zarejestruj się zaloguj się

Kalendarz badań w ciąży

Tekst: lek. Agnieszka Żalińska
Kalendarz badań w ciąży
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 28. listopada, 2013

Współczesna medycyna umożliwia leczenie niektórych wad rozwojowych w czasie ciąży lub po jej rozwiązaniu, dlatego ważne jest wczesne wykrycie anomalii. W ciąży niebezpieczne mogą okazać się nie tylko aberracje chromosomalne, ale wiele innych czynników. Dlatego warto systematycznie zgłaszać się na badania kontrolne.

SPIS TREŚCI:

    Badania w I trymestrze ciąży

     

    Termin badania: do 10 tygodnia ciąży

     

    Pierwsza wizyta u ginekologa powinna odbyć się pomiędzy 7 a 8 tygodniem ciąży (hbd). Lekarz prowadzący po badaniu podmiotowym, czyli zebraniu wywiadu, który służy nie tylko do ustalenia daty porodu, ale także pozwala na określenie ryzyka ciążowego przystąpi do badania przedmiotowego:

    • badanie ginekologiczne we wzierniku i dwuręczne ma na celu m.in. kontrolę prawidłowego rozwoju ciąży, przy pierwszej wizycie poszerzone o badanie cytologiczne (od badania można odstąpić, gdy ostatnie wykonywane było ponad 6 miesięcy temu). Polega ono na mikroskopijnej ocenie rozmazu pobranego z tarczy i kanału szyjki macicy i ma na celu nie tylko diagnostykę ewentualnej infekcji w drogach rodnych, ale przede wszystkim pozwala na wczesne rozpoznanie stanu przedrakowego szyjki macicy;
    • badanie palpacyjnie piersi,
    • pomiar ciśnienia tętniczego krwi -RR (w celu wykrycia ewentualnego nadciśnienia tętniczego),
    • określi aktualny wzrost i masę ciała przyszłej mamy.

    Ponadto pacjentka otrzyma skierowanie na następujące badania:

    • grupa krwi i Rh (pozwala na ustalenie grupy krwi ciężarnej, jej znajomość zdecydowanie przyspiesza działania medyczne przy utracie znacznej ilości krwi w przypadku np. krwotoku),
    • morfologia (w celu wykrycia niedokrwistości),
    • przeciwciała odpornościowe (rozpoznanie obecnej lub przebytej infekcji),
    • badanie ogólne moczu (diagnostyka w kierunku zakażenia układu moczowego – nieleczone wiąże się z ryzykiem powikłań: poród przedwczesny, wcześniactwo, niska masa urodzeniowa dziecka czy poronienie),
    • badanie stężenia glukozy we krwi na czczo (profilaktyka cukrzycy ciążowej),
    • ocena odczynu VDR (mikroskopowy test kłaczkowania, wykorzystywany w diagnostyce kiły, choroby zakaźnej przenoszonej drogą płciową, która może skutkować poronieniem albo rozwojem kiły wrodzonej).

    Na liście badań zalecanych w tym okresie znajdują się badania w kierunku toksoplazmozy (IgG, IgM), różyczki, HIV czy HCV. Warto wizytę u ginekologa uzupełnić o badanie stomatologiczne oraz konsultację internistyczną, niezwykle ważną w przypadku chorób przewlekłych, aby dokonać modyfikacji leczenia stosowanego przed ciążą (eliminacja leków stanowiących zagrożenie dla płodu).

     

    Termin badania: 11-14 t.c.

     

    Wizyta kontrolna (badanie ogólne podmiotowe, badanie ginekologiczne, pomiar masy ciała, kontrola ciśnienia tętniczego krwi, ocena pH wydzieliny pochwowej).

    Ponadto skierowanie na:

    • badanie ultrasonograficzne (USG). W tym okresie możliwa jest ocena czynności serca płodu (FHR), wykonanie pomiarów biometrycznych – długość ciemieniowo-siedzeniowa (CRL), wymiar dwuciemieniowy główki płodu (HBD), ocena budowy anatomicznej płodu oraz przezierności karkowej (NT) i kości nosowej (NB). Nieprawidłowe wartości przezierności karkowej mogą świadczyć o podwyższonym ryzyku wystąpienia wad serca płodu, zaburzeń hemodynamicznych, aberracji chromosomalnych czy zespołu przetoczenia krwi między płodami. Oprócz standardowego badania USG, współczesna medycyna pozwala również na obrazowanie trójwymiarowe w czasie rzeczywistym, czyli USG 4 D, które umożliwia obserwację ruchów płodu czy pracy serca;
    • badanie ogólne moczu;
    • badanie przesiewowe w kierunku wad uwarunkowanych genetycznie np. zespół Downa czy zespół Edwardsa (test podwójny – składa się z pomiaru poziomu stężenia białka PAPP-A i wolnej podjednostki glikoproteiny, bgonadotropiny kosmówkowej (b-hCG) z krwi matki).

    Pod koniec pierwszego trymestru można wykonać badanie przepływu w obrębie przewodu żylnego. Nieprawidłowe widmo przepływu obserwujemy w 90 % przypadków płodów z zespołem Downa lub innymi nieprawidłowościami chromosomowymi. Można także oceniać przepływ przez zastawkę trójdzielną, gdzie nieprawidłowe widmo także spotykamy u płodów z zespołem Downa czy z dysfunkcjami w obrębie układu krążenia.

     

    Badania w II trymestrze ciąży

     

    Termin badania: 15-20 t.c.

     

    Wizyta kontrolna (badanie ogólne podmiotowe, badanie ginekologiczne, pomiar masy ciała, kontrola ciśnienia tętniczego krwi, ocena pH wydzieliny pochwowej).

    Poza tym skierowanie na:

    • badanie ogólne moczu,
    • morfologię krwi,
    • oznaczenie poziomu przeciwciał anty-Rh (profilaktyka konfliktu serologicznego).

    Wskazane jest również wykonanie badania przesiewowego w kierunku wad uwarunkowanych genetycznie (test potrójny – składa się z pomiaru osoczowego stężenia białka AFP (alfa-fetoproteina), podjednostki bgonadotropiny kosmówkowej (b-hCG) i estriolu (E3) z krwi matki).

     

    Termin badania: 21-26 t.c.

     

    Wizyta kontrolna (badanie ogólne podmiotowe, badanie ginekologiczne, pomiar masy ciała, kontrola ciśnienia tętniczego krwi, ocena pH wydzieliny pochwowej, ocena czynności serca płodu). Dodatkowo skierowanie na:

    • badanie stężenia glukozy we krwi po doustnym podaniu 75 g glukozy (badanie polega na dwukrotnym oznaczeniu stężenia glukozy: przed podaniem glukozy, na czczo oraz 2 godz. po obciążeniu, wg standardów należy wykonać to badanie pomiędzy 24 a 28 t.c.);
    • badanie ogólne moczu.

    Pomiędzy 18 a 22 t.c. należy wykonać kolejne badanie USG. Ma ono na celu ultrasonograficzną ocenę rozwoju ciąży (ocena budowy anatomicznej płodu, łożyska, sznura pępowinowego czy objętości płynu owodniowego). U kobiet, które w I trymestrze w badaniu w kierunku toksoplazmozy uzyskały wynik ujemny – należy powtórzyć badanie.

     

    Badania w III trymestrze ciąży i połóg

     

    Termin badania: 27-32 t.c.

     

    Wizyta kontrolna (badanie ogólne podmiotowe, badanie ginekologiczne, pomiar masy ciała, kontrola ciśnienia tętniczego krwi, ocena pH wydzieliny pochwowej, ocena czynności serca płodu).

    Ponadto lekarz zleci:

    • morfologię krwi,
    • badanie ogólne moczu,
    • badanie USG.

    W przypadku ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego, lekarz zaproponuje podanie globuliny anty-D między 28 a 30 t.c.

     

    Termin badania: 33-37 t.c.

     

    Wizyta kontrolna (badanie ogólne podmiotowe, badanie ginekologiczne, pomiar masy ciała, kontrola ciśnienia tętniczego krwi, ocena pH wydzieliny pochwowej, ocena czynności serca płodu, badanie położnicze).

    Ponadto wskazane jest wykonanie morfologii krwi, badania ogólnego moczu. Kobiety, które znajdują się w grupie zwiększonego ryzyka – badania serologiczne w kierunku HIV, HCV czy kiły. Należy także wykonać posiew z przedsionka pochwy i okolic odbytu w kierunku paciorkowców b-hemolizujących (bakterie te mogą przedostać się do organizmu dziecka w trakcie przechodzenia przez kanał rodny, czego skutkiem może być groźna zapalenie płuc, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy sepsa, która stanowi bezpośrednie zagrożenia dla życia dziecka).

     

    Termin badania: 38-39 t.c.

     

    Wizyta kontrolna (badanie ogólne podmiotowe, badanie ginekologiczne, badanie położnicze, pomiar masy ciała, kontrola ciśnienia tętniczego krwi, ocena czynności serca). Ponadto należy wykonać badanie ogólne moczu.

     

    Termin badania: po 40 t.c.

     

    Wizyta kontrolna (badanie ogólne podmiotowe, badanie ginekologiczne, badanie położnicze, pomiar masy ciała, kontrola ciśnienia tętniczego krwi, ocena czynności serca). Dodatkowo badanie USG z oceną masy płodu oraz badanie KTG (monitorowanie akcji serca płodu z jednoczesnym zapisem czynności skurczowej macicy, pozwala na wczesne wykrycie stanu zagrożenia życia płodu).

     

    Termin badania: 7-8 tygodni po porodzie

     

    Wizyta kontrolna (wywiad dotyczący przebiegu porodu i stanu dziecka, badanie ginekologiczne). Obowiązkiem lekarza jest także przekazanie informacji na temat laktacji i opieki po porodowej.

     

    Inwazyjne badania prenatalne

     

    W przypadku zwiększonego prawdopodobieństwa rozwoju wad uwarunkowanych genetycznie wskazane jest wykonanie inwazyjnych badań prenatalnych (pobranie materiału w sposób zabiegowy), które wiążą się z ryzykiem powikłań: poronienie, krwawienie, zakażenie czy przedwczesne odpływanie wód płodowych. Dotyczy 1-2 % kobiet poddających się badaniom.

    Na liście wskazań do przeprowadzenia inwazyjnej diagnostyki prenatalnej znajdują się m.in. dodatni wynik testu podwójnego lub potrójnego, aberracje chromosomalne w poprzednich ciążach, translokacje chromosomalne u rodziców czy wiek matki (powyżej 35 r.ż.).

    Inwazyjne badania prenatalne:

    • Amniopunkcjabadanie wykonywane w 13-19 t.c., polega na nakłuciu pęcherza płodowego pod kontrolą USG i pobraniu płynu owodniowego pod kontrolą USG. Na podstawie oceny chromosomów płodu można stwierdzić lub wykluczyć wiele zaburzeń, m.in. zespół Downa czy wrodzony rozszczep kręgosłupa;
    • Biopsja trofoblastu – badanie wykonywane w 11-14 t.c., polega na pobraniu fragmentu kosmówki pod kontrolą USG. Kosmówka jest dobrym źródłem DNA pochodzenia płodowego, a tym samym doskonałym materiałem do badań molekularnych;
    • Kordocentezabadanie wykonywane do 18 t.c., polega na pobraniu krwi z żyły pępowinowej po nakłuciu pępowiny pod kontrolą USG. Krwinki białe płodu poddaje się badaniu cytogenetycznemu. Dodatkowo można ocenić grupę krwi płodu oraz RKZ (równowaga kwasowo-zasadowa);
    • Fetoskopia – badanie wykonywane w 18-20 t.c., polega na wziernikowaniu macicy przy użyciu specjalnego systemu optycznego, poprzedzonym niewielkim nacięciem skóry. Pozwala nie tylko na oglądanie płodu, ale również na wykonywanie niektórych zabiegów, co w przyszłości może umożliwić leczenie niektórych wad wrodzonych;
    • Biopsja tkanek płodu – pobranie wycinka skóry, mięśni czy wątroby płodu pod kontrolą USG w celu oceny mikroskopowej czy biochemicznej płodu;
    • Diagnostyka przedimplantacyjna – badanie wykonywane w przypadku zapłodnienia pozaustrojowego, polega na pobraniu komórki z zarodka przed przeniesieniem do macicy, wskazane m.in. w przypadku nosicielstwa translokacji chromosomowej przez rodziców.
    Autor: lek. Agnieszka Żalińska
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.