zarejestruj się zaloguj się

Ciążowa choroba trofoblastyczna

Tekst: lek. Marcin Fajkis
Ciążowa choroba trofoblastyczna
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 20. stycznia, 2015

Ciążowa choroba trofoblastyczna (GTD) jest grupą rzadkich chorób rozrostowych, które powstają na skutek nieprawidłowego zapłodnienia. Przyczyną choroby są zaburzenia genetyczne w komórkach trofoblastu, czyli tkanki budującej łożysko. Do najczęstszych chorób rozwijających się na podłożu ciążowej choroby trofoblastycznej należą zaśniad groniasty (całkowity i częściowy) oraz nowotwór kosmówki (kosmówczak).

lek. Marcin Fajkis
AUTOR
SPIS TREŚCI:

     

    Co to jest ciążowa choroba trofoblastyczna?

     

    Ciążowa choroba trofoblastyczna (ang. gestational trophoblastic disease – GTD) jest nieprawidłowością łożyska rozwijającą się na skutek nieprawidłowego zapłodnienia, która pojawia się zazwyczaj w II–III trymestrze ciąży. W rzeczywistości jednak ciążowa choroba trofoblastyczna nie jest jednostką kliniczną o jednolitym charakterze. Na jej podłożu może się rozwinąć kilka schorzeń rozrostowych, do których zalicza się:

    • zaśniad groniasty całkowity i częściowy;
    • zaśniad niszczący lub inwazyjny (jest to de facto zaśniad groniasty całkowity z obecnością kosmków w błonie mięśniowej macicy, mający dużą skłonność do dawania przerzutów odległych, leczony za pomocą chemioterapii).
    • rak kosmówki (kosmówczak);
    • guz płyty podstawowej łożyska.

     

    Zaśniad groniasty całkowity (łac. mola hydatidosa completa)

     

    Ciążowa choroba trofoblastyczna może oznacza rozwój zaśniadu groniastego całkowitego. Choroba ta jest nieprawidłowością łożyska, która wynika z zaburzeń chromosomalnych. Jest to łagodna forma ciążowej choroby trofoblastycznej występująca rzadko w Europie z częstością ok. 1/1000 ciąż. Pojawia się zwykle u kobiet przed 20. i po 40. roku życia. Wyróżniamy dwa rodzaje zaśniadu groniastego: całkowity i częściowy. Dojrzały zaśniad całkowity w III trymestrze ciąży ma charakterystyczny obraz:

    • łożysko jest powiększone;
    • budują go ”groniaste” masy powiększonych kosmków, których średnica wynosi nawet do 2cm. Wyglądem przypominają one „kiści winogron”.
    • w niektórych kosmkach z powodu obrzęku powstają tzw. cysterny, czyli przestrzenie wypełnione płynem;
    • nie stwierdza się obecności tkanek płodowych (zarodkowych) za wyjątkiem ciąży bliźniaczej.

    Objawy całkowitego zaśniadu groniastego:

    • krwawienie z dróg rodnych w III trymestrze ciąży (najczęstszy objaw);
    • powiększenie wymiarów macicy w badaniu ginekologicznym;
    • bardzo wysokie stężenia hCG (hormonu produkowanego od 8 dnia ciąży). Wartości gonadotropiny kosmówkowej przewyższają te spotykane w normalnej ciąży.

    Zaśniad całkowity w 20–30% przypadków przemienia się w przetrwałą chorobę trofoblastyczną. Powikłaniem choroby może być rozwój kosmówczaka (prawdopodobieństwo około 2,5-4%).

     

    Zaśniad groniasty częściowy (łac. mola hydatidosa incompleta)

     

    Inna postać ciążowej choroby trofoblastycznej to zaśniad groniasty częściowy, dawniej zwany przejściowym. Jest zaburzeniem łożyska o mniejszym stopniu nasilenia zmian niż w zaśniadzie całkowitym. Charakterystycznymi cechami zaśniadu częściowego są:

    • mniejsze łożysko niż w zaśniadzie całkowitym;
    • stwierdza się zarówno kosmki podobne do charakterystycznych dla zaśniadu całkowitego jak i kosmki prawidłowe. Te zmienione mają mniej równe obrysy i włóknieją, a cysterny występują w znacznie mniejszej liczbie;
    • rzadko przechodzi w kosmówczaka;
    • stężenia hCG mogą być w normie lub tylko nieznacznie podwyższone;
    • mogą być obecne tkanki płodowe.

    Przyczyną powstawania nowotworów trofoblastu i rozrostów nie jest jednoznaczna, lecz powszechnie uznaje się, że są to zaburzenia genetyczne. Zaśniad całkowity powstaje w wyniku zapłodnienia pustej komórki jajowej przez 2 plemniki, zaśniad częściowy z kolei jest rezultatem zapłodnienia prawidłowej komórki jajowej przez 2 plemniki.

     

    Jak rozpoznać zaśniad groniasty?

     

    Jak już wspomniano wcześniej, najczęstszymi objawami zaśniadu groniastego jest nadmiernie powiększona macica, krwawienie z dróg rodnych oraz wysokie wartości podjednostki beta hCG. Do zdiagnozowania przetrwałej choroby trofoblastycznej, jak również nowotworu trofoblastu, szczególnie pomocna jest ultrasonografia miednicy mniejszej, a zwłaszcza wykonywana drogą przezpochwową (USG transwaginalne). Cechy zaśniadu groniastego w obrazie USG:

    • obraz „zamieci śnieżnej” w powiększonej macicy;
    • brak płodu;
    • brak prawidłowej kosmówki lub łożyska;
    • brak worka i płynu owodniowego;
    • obecność torbieli tekaluteinowych.

    Wykonanie badania USG i porównanie wyniku ze stężeniem hCG zwiększa wartość diagnozy. Stwierdzenie w USG braku czynności serca płodu przy wyniku hCG powyżej 80 000 mjm./ml zazwyczaj wskazuje na zaśniad groniasty. Pewne rozpoznanie jest możliwe na podstawie wyniku badania histopatologicznego z zeskrobin uzyskanych podczas wyłyżeczkowania macicy.

     

    Leczenie zaśniadu groniastego:

     

    Powszechną techniką opróżniania z jamy macicy mas zaśniadowych jest odsysanie po wcześniejszym rozszerzeniu kanału szyjki macicy. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym. Stosowanie oksytocyny lub prostaglandyn (leków obkurczających macicę i powodujących oddzielenie się nieprawidłowych tkanek od błony śluzowej macicy) jest kontrowersyjne. Po zabiegu obowiązuje kontrola pacjentek, która obejmuje:

    • oznaczanie stężenia hCG (spadające wartości aż do poziomu sprzed ciąży świadczą o prawidłowym leczeniu). Kontrola stężenia hCG jest wykonywana co 7–14 dni przez pierwsze dwa miesiące od usunięcia zaśniadu. Przy spadających stężeniach badanie wykonywane jest co miesiąc przez pół roku, a następnie co 2 miesiące w kolejnym półroczu. Wzrost βhCG lub utrzymujące się wysokie stężenia w trzykrotnym oznaczeniach jest sygnałem do rozpoczęcia chemioterapii. Szybkość normowania stężenia hCG w organizmie zależy od dokładności, z jaką usunięto masy zaśniadowe z macicy. Profilaktyczna chemioterapia jest wskazana u pacjentek w grupie wysokiego ryzyka.
    • badanie ginekologiczne (w tym USG miednicy mniejszej – wykluczenie wznów miejscowych);
    • dwukrotne w ciągu roku RTG klatki piersiowej (wykluczenie przerzutów do płuc).

    Zalecana jest również antykoncepcja hormonalna w okresie 1 roku.

    Autor: lek. Marcin Fajkis
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Rak kosmówki (kosmówczak)

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.