zarejestruj się zaloguj się

Astma w ciąży

Tekst: lek. Agnieszka Żalińska
Dodane: 22. maja, 2015

Szacuje się, iż nawet 8–10% kobiet w ciąży cierpi na astmę. Leczenie astmy w ciąży jest możliwe dzięki lekom bezpiecznym zarówno dla ciężarnej jak i dla płodu. Niektórzy specjaliści są zdania, iż zdecydowanie bardziej niebezpieczne jest zaostrzenie astmy i atak astmy niż samo leczenie. Planując ciążę należy przygotować odpowiedni leczenie. Celem leczenia astmy w ciąży jest minimalizacja ryzyka wystąpienia stanu astmatycznego, który może prowadzić do niedotlenienia płodu.

SPIS TREŚCI:

    Jak przebiega astma w ciąży?

     

    Zaostrzenie choroby w postaci stanów astmatycznych obserwujemy u 1/3 pacjentek. U pozostałych ciężarnych albo przebieg astmy oskrzelowej jest stały albo ulega nieznacznej poprawie. Największe nasilenie astmy w ciąży ma miejsce w ostatnim trymestrze ciąży, a dokładniej pomiędzy 29 a 36 tygodniem.

    Prawdopodobnie duże znaczenie ma znaczne w tym okresie powiększenie obwodu brzucha ze względu na zwiększenie wymiarów macicy, w której rozwija się płód. Składową częścią anatomiczną macicy jest tzw. dno, które w początkowych tygodniach ciąży przemieszcza się coraz wyżej, sięgającą w 36 tygodniu wysokości łuków żebrowych, czyli osiąga wówczas najwyższe położenie. Nie ulega wątpliwości, że wówczas wentylacja płuc jest upośledzona, w związku z tym może dochodzić do ataków skurczu oskrzeli.

    Zaostrzenia astmy w ciąży pojawia się głównie w okresie zimowym prawdopodobnie dlatego, iż dochodzi do częstszego zachorowania na infekcje górnych dróg oddechowych, najczęściej o etiologii wirusowej. Prawdopodobieństwo powikłań okołoporodowych w związku z czynnikiem obciążającym jakim jest astma nie jest większe niż w populacji ogólnej. Noworodek uzyskuje podobną punktację w skali APGAR, rodzi się ze standardową masą ciała i odpowiednim natlenowaniem płuc. Astma nie wikła porodu przedwczesnego, rozwiązania ciąży drogą cięcia cesarskiego czy nadciśnienia tętniczego, które może skutkować hipoksją, czyli nieadekwatnym do zapotrzebowania utlenowaniem tkanek.

     

    Jak kontrolować astmę w ciąży?

     

    Zaleca się, aby kobiety w ciąży cierpiące na astmę dokonywały samodzielnych pomiarów PEF. Jest to szczytowy przepływ wydechowy, czyli nic innego jak maksymalna prędkość przepływu powietrza jaką jesteśmy w stanie uzyskać podczas wydechu. Pomiar takiego parametru pozwala na codzienny monitoring czynności płuc.

    Objawem astmy jest skurcz oskrzeli, który możemy właśnie stwierdzić poprzez PEF. Jest to stosunkowo czuły parametr, ponieważ potrafi wychwycić nawet minimalny skurcz oskrzeli, nie dający jeszcze dolegliwości w postaci uczucia duszności. Do pomiaru PEF służą specjalne urządzenia, tzw. pikflometry, które są zbudowane z rury oraz skali, po której przesuwa się wskaźnik. Wskazówka pikflometru przesuwa się po skali napędzana siłą wydechu osoby badanej. Im głębszy wydech, tym wskaźnik ostatecznie znajdzie się bliżej końca skali.

    Pomiaru należy dokonywać dwukrotnie w ciągu doby, rano i wieczorem. Jeżeli pacjentka przyjmuje rano preparat rozkurczający oskrzela badanie można wykonać przed przyjęciem zalecanej dawki. W przypadku pomiaru wieczornego po przyjęciu leku zaleca się odczekanie około 15 min i sprawdzenie poziomu PEF. Interpretacja wyniku jest stosunkowo prosta. W przypadku astmy kontrolowanej, kiedy epizody spastyczności oskrzeli mają miejsce stosunkowo rzadko wartość PEF jest na stałym indywidualnym poziomie. Dlatego każdy, nawet niewielki spadek tej wartości powinien nakłonić przyszłą mamę do wizyty u lekarza prowadzącego. Być może będzie konieczna modyfikacja dotychczasowego leczenia astmy w ciąży.

    Liczenie ruchów płodu jest doskonałym parametrem, który pokazuje oczywiście nie bezpośrednio dobrostan płodu. Wszelkie zmiany dotyczące liczebności tych ruchów w ciągu dnia powinny być sygnałem dla ciężarnej. Trzeba sprawdzić czy dziecko nie jest narażone na stan hipoksji – czyli niedotlenienia wewnątrzmacicznego.

    Oczywiście bardzo ważne jest unikanie alergenów, czyli czynników, które bezpośrednio przyczyniają się do zaostrzenia choroby.

     

    Leczenie astmy w ciąży i leki na astmę w ciąży

     

    Do leków, które znalazły zastosowanie w leczeniu astmy w ciąży zaliczamy niżej opisane grupy.

    • Leki rozszerzające oskrzela krótko- i długodziałające – o ile leki tj. albuterol zaliczany do preparatów krótkodziałających jest stosunkowo bezpieczny dla ciężarnych, o tyle leki długodziałające np. formoterol mogą być owszem zalecane u kobiet w ciąży, ale pod ścisłą kontrolą lekarską.
    • Glikokortykosteroidy (GKS) – to grupa leków, która jest bezpieczna zarówno dla matki, jak i dla płodu. Na rynku farmaceutycznym istnieją preparaty do podawania w formie wziewnej lub doustnej. Mimo dużej skuteczności tej grupy leków i stosunkowo względnym bezpieczeństwie mogą pojawić się działania niepożądane. Tabletki zawierające w swoim składzie GKS zwiększają ryzyko wystąpienia rozszczepu wargi lub podniebienia u płodu. Ryzyko jest znacznie wyższe w pierwszych 13 tygodniach ciąży. Kazuistycznie pojawiają się przypadki porodu przedwczesnego lub niskiej masy urodzeniowej płodu. Doustnie przyjmowane GKS mogą przyczyniać się do rozwoju nadciśnienia tętniczego czy cukrzycy.
    • Leki antyleukotrienowe – przykładem jest bardzo popularny montelukast. Lek stosowany na tyle rzadko, ze ciężko mówić o danych statystycznych dotyczących skutków ubocznych związanych z terapią lekiem z tej grupy.
    • Teofilina – obecnie teofilina została całkowicie wyparta przez inne dużo bardziej skuteczne preparaty, w związku z tym nie odnajdujemy w literaturze wielu wzmianek na temat ewentualnych działań niepożądanych tego preparatu.
    • Immunoterapia – w przypadku, gdy leczenie immunoterapią podjęto jeszcze przed koncepcją zaleca się, aby kontynuować tą formę terapii. Natomiast decyzję o zmianie dotychczasowego leczenia i wdrożeniu immunoterapii w czasie ciąży należy odłożyć do czasu rozwiązania.

    U kobiet karmiących nie są przeciwwskazane wziewne preparaty zawierające GKS, ß2-mimetyki, kromony, teofilina i prednizon.

     

    Leczenie zaostrzeń astmy w ciąży – atak astmy w ciąży

     

    W przypadku stanów astmatycznych w ciąży zaleca się zastosowanie szybko i krótko działające ß2-mimetyki w nebulizacji i tlen. Czasami stan chorej jest na tyle ciężki, że wskazane jest podanie sterydów.

    Jeżeli przyczyną pogorszenia stanu zdrowia ciężarnej jest infekcja jedynym skutecznym działaniem terapeutycznym w tym przypadku powinna być podaż celowanej antybiotykoterapii, oczywiście przy wykorzystaniu preparatów, które nie wpływają na stan zdrowia płodu. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia należy podać kobiecie epinefrynę.

    Autor: lek. Agnieszka Żalińska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.