zarejestruj się zaloguj się

Lęk przed porodem – jak sobie radzić?

Tekst: mgr Bożena Pawłowska
Lęk przed porodem – jak sobie radzić?
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 19. września, 2013

Tokofobia (toko - z greckiego poród, fobia - strach, lęk). inaczej zwana parturifobią, to patologiczny lęk przed ciążą i porodem. Tokofobia zaliczana jest do zaburzeń lękowych, jednakże wciąż brakuje konkretnych kryteriów diagnostycznych, potrzebnych do rzetelnego zdefiniowania tego zjawiska. Przyczyny tokofobii są różne.

mgr Bożena Pawłowska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Rodzaje lęków przed porodem

     

    Wyodrębnia się tokofobię (lęk) pierwotną, pojawiającą się u kobiet, które nigdy nie były w ciąży. Jej podłoże jest zwykle nerwicowe, ale również kulturowe. Jest ona związana z przeżyciami z przeszłości, np. molestowaniem seksualnym lub śmiercią matki przy porodzie młodszego rodzeństwa.

    Kolejnym rodzajem jest tokofobia wtórna, która występuje u kobiet, które już wcześniej rodziły, a w czasie porodu doznały traumatycznego przeżycia, np. śmierci dziecka. Ten rodzaj tokofobii pojawia się również u kobiet, które kiedyś poddały się aborcji lub poroniły.

    Wyróżniamy też tokofobię wtórną drugiego rodzaju. Ma ona związek z zaburzeniami emocjonalnymi przebytymi w okresie poporodowym, np. depresją.

    Na lęk przed porodem najbardziej narażone są kobiety, które cierpiały na nią przy pierwszej ciąży i nie zostały poddane odpowiedniemu leczeniu. Istnieje wówczas ryzyko, że doświadczą tej fobii po raz kolejny.

     

    Skąd bierze się lęk przed porodem?

     

    Istnieją teorie, według których na obawy związane z rodzeniem duży wpływ ma przekaz społeczny. Relacje z traumatycznych porodów innych kobiet mogą stanowić znaczące źródło lęku dla ciężarnych. Dodatkowo strach przed rodzeniem przekazywany jest często międzypokoleniowo przez matki, które nie rozprawiły się z trudnymi doświadczeniami własnych porodów. Do innych czynników predysponujących do tokofobii należy obniżony próg wrażliwości na ból oraz niskie poczucie własnej wartości. Kobiety o osobowości neurotycznej, przeżywające często obniżenie nastroju lub inne zaburzenia emocjonalne i psychiczne przed lub w trakcie ciąży, częściej cechuje wysoki poziom lęku przed porodem.

    Szacuje się, że tokofobii doświadcza 1 na 6 kobiet, bez względu na wiek, rasę czy pochodzenie społeczne. Lęk przed porodem o słabym nasileniu odczuwa około 80% ciężarnych, 20 % przeżywa intensywny lęk, 6-10 % kobiet zmaga się z patologicznym strachem o bardzo dużym nasileniu, natomiast u 2% kobiet rozpoznaje się strach przed porodem o skrajnym natężeniu. W Polsce to zagadnienie jest jeszcze mało poznane, jest często tematem tabu.

     

    Objawy lęku przed porodem

     

    Lęk przed porodem wzmaga się w trzecim trymestrze. Jest obserwowany zarówno u pierworódek, jak i wieloródek. Organizm kobiety ciężarnej, dzięki mechanizmom regulującym poziom lęku, dąży do neurohormonalnej homeostazy, warunkującej stabilizację reakcji lękowych. W okresie ciąży obserwuje się u matek chwiejność emocjonalną i większą podatność na zmiany nastroju. U kobiet spodziewających się dziecka, pomimo, iż poziom lęku wzrasta, reakcja układu krążenia na stres oraz poziom hormonów reakcji stresowej (m. in. kortyzolu), nie ulega znaczącym zmianom.

    Objawy lękowe pojawiają się początkowo w postaci koszmarnych snów, nawracającego niepokoju, co może zaburzać funkcje zawodowe i powodować trudności w codziennym funkcjonowaniu. Patologiczny strach może pociągać za sobą dodatkowe objawy psychosomatyczne. U kobiet ciężarnych doświadczających tokofobii częściej stwierdza się bóle brzucha, oraz obserwuje się niepowściągliwe wymioty ciężarnych.

    Strach przed porodem dotyczy wielu jego aspektów, przede wszystkim bólu, ale również przejawia się obawą przed utrata kontroli, przed utratą sił potrzebnych do rodzenia oraz przed śmiercią własną lub dziecka, a także brakiem zaufania do zespołu świadczącego opiekę.

    U kobiet, u których lęk przed porodem jest symptomem depresji, występuje poczucie całkowitej niemocy i braku wiary w to, że są w stanie urodzić własne dziecko oraz przeświadczenie o własnej śmierci podczas porodu. Istnieje związek pomiędzy odczuwaniem lęku przed ciążą i porodem a czynnikami osobowościowymi i socjoekonomicznymi. Badania wykazały, że wyższy poziom lęku obserwuje się u kobiet młodszych, o niższym wykształceniu lub niekorzystnej sytuacji materialnej.

     

    Leczenie lęku przed porodem

     

    Leczenie lęku przed porodem powinno opierać się na pracy psychoterapeutycznej i polegać na niesieniu pomocy kobiecie w kontrolowaniu przebiegu ciąży i związanych z nią obaw. W zależności od siły objawów poleca się różne rodzaje i natężenie psychoterapii, poprzedzone konsultacją psychiatryczną. Rozpoznanie tokofobii, jako rodzaju zaburzenia psychicznego z kręgu fobii powinno być stawiane przez lekarza psychiatrę. Leczenie i prowadzenie cierpiącej kobiety powinno być oparte o współpracę psychiatry, psychologa, lekarza położnika oraz położnej. Najważniejsze jest jednak zapobieganie tokofobii poprzez prowadzenie odpowiedniej edukacji przedporodowej, która oprócz dostarczania kobietom rzetelnej wiedzy powinna zawierać elementy pracy z emocjami, nauki radzenia sobie z bólem oraz metod relaksacji. Ciężarna powinna móc zadać położnej wszystkie dręczące ją pytania i wyjaśnić wszystkie obawy. Tokofobii wtórnej można zapobiegać dbając o jakość narodzin, uwzględniając podmiotowość kobiety rodzącej i zapewniając jej szacunek i bezpieczeństwo.

     

    Cięcie cesarskie w obawie przed porodem naturalnym

     

    Liczba cięć cesarskich wykazuje od wielu lat tendencję wzrostową. Odsetek wzrósł powyżej 30 %. Dane epidemiologiczne z Polski, jak i innych krajów świadczą o tym, że jedną z przyczyn jest zjawisko coraz częstszego wykonywania cięcia cesarskiego bez wskazań medycznych.

    Uważa się często, że kobiety wybierające taki sposób narodzin swego dziecka, kierują się w swoim mniemaniu wygodą, bezpieczeństwem i chęcią uniknięcia bólu. Jednakże dla części z nich z powodu patologicznego strachu przed naturalnym porodem, cięcie cesarskie jawi się jako jedyna możliwość urodzenia dziecka.

    Wciąż nie ma zgody w środowisku medycznym co do istnienia zjawiska tokofobii i uznania jej za wskazanie do wykonania cesarskiego cięcia, dlatego wiele osób uważa, że poród operacyjny wykonany z silnej obawy przed porodem drogami natury, to jedynie zawoalowane cięcie cesarskie na życzenie.

    Autor: mgr Bożena Pawłowska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Ciąża a emocje

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.