zarejestruj się zaloguj się

Poród rodzinny a relacje partnerów

Tekst: mgr Kamilla Mielniczek
Poród rodzinny a relacje partnerów
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 20. sierpnia, 2014

Udział mężczyzny w porodzie ma pozytywne i negatywne konsekwencje, zarówno dla samej akcji porodowej, jak i późniejszego funkcjonowania partnerów. Zagrożona jest głównie sfera seksualna. Podstawowe warunki ograniczenia ryzyka to dobrowolny udział mężczyzny, wcześniejsze określenie etapu wspólnego porodu oraz odpowiednie przygotowanie pary.

mgr Kamilla Mielniczek
AUTOR
mgr Kamilla Mielniczek seksuolog, psycholog
SPIS TREŚCI:

    Poród rodzinny - wsparcie psychiczne

     

    Korzyści, jakich doświadcza rodząca kobieta w związku z obecnością partnera, można rozpatrywać zarówno w kontekście wsparcia psychicznego, jak i na poziomie fizycznym.

    Bliska osoba zwiększa poczucie bezpieczeństwa u kobiety, sprawia, że słabnie lęk, co sprzyja czynnej postawie podczas porodu oraz lepszemu wykonywaniu poleceń położnej i lekarza. Dzięki obecności rodziny poród nie kojarzy się z sytuacją choroby, a pobyt w szpitalu może być postrzegany jako sytuacja odmienna od hospitalizacji związanej z leczeniem, co ma znaczący wpływ na emocje pacjentki. Bliskość partnera chroni przed poczuciem osamotnienia. Bardzo ważna jest rola mężczyzny w podtrzymywaniu na duchu, wspieraniu słowem, dodawaniu sił poprzez pozytywne komunikaty, pochwały, np. „Jaka jesteś dzielna”, „Świetnie ci idzie”, „Dasz radę”. Partner rodzącej ułatwia utrzymanie współpracy z personelem, przekazując komunikaty, powtarzając zalecenia, przypominając je, co daje kobiecie poczucie, że nie jest sama w tym trudnym zadaniu, że ktoś jeszcze czuwa, kontroluje. Gdy rodząca kobieta doświadcza stanów zbliżonych do dysocjacji, może mieć wrażenie nierealności sytuacji, obcości siebie, odcięcia od własnego ciała, partner pomaga jej w zachowaniu poczucia stałości.

     

    Poród rodzinny - wsparcie fizyczne

     

    Ważną rolą towarzysza rodzącej jest pomoc w realizowaniu zachowań sprzyjających lub koniecznych dla udanego porodu. W tym najistotniejsze jest korygowanie oddechu, np. utrzymywanie tempa i rytmu poprzez wspólne oddychanie z rodzącą, modelowanie właściwego zachowania. Partner mobilizuje kobietę do wykonywania poleceń położnej. Wsparcie może również polegać na ułatwianiu odprężenia pomiędzy skurczami poprzez wprowadzanie przez osobę towarzyszącą odpowiednich technik relaksacyjnych. Bardzo pomocną interwencją jest masaż, który łagodzi ból, działa rozluźniająco, a może go wykonywać mężczyzna przygotowany do tego zadania wcześniej, np. w szkole rodzenia. Partner pomaga kobiecie w wyborze i przyjęciu optymalnej pozycji porodowej. Wspiera kobietę modelując i towarzysząc jej podczas parcia. Ułatwia rodzącej monitorowanie przebiegu akcji porodowej, obserwację jej stanu, zwłaszcza w początkowych etapach porodu.

     

    Poród rodzinny - zyski dla mężczyzny

     

    Poza wsparciem, z którego korzysta kobieta, również mężczyzna obecny przy porodzie może doświadczyć wielu korzyści. Podstawową jest sam fakt obecności, możliwość bezpośredniego uczestnictwa, doświadczenia porodu „na własnej skórze”. Dobrze przeżyty udział w porodzie niewątpliwie rozwija i wzbogaca osobowość. Emocje, które towarzyszą byciu przy narodzinach własnego dziecka są silnym pozytywnym przeżyciem, które pozostaje w pamięci. Niewątpliwą korzyść stanowi większe zrozumienie, szacunek i podziw dla partnerki. Bardzo ważny jest wpływ na kształtowanie się poczucia ojcostwa, nawiązanie więzi emocjonalnej z dzieckiem od pierwszych chwil jego życia, co, jak dowodzą badania, stanowi dobrą prognozę udanej relacji w późniejszym okresie. Ojcowie, którzy biorą udział w porodzie, mają mniejsze obawy przed kontaktem fizycznym z noworodkiem. Pojawia się u nich większa potrzeba i gotowość do udziału w opiece nad dzieckiem. Obecność przy porodzie istotnie zwiększa poczucie własnej wartości u ojca, który odczuwa satysfakcję z uczestniczenia w narodzinach swojego dziecka i okazuje przez to większe zainteresowanie oraz miłość dziecku.

     

    Poród rodzinny - korzyści dla związku

     

    Wspólny poród wzmacnia więź małżeńską i rodzinną poprzez bycie razem w bardzo ważnym momencie życia, doświadczenie dawania i przyjmowania wsparcia, pomocy. Pozytywne dla relacji w parze jest niewątpliwie lepsze wzajemne poznanie, zrozumienie. Poród rodzinny na pewno sprzyja rozwojowi modelu rodziny opartego na współpracy, partnerstwie, miłości. Daje doskonałe podstawy do kształtowania równouprawnienia w realizacji zadań rodzicielskich. Bycie razem w taki szczególny sposób, jak ma to miejsce przy porodzie, zwykle skutkuje utrzymaniem i przeniesieniem zaangażowania oraz kompetencji męża jako oparcia dla żony na inne życiowe sytuacje.    

     

    Poród rodzinny a nieprawidłowy przebieg akcji porodowej

     

    Według brytyjskich lekarzy, obecność mężczyzny na sali porodowej jest niekorzystna z wielu powodów. Przede wszystkim zaburza prawidłowy przebieg porodu, co prowadzi do medycznych komplikacji, większego bólu u kobiety oraz częstego zakończenia akcji porodowej cięciem cesarskim. Ponadto może prowadzić do rozpadu związku oraz zwiększa ryzyko załamania psychicznego u obu płci. Francuski specjalista położnik z wieloletnim stażem, Michel Odent, twierdzi, że istnieje kilka powodów, dla których powinno się poddawać w wątpliwość pozytywny wpływ udziału ojca w porodzie.

    Szczególną uwagę zwraca on na wysoki stres, jaki towarzyszy mężczyznom asystującym kobiecie. Niepokój partnera oddziałuje na rodzącą, powodując zwiększone wydzielanie adrenaliny, przez co kobieta nie może odpowiednio się zrelaksować i reaguje w sposób niekorzystny dla przebiegu porodu. Adrenalina przyczynia się do zahamowania produkcji oksytocyny, hormonu stymulującego skurcze, co osłabia dynamikę akcji porodowej. Gdy brakuje oksytocyny, poród jest znacznie utrudniony, a często niemożliwy.

    Podczas porodu kobieta musi zregresować do zachowań instynktownych, uruchomić te części mózgu, które odpowiadają za zachowania najbardziej pierwotne, a zahamować myślenie, kontrolę, w czym obecność mężczyzny przeszkadza.

    Prawidłowy przebieg porodu wymaga maksymalnej koncentracji kobiety na własnych doznaniach i reakcjach organizmu. Aby było to możliwe, rodząca nie powinna angażować się w rozmowę, skupiać na tym, co czuje lub mówi jej partner, tymczasem jego obecność temu właśnie sprzyja.

     

    Poród rodzinny a relacje partnerów po porodzie

     

    Z kolei tuż po porodzie, ważne jest, by kobieta doświadczyła silnego emocjonalnego kontaktu z dzieckiem, ponieważ to sprzyja produkcji hormonów, które pozwalają na zakończenie akcji poprzez wydalenie łożyska. Jeśli na sali obecny jest ojciec, który stara się nawiązać kontakt z dzieckiem i matką, kobieta ma utrudnione zadanie.

    W kontekście oddziaływania na dalsze funkcjonowanie pary, istotne jest ryzyko, że obserwowanie porodu przez mężczyznę wpłynie negatywnie na postrzeganie atrakcyjności seksualnej partnerki. Może to zaburzyć współżycie, a w konsekwencji całą relację w związku. U partnerów kobiet, które rodziły, często pojawiają się obawy, że po porodzie seks będzie dla nich bolesny lub wręcz uszkadzający. Bycie bezpośrednim świadkiem porodu, obserwowanie cierpienia, a także pamięć okaleczonego ciała kobiety na pewno nasila tego rodzaju niepokój, co może hamować zachowania seksualne. Z kolei świadomość kobiety, że partner widział ją w sytuacji porodu (jej zachowanie, reakcje fizjologiczne, zmienione narządy płciowe) może oddziaływać na samopoczucie w roli kochanki i wpływać destrukcyjnie na współżycie seksualne.

    SIDIP (włoska organizacja zrzeszająca ginekologów i specjalistów medycyny prenatalnej) ogłosiła wyniki badań przeprowadzonych wśród 310 par, którym w okresie ostatnich 10 lat urodziło się dziecko. Pokazują one, że w tych rejonach Włoch, gdzie znacznie wyższy był odsetek porodów rodzinnych, częściej dochodziło do separacji lub rozwodu. Przewodniczący SIDIP tłumaczy to traumą, jakiej doświadczają mężczyźni uczestniczący w narodzinach dziecka nie z własnej potrzeby, lecz ulegając modzie społecznej. Emocje towarzyszące obserwacji porodu przekraczają możliwości radzenia sobie, jeśli mężczyzna nie jest na taki rodzaj silnego doświadczenia przygotowany, zarówno w kontekście braku odpowiedniej psychoedukacji, jak i deficytów osobowościowych. Prowadzi to do rozchwiania emocjonalnego, a także niekorzystnej zmiany w postrzeganiu atrakcyjności partnerki, co wpływa destrukcyjnie na pożycie seksualne, a co za tym idzie na związek w ogóle.

    Polski Konsultant krajowy w dziedzinie seksuologii profesor Zbigniew Lew – Starowicz jest zdania, że dla mężczyzn o silnym zmyśle estetycznym towarzyszenie w porodzie może być traumatyzujące i mimo mocnej uczuciowej więzi powstaje u nich awersja do ciała partnerki. O zjawisku tzw. impotencji poporodowej można mówić u 5-10 procent mężczyzn towarzyszących rodzącej kobiecie. Wobec tego, jeśli mężczyzna nie jest pewny swojej reakcji, a chce uczestniczyć w porodzie, powinien być obecny tylko w początkowej fazie lub zaraz po urodzeniu dziecka.

     

    Poród rodzinny pod presją

     

    Z całą pewnością przeciwwskazany jest udział partnera, jeśli nie ma on wewnętrznej potrzeby i gotowości, by towarzyszyć partnerce, a decyduje się na to wyłącznie pod presją otoczenia i z poczucia obowiązku. Również, jeśli mężczyzna odczuwa silny lęk przed bezpośrednim doświadczaniem trudnej sytuacji, jego obecność przy porodzie może okazać się niekorzystna. Sytuacja, gdy nie potrafi on poradzić sobie z poczuciem bezradności wobec cierpienia partnerki jest czynnikiem ryzyka dla powodzenia wspólnego porodu. Wielu mężczyzn obawia się własnej reakcji na przebieg zdarzeń, co również powinno skłaniać do upewnienia się, czy wspólny poród jest dobrym pomysłem. Zwłaszcza, jeśli mężczyzna nie jest pewien jak zareaguje na fizjologiczne aspekty porodu i obserwowanie ciała rodzącej partnerki, udział w porodzie może okazać się dla niego zbyt trudny i destrukcyjny dla związku.

     

    Warunki udanego porodu rodzinnego

     

    Badania wskazują na istnienie kilku czynników, które sprzyjają temu, aby mężczyzna zdecydował się na udział w porodzie oraz aby jego obecność przyniosła pozytywne rezultaty. Przede wszystkim niezbędna jest psychoedukacja na temat fizjologii porodu oraz przeżyć kobiety rodzącej. Ojciec dziecka powinien zostać zapoznany z zadaniami, jakie miałby pełnić na sali porodowej oraz szerzej – poznać rolę mężczyzny w porodzie rodzinnym, czyli być świadomym znaczenia własnego udziału w tym wydarzeniu. Dlatego tak istotne jest, by para uczestniczyła w zajęciach szkół rodzenia, które pomagają mężczyźnie i kobiecie przygotować się do porodu zarówno pod względem fizycznym jak i psychicznym, emocjonalnym. Dobre przygotowanie jest podstawą udanego współdziałania podczas narodzin dziecka jak i ograniczenia długoterminowych negatywnych skutków rodzinnego porodu.

    Aby obecność ojca dziecka przy porodzie była dla pary oraz dla rodzącej kobiety wzmacniająca, konieczny jest odpowiedni poziom świadomości i dojrzałości obojga rodziców oraz występowanie pewnych predyspozycji psychicznych po stronie mężczyzny. Partner rodzącej musi mieć wewnętrzne przekonanie, że podczas narodzin dziecka powinien i chce być przy kobiecie. Decydująca jest potrzeba mężczyzny i zgoda partnerki na jego udział, a nie presja otoczenia lub poczucie obowiązku. Na pewno istnienie silnej więzi emocjonalnej zwiększa prawdopodobieństwo dobrego przeżycia tego doświadczenia.

    Ważne są również inne czynniki, związane z praktycznym przygotowaniem pary do porodu. Najlepiej radzą sobie z tym zadaniem osoby, które nabyły konkretne umiejętności ułatwiające poród, czyli m.in. dotyczące odpowiednich technik oddychania i masażu, doboru najlepszego rodzaju pozycji.

    Podstawą jest oczywiście wiedza dotycząca przebiegu porodu, ułatwiająca przygotowanie od strony technicznej, a także zwiększająca poczucie pewności oraz orientację w tym, co dzieje się na sali porodowej. Oboje partnerzy powinni być świadomi, czego się spodziewać, jakie są fazy porodu, zachowania i reakcje rodzącej oraz ewentualne trudności, które mogą wystąpić.

    Warunkiem udanego porodu jest wspólne rozważenie i określenie etapu, w którym mężczyzna ma uczestniczyć (do końca, czy tylko w początkowych godzinach lub po przyjściu dziecka na świat, np. podczas przecinania pępowiny). Mężczyzna nie może być biernym widzem, powinien aktywnie uczestniczyć w porodzie, korzystając z wiedzy o tym, w jaki sposób pomagać kobiecie. Ważne jest wcześniejsze określenie zadań, jakie partnerzy stawiają przed sobą. Oboje powinni również ustalić swoje oczekiwania wobec wspólnego przeżywania porodu, odpowiedzieć sobie na pytanie, dlaczego potrzebują, aby odbyło się to w takiej formie, czego się spodziewają, na co liczą.

    Autor: mgr Kamilla Mielniczek

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.