zarejestruj się zaloguj się

Choroby tarczycy a ciąża

Tekst: Ewa Czyż
Choroby tarczycy a ciąża
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 09. czerwca, 2014

Choroby tarczycy są przyczyną wielu powikłań w przebiegu ciąży i dodatkowo mogą utrudniać zajście w ciążę. Najczęstszym schorzeniem jest nadczynność tarczycy. Jest to stan chorobowy będący wynikiem nadmiernej produkcji hormonów tego narządu. Rzadko powstaje na skutek leczenia dużymi dawkami hormonów tarczycy czy zaburzeń w obwodowym metabolizmie.

SPIS TREŚCI:

    Ciąża a zmiany ustrojowe

     

    W czasie ciąży w organizmie przyszłej mamy zachodzą zmiany anatomiczne, fizjologiczne i biochemiczne. Są one wynikiem adaptacji organizmu matki do ciąży, aby sprostać wymaganiom rozwijającego się płodu. Mogą mieć one charakter miejscowy i układowy.

    Zmiany fizjologiczne obserwowane w ustroju kobiet ciężarnej dotyczą:

    • układu krążenia,
    • układu oddechowego,
    • układu kostnego,
    • układu pokarmowego,
    • układu moczowego,
    • gruczołów wydzielania wewnętrznego oraz zmiany w metabolizmie.

    Zmiany w gruczołach wydzielania wewnętrznego związane są głownie z: tarczycą, nadnerczami i przysadką mózgową.

     

    Hormony tarczycy a ciąża

     

    Hormony gruczołu tarczowego odpowiadają za właściwy rozwój i funkcjonowanie organizmu we wszystkich okresach życia człowieka. Istotną rolę odgrywają w życiu płodowym, kiedy wykształcane są narządy i odbywa się wzrost i dojrzewanie tkanek. Ich znacząca rola polega na zapewnieniu dojrzewania centralnego układu nerwowego oraz funkcji obwodowego układu nerwowego. Dodatkowo hormony tarczycy odpowiadają za przemiany energetyczne i termoregulacje, a także przyspieszają dojrzewanie kośćca.

    Powiększenie tarczycy stwierdza się u ponad połowy ciężarnych. Jest ono spowodowane rozsianym przerostem gruczołu (głównie dotyczy to elementów gruczołowych), tworzeniem się nowych pęcherzyków, a także wzrostem unaczynienia. Wiele zmian zachodzących w organizmie kobiety w okresie ciąży może maskować objawy dysfunkcji gruczołu, sugerując inne zaburzenia. Pod wpływem gonadotropiny kosmówkowej (hormon produkowany w czasie ciąży) ulega nasileniu synteza hormonów tarczycy i wychwyt jodu z surowicy. Dochodzi do wzrostu przesączania kłębuszkowego i klirensu jodu (wzrost wydalania jodu z organizmu), co zwiększa zapotrzebowanie ciężarnej na ten pierwiastek. Dodatkowo estrogeny zwiększają syntezę i zdolność wiązania swoistych białek nośnikowych dla hormonów tarczycy. Ich ilość wzrasta prawie dwukrotnie w drugim trymestrze ciąży. Stwarza to stan równowagi hormonalnej w organizmie kobiety.

     

    Choroby gruczołu tarczowego

     

    Choroby tarczycy występują częściej u kobiet i dotyczą głównie okresu rozrodczego. Sprzyja to występowaniu wielu nieprawidłowości u kobiet ciężarnych i u rozwijającego się płodu, a w konsekwencji u noworodka i niemowlęcia.

    U ciężarnych kobiet mogą wystąpić różne schorzenia tarczycy, a najczęstsze z nich to: nadczynność tarczycy i niedoczynność tarczycy.

     

    Nadczynność tarczycy a ciąża

     

    Objawy nadczynności tarczycy

     

    Najczęstszą przyczyną nadczynności tarczycy jest choroba Gravesa-Basedowa. Ciąża w znaczny sposób może maskować przebieg i objawy schorzeń tarczycy. Najczęstsze typowe objawy nadczynności to:

    • przyspieszenie czynności serca matki i/lub przyspieszenie czynności serca płodu,
    • nadmierna potliwość, skóra nadmiernie ocieplona,
    • drobnofaliste drżenie rąk,
    • osłabienie siły mięśniowej,
    • drażliwość, płaczliwość, nerwowość,
    • znużenie, zaburzenia koncentracji,
    • nietolerancja ciepłych pomieszczeń,
    • brak przyrostu masy ciała,
    • obrzęk podgoleniowy,
    • objawy oczne (wytrzeszcz),
    • miejscowe ścieńczenie skóry,
    • łatwe męczenie,
    • wymioty, nudności,
    • biegunka,
    • limfadenopatia (powiększenie węzłów chłonnych).

     

    Kryteria rozpoznania nadczynności tarczycy

     

    Rozpoznanie nadczynności tarczycy w ciąży opiera się na obrazie klinicznym nadczynności tarczycy oraz na stwierdzeniu w badaniach laboratoryjnych podwyższonego stężenia wolnych frakcji hormonów tarczycy (fT3, fT4)oraz obniżonego stężenia tyreotropiny (TSH) w surowicy krwi. Przy podejrzeniu choroby autoimmunologicznej (np. choroby Gravesa- Basedowa) dodatkowo oznacza się poziom przeciwciał przeciwtarczycowych przeciwko receptorowi TSH (anty-TSHR), przeciwciał antyperoksydazowych (anty-TPO) i przeciwciał antytyreoglobulinowych (anty-Tg). Dodatkowo wykonuje się USG tarczycy,możliwe są również zmiany w zapisie EKG.

     

    Nadczynność tarczycy - niekorzystny wpływ na ciążę

     

    Nadczynność tarczycy może mieć niekorzystny wpływ na przebieg ciąży. Może się przyczynić do przedwczesnego porodu, a także małej urodzeniowej masy ciała.Nadczynność tarczycy w okresie płodowym może być przyczyną poronień i wad wrodzonych płodu. Najczęściej występuje rozszczep wargi, niedrożność odbytu, dysplazja małżowin usznych.

    Przełom tarczycowy jest w trakcie ciąży powikłaniem bardzo rzadko spotykanym. Jest to stan, gdy dochodzi do zagrożenia życia, bo gwałtownie wzrasta ilość hormonów gruczołu tarczowego w organizmie. Pacjentki wykazują objawy znacznego pobudzenia i zaburzenia orientacji. Mają podwyższoną temperaturę ciała, przyspieszoną akcję serca, skarżą się na nudności, biegunki, a także wymioty. Prawidłowe leczenie ciężarnych z nadczynnością tarczycy powinno zapobiec wystąpieniu tego groźnego dla pacjentki powikłania.

     

    Leczenie nadczynności tarczycy

     

    W leczeniu ciężarnych w przebiegu choroby Gravesa-Basedowa podstawowym sposobem postępowania jest podawanie tyreostatyków (propylotiouracylu, metylotiouracylu lub tiamazolu). Zadaniem leków jest hamowanie syntezy hormonów tarczycy, a założeniem jest uzyskanie eutyreozy, czyli prawidłowej czynności hormonalnej tarczycy, przy stosowaniu jak najmniejszej dawki leku. W trakcie leczenia poziom wolnej tyroksyny powinien utrzymywać się na górnej granicy normy. Wtedy płód jest zabezpieczony przed wystąpieniem niedoczynności tarczycy.

    Warto zapamiętać, że leczenie preparatami jodu w ciąży nie jest korzystne i należy je ograniczać, gdyż przenikają przez łożysko i mogą się przyczynić do powstania wola i niedoczynność tarczycy u płodu.

    Leczenie chirurgiczne nadczynności tarczycy stosuje się w sytuacjach, gdy nieskuteczne jest leczenie farmakologiczne lub gdy takie leczenie nie jest zalecane. Zaletą leczenia chirurgicznego jest uniknięcie bezpośredniego wpływu leków na tarczycę rozwijającego się płodu. Operacje są skuteczną metodą leczenia, gdy przeprowadza się je w stanie tyreozy w drugim trymestrze ciąży.

     

    Niedoczynność tarczycy a ciąża

     

    Niedoczynność tarczycy jest zespołem objawów klinicznych spowodowanych niedoborem bądź brakiem hormonów tarczycy.

    Przyczynami niedoczynności tarczycy może być: leczenie jodem radioaktywnym, stan po tyroidektomii (zabieg operacyjny polegający na usunięciu tarczycy), a także choroba Hashimoto, czyli przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy.

     

    Objawy niedoczynności tarczycy

     

    Kobiety z niedoczynnością tarczycy rzadko zachodzą w ciążę. Przyczyną niepłodności u pacjentek są pierwotne zaburzenia owulacji. Jeżeli dojdzie do ciąży, kobiety są zdecydowanie bardziej podatne na wystąpienie komplikacji położniczych. Zalicza się do nich:

    • ryzyko poronień we wczesnym okresie ciąży,
    • porody przedwczesne,
    • hipotrofię płodu,
    • nadciśnienie ciążowe,
    • przedwczesne odklejenie łożyska,
    • wzrost śmiertelności okołoporodowej.

    Objawy kliniczne u kobiet są nietypowe, często trudno je zauważyć. Są to senność, zmęczenie, wypadanie włosów, sucha i łuszcząca się skóra, łamliwe, kruche i pobruzdowane paznokcie. Dodatkowo uczucie zimna, zaparcia, obrzęki powiek, spowolnienie mowy. Może wystąpić także powiększenie masy ciała, mimo zmniejszonego łaknienia.

    Niedoczynność tarczycy często powoduje wystąpienie objawów bardzo wcześnie, bo już w życiu płodowym. Objawami niedoczynności są bradykardia (zwolnienie akcji serca płodu) oraz zmniejszona ruchliwość płodu. Objawem wystarczającym do rozpoznania schorzenia jest przedłużająca się żółtaczka fizjologiczna. Może jej towarzyszyć przepuklina pępkowa, która jest również objawem wrodzonej niedoczynności tarczycy.

     

    Kryteria rozpoznania niedoczynności tarczycy

     

    W badaniach laboratoryjnych u kobiety w ciąży z niedoczynnością tarczycy obserwuje się zmniejszenie stężenia wolnej tyroksyny, znaczny wzrost stężenia TSH oraz brak zwiększonego stężenia tyreoglobuliny (Tg). Dodatkowo w surowicy można stwierdzić nieznaczne zwiększenia stężenia transaminaz, cholesterolu i dehydrogenazy mleczanowej. Czasami możliwa jest niedokrwistość i wysokie stężenie prolaktyny (szczególnie podczas przewlekłego podwyższenia stężenia TSH). W przypadku podejrzenia zapalenia autoimmunologicznego np. choroba Hashimoto wykonuje się pomiar poziomu przeciwciał przeciwtarczycowych.

     

    Leczenie niedoczynności tarczycy

     

    Kobieta ciężarna z niedoczynnością tarczycy powinna być otoczona opieką ginekologiczną i endokrynologiczną. Leczenie niedoczynności tarczycy ma prowadzić do utrzymania stanu eutyreozy i wyrównania nieprawidłowości wyników badań laboratoryjnych. Wymagane jest stałe kontrolowanie stężenia hormonów tarczycy i w razie potrzeby, modyfikacja leczenia lewotyroksyną, która jest używana w terapii. Monitorowanie prowadzi się poprzez okresowe oznaczenia stężeń TSH w surowicy.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Dieta w chorobach tarczycy
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.