczka a ciąża

Tekst: lek. Dawid Lisiecki
Różyczka a ciąża
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 25. października, 2013

Różyczka w ciąży jest niebezpieczna. Zakażenie wirusem różyczki u kobiety ciężarnej może wywołać bardzo groźne skutki dla płodu. Na szczęście, dzięki osiągnięciom współczesnej medycyny i opracowaniu szczepionki, ryzyko zachorowania można bardzo znacznie ograniczyć, a co za tym idzie uchronić dziecko przed powikłaniami.

lek. Dawid Lisiecki
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest różyczka?

     

    Różyczka najczęściej kojarzy się z chorobą wieku dziecięcego. Może ona jednak wystąpić również u dorosłych. W przypadku kiedy do zakażenia wirusem różyczki dojdzie u kobiety ciężarnej, może on wywołać bardzo groźne skutki dla płodu. Na szczęście dzięki osiągnięciom współczesnej medycyny i opracowaniu szczepionki ryzyko zachorowania można bardzo znacznie ograniczyć, a co za tym idzie uchronić dziecko przed powikłaniami. Aby jednak było to możliwe należy odpowiednio wcześniej zasięgnąć porady lekarza.

    Różyczka to ostra choroba zakaźna przebiegająca z wysypką i występująca głównie wśród dzieci. Niestety, zachorować na nią może także dorosły, w tym osoba, która chorowała w dzieciństwie. Czynnikiem wywołującym chorobę jest wirus różyczki należący do grupy RNA-wirusów. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową, czyli mówiąc w dużym uproszczeniu, wtedy kiedy osoba zakażona wirusem, nawet przed wystąpieniem wysypki, kaszle lub kicha w naszym towarzystwie. Dzieje się tak dlatego, że wirus jest obecny w wydzielinie śluzowej jamy ustnej i nosa. Okres od „złapania” wirusa do pojawienia się objawów wynosi zwykle około dwóch do trzech tygodni.

    W tym czasie szczególnie u osób dorosłych może pojawić się ból głowy, mięśni oraz poczucie ogólnego rozbicia. Po tym okresie pojawia się wysypka oraz może wystąpić niezbyt wysoki wzrost temperatury ciała i powiększenie węzłów chłonnych w okolicy karku. Wysypka ma charakter różowych drobnych plamek i najpierw pojawia się na twarzy. Dopiero później przechodzi na resztę ciała. Wysypka zanika po kilku dniach nie pozostawiając śladów. Niestety, bezobjawowy okres poprzedzający pojawienie się wykwitów na skórze jest okresem kiedy osoba zakażona może spowodować zakażenie u innych. Okres zakaźności w różyczce trwa od siedmiu dni przed wystąpieniem wysypki do ośmiu dni po jej wystąpieniu.

    Osoba, która w przeszłości chorowała na różyczkę może ponownie zostać zainfekowana wirusem. W tym wypadku na ogół objawy w postaci wysypki się nie pojawiają, ale wirus krąży w organizmie i może wywołać wiele szkód, zwłaszcza u kobiety ciężarnej. Na szczęście ponowne zakażenia zdarzają się stosunkowo rzadko, a i w takim wypadku tylko mniej więcej w 5 % przypadków zakażony zostanie płód.

     

    Wpływ różyczki na płód i ciążę

     

    Ryzyko wystąpienia u płodu negatywnych konsekwencji przez pojawienie się wirusa różyczki u matki zależy od etapu ciąży, na jakim doszło do zakażenia. W pierwszym trymestrze ryzyko zakażenia płodu wynosi ponad 55 %, w drugim jest mniejsze o około 10 %, natomiast najwyższe, wynoszące praktycznie 100 %, jest przy infekcji matki przebiegającej podczas ostatniego trymestru ciąży. Wpływ patogenu na powodzenie ciąży i rozwój płodu również jest inny w zależności od czasu trwania ciąży. Zakażenie w pierwszych trzech miesiącach ciąży w połowie przypadków, niestety, kończy się poronieniem. W drugiej połowie przypadków dziecko rodzi się z zespołem wad wrodzonych. Zbiór podstawowych patologii spowodowanych wirusem różyczki opisał Gregg jako triadę, do której zalicza się głuchotę, nieprawidłowości w budowie serca (przetrwały przewód tętniczy zwany również przewodem Botalla; ubytek w przegrodzie międzykomorowej i zwężenie tętnicy płucnej) oraz zaćmę, jaskrę, małoocze i patologie siatkówki. Oprócz tego możliwe jest wystąpienie u nowo narodzonego dziecka między innymi:

    • małogłowia,
    • powiększenia śledziony,
    • powiększenia wątroby,
    • zaburzeń w rozwoju zębów.

    Jeżeli zaś do infekcji dojdzie między 12 a 18 tygodniem ciąży, występuje duże ryzyko pojawienia się głuchoty u dziecka. Zakażenie wewnątrzmaciczne, do którego dojdzie podczas ostatnich 20 tygodni ciąży, nie wiąże się z rozwojem wad wrodzonych uwarunkowanych obecnością wirusa. Nie mniej jednak wtargnięcie wirusa różyczki do organizmu rozwijającego się płodu może spowodować u noworodka między innymi zapalenie płuc, wątroby czy hipotrofię lub spadek ilości płytek krwi. Pamiętać jednak należy, że jeżeli zakażenie wirusem różyczki nastąpi w okresie, w którym nie powoduje on wad wrodzonych, to u ponad połowy nowo narodzonych dzieci, nie wywoła on również innych objawów.

     

    Diagnostyka różyczki

     

    W przypadku podejrzenia różyczki u kobiety w ciąży wykonuje się badania laboratoryjne krwi. Ich głównym celem jest wykrycie swoistych przeciwciał, które układ odpornościowy produkuje w odpowiedzi na wtargnięcie wirusa do organizmu. Najczęściej oznacza się przeciwciała w klasie IgM oraz IgG. Te pierwsze mają kluczowe znaczenie przy rozpoznawaniu pierwszego zakażenia różyczką natomiast przeciwciała IgG odgrywają główną rolę w diagnostyce powtórnego zakażenia oraz określaniu odporności. Jeżeli rozpoznano różyczkę u matki, w kolejnym etapie postępowania może być konieczne przeprowadzenie badań płodu. W tym celu przez nakłucie powłok brzucha ciężarnej pobiera się płyn owodniowy. Następnie wykonuje się w poszukiwaniu elementów wirusa skomplikowane badanie z zastosowaniem nowoczesnych technologii. Jeżeli okaże się, że w tak pobranym materiale znajduje się materiał wirusa, rozpoznaje się różyczkę wrodzoną.

     

    Profilaktyka różyczki

     

    Kobieta chcąca zaplanować ciążę i należycie się do niej przygotować powinna jak najszybciej powiedzieć o tym swojemu ginekologowi. Pozwoli to na poinformowanie kobiety o wszystkich wskazanych badaniach i szczepieniach, które warto wykonać przed zajściem w ciążę. Ponadto czas ten należy wykorzystać na pozbycie się nałogów, szczególnie palenia papierosów przez oboje partnerów. W okresie przedkoncepcyjnym wykonuje się oznaczenie przeciwciał przeciwko wirusowi różyczki. Pozawala to określić czy kobieta ma wystarczający poziom odporności czy konieczne jest szczepienie. Jest to szczególnie istotne z uwagi na fakt, że szczepienia przeciwko różyczce powinny być wykonywane trzy miesiące przed zajściem w ciążę.

    Obecnie ze względu na wprowadzony w 1987 roku program obowiązkowego szczepienia dziewcząt przeciw różyczce rozszerzony w 2003 na chłopców często nie ma potrzeby przeprowadzania dodatkowego szczepienia. Niemniej jednak nie u wszystkich odpowiedź na szczepienie jest taka sama, toteż wykonanie oznaczenia miana przeciwciał przed zajściem w ciążę jest bardzo wskazane, ponieważ tak prosta i dostępna procedura jak szczepienie, może uchronić matkę przed infekcją, a co za tym idzie, jej przyszłe dziecko przed bardzo poważnymi i niejednokrotnie nieodwracalnymi konsekwencjami.

    Autor: lek. Dawid Lisiecki

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.