zarejestruj się zaloguj się

Badania prenatalne

Tekst: lek. Magdalena Pertkiewicz
Badania prenatalne
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 10. grudnia, 2013

Badania prenatalne, czyli takie które są wykonywane w trakcie ciąży, przed narodzinami dziecka mają na celu kontrolowanie dobrostanu płodu i przyszłej mamy, a także wykrycie ewentualnych wad płodu. wykonuje się badania nieinwazyjne (np. test podwójny i potrójny) oraz badania inwazyjne (np. amniopunkcja, kordocenteza, biopsja kosmówki).

SPIS TREŚCI:

    Badania w I trymestrze ciąży

     

    Niektóre badania są wykonywane rutynowo u każdej ciężarnej, pozostałe tylko w tzw. grupie zwiększonego ryzyka. Dzięki odpowiednim rozporządzeniom Ministra Zdrowia oraz wytycznym Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, każdy doświadczony lekarz sprawujący opiekę nad ciężarną wie dokładnie kiedy wykonać które badania i w jakich sytuacjach może być wskazane poszerzenie diagnostyki o dodatkowe procedury.

    Pierwsza wizyta kobiety, która ma podejrzenia, że jest w ciąży u lekarza ginekologa powinna mieć miejsce przed 10 tygodniem ciąży, przyjmując za dzień początkowy pierwszy dzień wystąpienia ostatniej miesiączki.

    Zazwyczaj pierwszą rzeczą, którą lekarz wykona, będą działania mające na celu potwierdzenie obecności zarodka w jamie macicy. Należy się liczyć z możliwością pobrania krwi, aby oznaczyć poziom hormonu zwanego gonadotropiną kosmówkową. Ten sam hormon jest podstawą testów zakupionych w aptece, natomiast stężenie tej substancji we krwi jest dużo bardziej precyzyjne i pewne.

     

    USG przezpochwowe

     

    Następnym krokiem będzie zapewne wykonanie badania USG przezpochwowego, dzięki któremu można zobrazować prawidłową lokalizację ciąży, czyli w jamie macicy i wykluczyć ryzyko ciąży ekotopowej (pozamacicznej). Może się tak zdarzyć, że podczas pierwszego USG nie będzie można jeszcze jednoznacznie określić czy mamy do czynienia z prawidłowo rozwijającą się ciążą. Nie należy od razu zacząć myśleć o wszystkich najgorszych możliwościach, być może po prostu jest jeszcze za wcześnie i rozwijający się zarodek jest jeszcze zbyt mały. W takim przypadku zazwyczaj lekarz zleci powtórzenie tego badania za tydzień. W tym czasie zarodek będzie miał trochę czasu, żeby podrosnąć i przy następnej wizycie może uda się ujrzeć jego intensywnie pracujące serce.

    Dodatkowo podczas pierwszej wizyty lekarz przekaże przyszłej mamie informacje na temat zdrowego stylu życia, który powinien zostać wdrożony jak najszybciej na najbliższe 9 miesięcy. Poza tym każda pacjentka zostanie zmierzona, zważona, skontrolowane zostanie ciśnienie tętnicze krwi. Jest to też dobry moment, aby przedyskutować zasadność wykonania badań w kierunku wad uwarunkowanych genetycznie.

    Ze swojej strony ciężarna powinna pamiętać o tym, aby szczerze odpowiadać na wszystkie zadawane przez lekarza pytania. Należy zgłosić wszelkie przyjmowane leki, włącznie z tymi dostępnymi bez recepty, uprzedzić o własnych chorobach przewlekłych, a także chorobach występujących w rodzinie. Jeżeli pacjentka jest wieloródką, czyli jest to jej kolejna ciąża, lekarz na pewno będzie chciał się zapytać o przebieg poprzedniej lub poprzednich ciąż z uwzględnieniem stanu zdrowia urodzonych dzieci oraz przebytych w przeszłości poronień.

     

    USG genetyczne

     

    Do badań nieinwazyjnych zaliczamy USG genetyczne. Badanie ultrasonograficzne I trymestru powinno zostać wykonane między początkiem 11-go tygodnia ciąży a końcem 13-go. Lekarz może je wykonać samodzielnie lub wydać odpowiednie skierowanie ciężarnej. Już w jego trakcie można wykluczyć lub wysunąć podejrzenie nieprawidłowości związanych z wadami genetycznymi występującymi u płodu. Zdecydowanie nie powinno się analizować wyniku tego badania samodzielnie wspierając się informacjami zaczerpniętymi z internetu lub od rodziny i koleżanek, może to niepotrzebnie wzbudzić niepokój.

    Lekarz o wszystkim poinformuje pacjentkę, może to zrobić w trakcie badania lub już po jego zakończeniu. Lekarz może też tłumaczyć ciężarnej wszystko, co w danej chwili będzie widać na monitorze, pod warunkiem, że to pozwoli mu się nadal w pełni skoncentrować na prawidłowym przeprowadzeniu badania, co jest kwestią priorytetową.

     

    Test PAPP-A

     

    Test Papp-a to także badanie prenatalne nieinwazyjne. wykonywane jest przy pomocy próbki krwi przyszłej mamy. Nie jest obowiązkowym badaniem wykonywanym u każdej ciężarnej, ale jeżeli w konkretnym przypadku okaże się on zasadny, lekarz prowadzący o tym poinformuje. Samo skierowanie na to badanie nie świadczy jeszcze o tym, że u dziecka wykryto wadę genetyczną. Jest to jedynie test pomocniczy, a jego ostateczny wynik może wysunąć podejrzenie wady genetycznej płodu, ale na jego podstawie nie można jej stwierdzić z całą pewnością. Polega on na sprawdzeniu stężenia odpowiednich substancji krążących we krwi ciężarnej, dlatego wykonanie testu jest równoznaczne z pobraniem próbki krwi.

    Odpowiednim momentem na wykonanie testu PAPP-A jest okres między 11-tym a 14-tym tygodniem ciąży. Na podstawie wartości stężenia oznaczanych substancji można określić ryzyko związane z zespołem Down’a, Patau i Edwards’a u płodu. Należy unikać interpretowania rezultatów samodzielnie, może to wywołać niepotrzebny niepokój. Wizyta kontrolna będzie najodpowiedniejszym momentem do przeanalizowania wyników wspólnie z lekarzem i rozwiania wszelkich wątpliwości. Lekarz zaproponuje też dalsze postępowanie.

     

    Badania prenatalne inwazyjne

     

    U kobiet po 35 roku życia bądź z tzw. obciążonym wywiadem położniczym i/lub rodzinnym (występowanie wad lub chorób uwarunkowanych genetycznie u płodów w poprzednich ciążach), a także w przypadku wcześniej wykonanych badań prenatalnych, których wyniki nie znalazły się w zakresie przewidzianych norm, poszerza się diagnostykę o badania prenatalne inwazyjne. Należą do nich:

    • amniopunkcja,
    • kordocenteza,
    • biopsja kosmówki.

    W przypadku wskazań do wykonania powyższych procedur najczęściej wykonywana jest amniopunkcja. Badanie zleca lekarz zwykle między 15-tym a 20-tym tygodniem ciąży.  Polega ono na uzyskaniu próbki płynu owodniowego poprzez wykonanie nakłucia i aspiracji płynu pod kontrolą ultrasonograficzną (USG). Następnie próbka jest przesyłana do laboratorium celem dokładnej analizy. Pozwala to na ocenę kariotypu płodu, czyli stwierdzenie lub wykluczenie wady genetycznej. Należy pamiętać, że badanie jest obarczone około 1 % ryzykiem utraty ciąży. Wynik zwykle jest do odebrania po tygodniu do trzech i powinien być szczegółowo omówiony z lekarzem prowadzącym.

    Pozostałe badania są wykonywane zdecydowanie rzadziej. Kordocenteza polega na pobraniu krwi z naczynia pępowinowego płodu, najczęściej żyły. Sposób wykonania jest podobny jak w przypadku amniocentezy, również pod kontrolą USG lekarz wykonuje nakłucie i pobiera krew ze zobrazowanego naczynia płodu. Cała procedura wymaga niesamowitej precyzji. W przypadku biopsji kosmówki materiał pobierany za pomocą igły biopsyjnej stanowi drobny fragment błon płodowych. Na wynik również trzeba poczekać kilka tygodni.

    Autor: lek. Magdalena Pertkiewicz
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Badania prenatalne inwazyjne

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.