zarejestruj się zaloguj się

Zmiany w organizmie w czasie połogu

Tekst: lic. położnictwa Joanna Strzerzyńska
Zmiany w organizmie w czasie połogu
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 05. lutego, 2014

Połóg to okres 6 tygodni po porodzie, w którym ma miejsce cofanie się zmian powstałych w organizmie kobiety podczas ciąży. Zmian jest wiele, warto się do nich przygotować, by wiedzieć, kiedy są one fizjologiczna, a kiedy mamy do czynienia z procesem patologicznym, wymagającym interwencji ze strony położnej lub lekarza.

SPIS TREŚCI:

    Zmiany w organizmie zachodzące w czasie połogu

     

    Podstawowymi zmianami zachodzącymi w tym obszarze są:

    • obkurczanie się mięśnia macicy do stanu sprzed ciąży,
    • powrót narządów jamy brzusznej na swoje miejsca
    • zmiany ogólnoustrojowe:
      • powrót gospodarki hormonalnej do stanu sprzed ciąży,
      • utrata płynów tkankowych,
      • spadek objętości krwi krążącej,
      • zmiany w składzie krwi.

     

    Cofanie się zmian z ciążowych – mięsień macicy

      

    Mięsień macicy podczas ciąży zmienia swój rozmiar około 11-krotnie. Stopniowy rozwój dziecka powoduje powolny wzrost jej rozmiarów i masy. Natomiast po porodzie następuje gwałtowny powrót do wcześniejszej normy. Zaraz po wydaleniu łożyska dno macicy (najwyżej położona część mięśnia macicy) znajduje się na wysokości pępka. Po tygodniu jest lekko wyczuwalna nad spojeniem łonowym. Proces obkurczania ulega zakończeniu po 6 tygodniach od porodu. Inwolucji macicy (zwijaniu się) towarzyszą skurcze. Mogą być one na początku dokuczliwe, a nawet bolesne. Szczególnie mocniej mogą być odczuwalne w czasie karmienia dziecka piersią. Wydziela się wtedy hormon – oksytocyna, który wspomaga proces obkurczania. Po kilku dniach skurcze będą mniej bolesne, a nawet przestaną być odczuwane.

     

    Cofanie się zmian z ciążowych – odchody połogowe

     

    Procesowi obkurczania macicy towarzyszyć będą odchody połogowe. Jest to wydzielina z jamy macicy, która należy do objawów okresu przejściowego. Początkowo odchody są krwiste, pod koniec pierwszego tygodnia stają się brunatne i bardziej płynne. Pod koniec drugiego tygodnia będą się stawały coraz jaśniejsze, a pod koniec trzeciego tygodnia staną się białoszare i coraz bardziej surowicze, by ustąpić całkowicie. Podczas występowania odchodów zaleca się częste wymiany wkładek/podpasek oraz podmywanie się po każdym skorzystaniu z toalety. Bieliznę należy nosić bawełnianą.

    Niepokojące jest nagłe zwiększenie się ilości odchodów, a także nagłe zatrzymanie ich. Do specjalisty należy się zgłosić także wtedy, gdy przybiorą one niepokojący zapach – „gnilny”.

    Pochwa, która rozciąga się mocno podczas porodu, wraca do stanu podobnego sprzed ciąży po około 3 tygodniach. Wejście do niej pozostaje luźniejsze niż przed ciążą. Ten stan mogą poprawić odpowiednie ćwiczenie mięśni dna miednicy, które spowodują oprócz poprawy napięcia ścian pochwy także okolicę wejścia do niej. Będą także profilaktyką wypadania narządu rodnego i nietrzymania moczu w przyszłości.

     

    Cofanie się zmian z ciążowych –  wzmożone wydalanie moczu

     

    We wczesnym okresie połogu, u każdej młodej mamy występuje wzmożone wydalanie moczu. Woda nagromadzona w organizmie podczas ciąży jest teraz wydalana przez nerki. Pierwsze samoistne oddanie moczu powinno nastąpić do 6 godzin po porodzie. Ze względu na obrzęk cewki moczowej, spowodowany uciskiem główki płodu, może być ono utrudnione. Może być także dokuczliwe z powodu urazu cewki moczowej lub połogowego zmniejszenia napięcia ścian pęcherza moczowego.

     

    Cofanie się zmian z ciążowych –  zaparcia

     

    Zaparcia podczas połoguuznawane są za fizjologiczne, natomiast należy starać się je wyeliminować. Pomocna tu będzie dieta bogata w błonnik oraz picie dużej ilości płynów. Po ciąży spowolniony jest jeszcze pasaż jelitowy, zmniejszone jest napięcie ścian jelita, które powraca na miejsce sprzed ciąży. Ponieważ przed porodem organizm fizjologicznie oczyszcza się, pierwsze wypróżnienie po urodzeniu dziecka może nastąpić najpóźniej do 3 dnia połogu. Po nim należy dążyć do regularnych wypróżnień, co najmniej co drugi dzień. Pomocne tu będą, oprócz diety, łagodne ćwiczenia fizyczne.

     

    Cofanie się zmian z ciążowych – skóra

     

    W pierwszych dobach połogu należy zwrócić uwagę na zabarwienie powłok skórnych. Jeśli są one blade, może to sugerować niedokrwistość (anemię). Wystąpienie sinicy w okolicach warg i paznokci może być przyczyną zaburzeń krążenia. Niepokojące są także nowe obrzęki powstałe w połogu. Połączone z zaburzeniami ciśnienia tętniczego krwi, mogą być objawem rzucawki oraz innych poważnych zaburzeń połogowych.

     

    Cofanie się zmian z ciążowych – oczy

     

    Po długim okresie wypierania dziecka, szczególnie sposobem Valsalvy, mogą pojawić się wybroczyny lub krwawe wylewy w gałce ocznej. Zazwyczaj nie jest to stan wymagający pilnej interwencji lekarza specjalisty. Po pewnym czasie powinny same się wchłonąć.

     

    Cofanie się zmian z ciążowych – gojenie się ran po porodzie

     

    Po porodzie goją się rany wewnętrzne, jak i zewnętrzne. Do wewnętrznych można zaliczyć miejsce łożyskowe. Było tam umiejscowione łożysko podczas ciąży i jego regeneracja związana jest z obkurczaniem się mięśnia macicy oraz towarzyszącymi temu odchodami połogowymi. Do ran zewnętrznych zaliczyć można samoistne pęknięcie lub nacięcie krocza oraz nacięcie powłok brzusznych podczas cięcia cesarskiego. Do zaopatrywania tych uszkodzeń często używane są nici samorozpuszczalne. Jeśli wymagają wyjęcia, usuwane są po około tygodniu od porodu. Wszystkie rany wymagają odpowiedniej pielęgnacji, by się szybko zagoiły. Szwy założone na krocze mogą powodować uczucie dyskomfortu, a nawet zaboleć przy siadaniu czy wstawaniu. Szwy na brzuchu po cięciu cesarskim mogą dawać uczucie ciągnięcia, a także nieprzyjemne uczucie, na przykład przy zmianie pozycji z leżącej na siedzącą. Po zdjęciu szwów niemiłe odczucia znikną.

     

    Cofanie się zmian z ciążowych – laktacja

     

    Podczas ciąży następuje przygotowanie gruczołu piersiowego do wydzielania mleka (laktogeneza). Powoduje to powiększenie piersi, ponieważ dochodzi do wzrostu zrazików wydzielających mleko. Rozpoczęcie produkcji mleka następuje po urodzeniu łożyska (galaktogeneza). Aby utrzymać wydzielanie mleka w okresie połogu (galaktopoeza), należy często przystawiać dziecko do ssania piersi. Będzie to powodowało stałe wytwarzanie hormonów prolaktyny oraz oksytocyny, które pobudzają nabłonek wydzielniczy do wydzielania mleka. Udowodniono, że najlepszym czasem karmienia piersią jest pierwsze 6 miesięcy życia dziecka. Decydującymi elementami do utrzymania procesu laktacji są: bodziec ssania brodawki piersiowej oraz opróżnianie piersi. W okresach, gdy pierś będzie przepełniona, kobieta może odczuwać dyskomfort. Po nakarmieniu dziecka uczucie to zginie. By proces laktacji przebiegał bez zakłóceń i dziecko prawidłowo opróżniało pierś, należy zwrócić uwagę na technikę przystawiania do piersi. Sposobów jest wiele, w zależności od wygody kobiety i dziecka, można dobrać najodpowiedniejszy.

     

    Cofanie się zmian z ciążowych –  wznowienie czynności jajników

     

    Pojawienie się pierwszej miesiączki po porodzie jest uwarunkowane indywidualnie u każdej kobiety oraz uzależnione od tego, czy karmi piersią. Pierwsze krwawienia, niezależnie od czasu ich wystąpienia po porodzie, nie są poprzedzone jajeczkowaniem. Są one nazywane krwawieniami bezowulacyjnymi. Pierwsze pęcherzyki po porodzie są jeszcze niedojrzałe do uwolnienia i zapłodnienia, dlatego proces jajeczkowania nie występuje. Nie są to zatem krwawienia, które można określić miesiączkowymi. Pierwsze jajeczkowanie po porodzie występuje u każdej kobiety indywidualnie i zależy od jej stanu zdrowia oraz czasu karmienia piersią. Im dłuższy jest okres karmienie piersią, tym dłuższy okres cykli bezowulacyjnych. Natomiast okres karmienia piersią nie stanowi pewnej ochrony przed nowym zapłodnieniem. U każdej kobiety jajeczkowanie może wystąpić w innym momencie, nawet podczas pierwszych krwawień.

    Autor: lic. położnictwa Joanna Strzerzyńska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Odchody połogowe

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.