zarejestruj się zaloguj się

Ciąża a choroby serca

Tekst: lek. Katarzyna Dzilińska
Ciąża a choroby serca
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 12. września, 2014

Choroby serca i układu krążenia dotyczą 1-4% ciężarnych.  W ostatnim czasie odsetek ciężarnych chorujących przewlekle na choroby serca wzrasta. Związane jest to z wydłużeniem wieku, w którym kobiety zachodzą w ciążę oraz, paradoksalnie, ze zwiększeniem skuteczności leczenia pacjentek, co umożliwia prokreację i zajście w ciążę.

SPIS TREŚCI:

    Zmiany w układzie krążenia zachodzące podczas ciąży

     

    Podczas ciąży, porodu oraz połogu dochodzi do istotnych zmian w układzie krążenia. Początek przemian ma miejsce już w 5-8 tygodniu ciąży, a szczyt zmian osiągany jest pod koniec drugiego trymestru. U pacjentek z wcześniej istniejącą chorobą serca często dochodzi do dekompensacji choroby właśnie pod koniec drugiego trymestru, dlatego ważne jest zrozumienie fizjologicznych przemian, do których zaliczamy:

    • zwiększenie objętości wyrzutowej serca o 30-50%, czyli ilości krwi wtłaczanej do tętnic z komór serca w trakcie jednego cyklu pracy serca. Szczyt zmian w 20 tygodniu ciąży,
    • przyspieszenie częstotliwości pracy serca o około 10-20 skurczów na minutę,
    • zwiększeni objętości krwi krążącej o około 50%,
    • zmniejszenie oporu krążenia obwodowego i płucnego, co związane jest ze spadkiem ciśnienia tętniczego, głównie rozkurczowego, o około 10 mm Hg. Największy spadek ma miejsce około 16-20 tygodnia ciąży, gdy dochodzi do wzrostu objętości wyrzutowej. Natomiast w okresie połogu dochodzi do spadku ciśnienia.

    Zmiany te powracają do stanu fizjologicznego sprzed ciąży po około 2-4 tygodniach po porodzie naturalnym oraz 4-6 tygodniach po cięciu cesarskim.

     

    Planowanie ciąży u kobiet z chorobami serca

     

    Należy przeprowadzić indywidualną ocenę szans urodzenia i donoszenia zdrowego dziecka, a także oszacować ryzyko pogorszenia stanu zdrowia matki. Zagrożenie związane jest ze stopniem wydolności układu krążenia, które oceniamy w skali NYHA (New York Heart Association). W celu oceny pracy serca pacjentka powinna mieć wykonane badania takie jak EKG czy badanie ultrasonograficzne serca oraz, w zależności od rodzaju chorób, badania specjalistyczne takie jak koronarografia czy próba wysiłkowa.

    Objawy występujące w niewydolności serca odpowiadające poszczególnym klasom NYHA:

    • I Klasa NYHA – brak ograniczeń w codziennej aktywności fizycznej, czynności wykonywane każdego dnia nie wywołują takich objawów jak nadmierne zmęczenie, ból za mostkiem, duszność czy uczucie kołatania serca.
    • II Klasa NYHA – stwierdza się niewielkie upośledzenie aktywności, codziennie wykonywane czynności mogą być przyczyną kołatania serca, duszności, zmęczenia
    • III Klasa NYHA – występuje znaczne i zauważalne ograniczenie aktywności fizycznej, dolegliwości pojawiają się nawet przy małym wysiłku
    • IV klasa NYHA – nawet mały wysiłek powoduje zmęczenie i ból za mostkiem

    W przypadku kobiet ciężarnych należących do I lub II grupy wg. NYHA przebieg ciąży oraz śmiertelność matek porównywalna jest z ciążą małego ryzyka. Ocenia się, że do tej grupy należy około 95% ciężarnych z chorobami serca. Natomiast pozostałe 5% zaliczane jest do grupy III lub IV wg. NYHA co związane jest ze znacznie zwiększoną śmiertelnością matek – odpowiednio 7% i 30%.

    Dlatego kobietom ciężarnym należącym do tej grupy odradza się zajście w ciążę, Ponadto, noworodki matek należących do III lub IV grupy w większości przypadków narażone są na przewlekłe niedotlenienie, co wiąże się z wewnątrzmacicznym ograniczeniem wzrastania płodu. Również zwiększona jest umieralność okołoporodowa noworodków z tej grupy ryzyka.

     

    Jakie mogą być objawy choroby serca w ciąży?

     

    Do najczęstszych objawów chorób serca zaliczamy:

     

    Choroba niedokrwienna serca w ciąży

     

    Miażdżycowa choroba tętnic wieńcowych nie występuje zbyt często u ciężarnych, ale nie jest też rzadkością. Zwiększenie liczby przypadków jest następstwem częstego występowania czynników ryzyka choroby wieńcowej. U kobiet z wcześniej rozpoznaną chorobą należy przed ciążą rozważyć wykonanie badań inwazyjnych takich jak koronarografia, czyli ocena naczyń wieńcowych serca przy użyciu promieni rentgenowskich oraz – w razie konieczności – zastosować leczenie zabiegowe, czyli plastykę naczyń wieńcowych.

    Ciężarna musi być pod stała opieką kardiologiczną. W przypadku, gdy objawy choroby wieńcowej nasilają się podczas ciąży oraz gdy leczenie farmakologiczne nie przynosi efektów, konieczne może być wykonanie diagnostyki i leczenia inwazyjnego, ze szczególną ochroną płodu przed promieniowaniem rentgenowskim. II trymestr ciąży jest najlepszym okresem do wykonania tej procedury.

    W przypadku wystąpienia zawału serca w ciąży, preferowane jest wykonanie koronarografii oraz udrożnienie naczynia wieńcowego z ewentualną implantacją stentu. Ciąża stanowi względne przeciwwskazanie do leczenia trombolitycznego zawału. Sposób rozwiązania ciąży jest zależny od zaawansowania choroby serca, w przypadku niestabilności wieńcowej zalecane jest cięcie cesarskie. Natomiast w stabilnej chorobie wieńcowej preferowany jest poród naturalny w znieczuleniu zewnątrzoponowym, ze skróceniem drugiego okresu porodu.

     

    Zaburzenia rytmu serca w ciąży

     

    Częstość występowania i nasilenie arytmii nadkomorowych i komorowych może wzrastać w okresie ciąży. Leczenie farmakologiczne powinno być prowadzone u ciężarnych ze znacznymi objawami klinicznymi, z arytmią utrwaloną występującą na podłożu istotnej choroby organicznej serca. U kobiet, u których występują nasilające się epizody częstoskurczów należy, przed zajściem w ciążę, rozważyć leczenie inwazyjne w postaci ablacji czyli zabiegu kardiologicznego polegającego na zniszczeniu struktur odpowiedzialnych za powstanie arytmii. Farmakoterapia zaburzeń rytmu w ciąży przysparza wiele trudności ze względu na wpływ leków na płód.

    Należy unikać działania leków zwłaszcza w pierwszym trymestrze, kiedy mogą mieć działanie teratogenne na płód. Najlepiej poznany wpływ na płód oraz największe doświadczenie kliniczne jest w przypadku stosowania leków beta-adrenolitycznych oraz digoksyny. Wspomniane farmaceutyki nie są jednak pozbawione działań na płód, mogą przyczyniać się do ograniczonego wzrostu płodu, wywołać bradykardię lub hipoglikemię.

    Amiodaron – powszechnie stosowany lek antyarytmiczny może powodować wady wrodzone, bradykardię oraz niedoczynność tarczycy płodu, dlatego jego zastosowanie uzasadnione jest tylko w przypadkach zagrożenia życia. Kardiowersja, czyli zabieg przy użyciu defibrylatora, mający na celu przywrócenie prawidłowego rytmu serca, uważa się za bezpieczny we wszystkich okresach ciąży a ryzyko wywołania arytmii u płodu jest niewielkie.

    Autor: lek. Katarzyna Dzilińska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Choroba wieńcowa

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.