zarejestruj się zaloguj się

Infekcje układu moczowego w ciąży

Tekst: lic. położnictwa,mgr psychologii Anna Majos
Infekcje układu moczowego w ciąży
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 08. sierpnia, 2014

W czasie ciąży kobiety często doświadczają uciążliwych i nawracających infekcji układu moczowego: dokucza im parcie na pęcherz i silny, nieprzyjemny ból przy oddawaniu moczu. U niektórych kobiet, pomimo braku dolegliwości, w moczu stwierdza się bakterie, świadczące o istnieniu zakażenia, które nieleczone może prowadzić do poważniejszych zaburzeń, m.in. takich jak odmiedniczkowe zapalenie nerek.

SPIS TREŚCI:

    Zakażenie układu moczowego w ciąży

     

    Wszystkie kobiety narażone są na infekcje układu moczowego. Sprzyja temu anatomia kobiecych narządów: ze względu na bliską odległość ujścia cewki moczowej od pochwy i odbytu, a także na krótką cewkę moczową, nietrudno jest o zakażenie układu moczowego. Zakażeniom sprzyja stosunek seksualny, podczas którego bakterie z pochwy i odbytu łatwo mogą przedostać się do cewki moczowej i osiedlić w drogach moczowych. Wiele kobiet przynajmniej raz w życiu doświadczy nieprzyjemnych objawów, związanych z zapaleniem pęcherza. W ciąży, ze względu na zmiany, jakie zachodzą w układzie moczowym pod wpływem hormonów oraz powiększającej się macicy, uciskającej na pęcherz moczowy, ryzyko infekcji jeszcze bardziej wzrasta.

    W czasie ciąży dochodzi do normalnych, fizjologicznych zmian w układzie moczowym kobiety. Zmienia się anatomia układu moczowego – pęcherz unosi się do góry i do przodu, co powoduje trudności w całkowitym opróżnianiu pęcherza i zaleganie moczu. Pod wpływem progesteronu rozluźniają się ściany moczowodów i pęcherza moczowego, co sprawia, że bakteriom łatwiej jest przedostać się do moczowodów, pęcherza moczowego oraz nerek. W ciąży przepływ moczu w moczowodach ulega zwolnieniu. Zmienia się skład moczu – wzrasta ilość zawartych w nim cukrów i aminokwasów, oraz pH moczu – z kwaśnego na zasadowy.

    Środowisko układu moczowego w ciąży sprzyja zasiedleniu i rozwojowi bakterii – szczególnie pałeczek E. Coli, głównych winowajców infekcji układu moczowego. Te wszystkie zmiany zwiększają ryzyko infekcji, które wpływają nie tylko na zdrowie i samopoczucie kobiety, ale które mogą także spowodować groźniejsze powikłania i wywołać negatywny wpływ na rozwój dziecka. Do najczęstszych problemów związanych z zakażeniem układu moczowego w ciąży należą:

    • bezobjawowa bakteriuria,
    • ostre zapalenie pęcherza moczowego,
    • odmiedniczkowe zapalenie nerek.

     

    Bezobjawowa bakteriuria

     

    Bezobjawowa bakteriuria, czyli inaczej bakteriomocz bezobjawowy, to obecność bakterii w moczu, przy braku dolegliwości ze strony tego układu. W większości przypadków za bezobjawową bakteriurię odpowiedzialne są pałeczki E. Coli – bakterie fizjologicznie znajdujące się w okolicy odbytu.

    Bakteriomocz diagnozuje się na podstawie badania ogólnego moczu, które w czasie ciąży powinno być wykonywane raz w miesiącu oraz posiewu moczu, wykonywanego w każdym trymestrze ciąży. Poza ciążą stan ten zwykle nie wymaga leczenia. W czasie ciąży jednak nieleczona bakteriuria może doprowadzić do:

    • poronienia,
    • przedwczesnego porodu,
    • niedokrwistości matki,
    • zwiększenia ryzyka śmiertelności okołoporodowej.

    Innym zagrożeniem związanym ze zlekceważeniem bezobjawowego bakteriomoczu jest ryzyko przedostania się bakterii do wyższych części układu moczowego – pęcherza, moczowodów i nerek, stwarzając ryzyko między innymi odmiedniczkowego zapalenia nerek – stanu, który może być groźny zarówno dla mamy, jak i płodu.

     

    Ostre zapalenie pęcherza moczowego w ciąży

     

    Infekcja pęcherza moczowego w ciąży daje zazwyczaj takie same objawy, jak poza ciążą. Należą do nich:

    • wzmożona potrzeba oddawania moczu,
    • pieczenie i ból przy oddawaniu moczu,
    • pobolewanie w dole brzucha,
    • złe samopoczucie,
    • podwyższona temperatura ciała,
    • obecność krwi w moczu.

    Zapalenie pęcherza moczowego musi być zgłoszone lekarzowi prowadzącemu ciążę – wprowadzenie odpowiedniego antybiotyku na okres trwający zazwyczaj 7-14 dni pozwoli na całkowite wyleczenie. Leczenie farmakologiczne zapobiegnie także przedostaniu się bakterii wyżej, poprzez moczowody aż do nerek, a co za tym idzie – rozwojowi odmiedniczkowego zapalenia nerek, które może stanowić zagrożenie zdrowia mamy i płodu. Po wyleczeniu zapalenia pęcherza należy pamiętać o konieczności wykonywania analizy moczu na dalszych etapach ciąży by sprawdzać, czy stan zapalny nie powraca.

     

    Odmiedniczkowe zapalenie nerek w ciąży

     

    Do odmiedniczkowego zapalenia nerek dochodzi wskutek zlekceważenia lub niedostatecznego wyleczenia infekcjidolnych dróg moczowych – bakterie z cewki moczowej lub pęcherza przedostają się do nerek, tam osiedlając się, namnażając i wywołując stan zapalny. Odmiedniczkowe zapalenie nerek pojawia się zwykle w trzecim trymestrze ciąży. Objawami odmiedniczkowego zapalenia nerek mogą być:

    • utrata apetytu,
    • gorączka z dreszczami,
    • ból w dole pleców po jednej stronie kręgosłupa,
    • nudności i wymioty,
    • ogólne osłabienie,
    • zaburzenia oddawania moczu: ból, pieczenie, parcie na mocz i zmiana jego zabarwienia.

    Odmiedniczkowe zapalenie nerek wykrywa się poprzez badanie ogólne i posiew moczu. Stan ten wymaga leczenia antybiotykami, konieczna jest także hospitalizacja ciężarnej. Zlekceważenie zapalenia nerek bywa bardzo niebezpieczne: może doprowadzić do ostrej niewydolności oddechowej, roponercza, porodu przedwczesnego, niskiej masy urodzeniowej noworodka czy nawet wstrząsu septycznego.

     

    Zapobieganie zakażeniom układu moczowego

     

    By zapobiec zakażeniom układu moczowego, należy – szczególnie w czasie ciąży – na co dzień przestrzegać podstawowych zasad higieny osobistej:

    • oddawać mocz za każdym razem, gdy kobieta odczuje taką potrzebę. Nie należy wstrzymywać moczu – regularne opróżnianie pęcherza skutecznie oczyszcza układ moczowy z drobnoustrojów;
    • oddawać mocz oraz podmywać się po każdym stosunku płciowym;
    • po skorzystaniu z toalety wycierać się „od przodu do tyłu”, czyli od cewki moczowej w kierunku odbytu, by uniemożliwić bakteriom z odbytu przedostanie się w okolicę ujścia cewki moczowej;
    • pić przynajmniej 2 litry wody niegazowanej dziennie;
    • spożywać żurawinę (świeżą, suszoną lub w postaci soków i syropów), która ma właściwości zakwaszające, zapobiegając tym samym przyleganiu bakterii do błon śluzowych dróg moczowych i rozwojowi zakażeń;
    • pić ciepłe napoje, a szczególnie herbaty i napary z rumianku, pokrzywy czy mniszka lekarskiego.

     

    Leczenie zakażeń układu moczowego w ciąży

     

    W ciąży leczenie zakażeń układu moczowego jest szczególnie ważne. Odpowiednio wcześnie wprowadzona antybiotykoterapia, nawet w przypadku braku dolegliwości ze strony układu moczowego, daje bardzo duże szanse na wyleczenie, a także zapobiega dalszemu rozprzestrzenianiu się bakterii. Należy jednak pamiętać, że nie wszystkie antybiotyki mogą być stosowane w ciąży, dlatego należy zawsze stosować się do zaleceń lekarza prowadzącego ciążę.

    Już od początku ciąży należy pamiętać o konieczności codziennej higieny osobistej – ze względu na zmienioną przez ciążę anatomię układu moczowego, całkowite wyeliminowanie ryzyka zakażeń dróg moczowych jest niemożliwe, ale poprzez odpowiednią dbałość o codzienną higienę można zmniejszyć ryzyko ich wystąpienia.

    Autor: lic. położnictwa,mgr psychologii Anna Majos

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.