zarejestruj się zaloguj się

Żelazo a planowanie ciąży

Tekst: lic. położnictwa Ewelina Gralewicz
Żelazo a planowanie ciąży
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 16. grudnia, 2013

Odpowiedni poziom żelaza w diecie kobiety ciężarnej zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia niedokrwistości (anemii) z niedoboru żelaza. Jako ważny element budowy erytrocytów, żelazo przyczynia się do transportu tlenu. Jego niedobór prowadzi do powstania objawów anemii. Żelazo podobnie jak kwas foliowy decyduje o prawidłowym rozwoju układu nerwowego u dziecka.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest żelazo?

     

    Na kilka miesięcy przed planowaną ciążą należy rozpocząć przygotowania, aby w chwili poczęcia przyszła mama była w dobrej kondycji fizycznej i psychicznej. Jednym z bardzo ważnych elementów tych przygotowań jest zadbanie o odpowiedni poziom żelaza w organizmie. Pierwiastek ten jest jednym z podstawowych mikroelementów wchodzących w skład organizmu człowieka.

    Żelazo, które przyjmowane jest wraz z produktami spożywczymi może występować w dwóch formach, tj. w formie hemowej i niehemowej. Forma hemowa żelaza pochodzi z produktów zwierzęcych, natomiast niehemowa przyswajana jest wraz z dostarczaniem produktów pochodzenia roślinnego. Żelazo w organizmie człowieka występuje w hemoglobinie, mioglobinie i cytochromach.

    • Hemoglobina wchodząca w skład krwinek czerwonych odpowiedzialna jest za transport tlenu w organizmie.
    • Mioglobina natomiast odpowiada za magazynowanie tlenu w mięśniach poprzecznie prążkowanych.
    • Cytochromy biorą udział w procesach wytwarzania energii komórkowej.

    Kolejną rolą żelaza jest to, że wpływa na aktywność wielu enzymów, które biorą udział w procesie tworzenia mieliny w mózgu. Żelazo jest bardzo ważnym pierwiastkiem dla prawidłowego rozwoju płodu, gdyż warunkuje prawidłową budowę oraz rozwój ośrodkowego układu nerwowego.

     

    Żelazo w diecie

     

    Jeżeli dochodzi do sytuacji, że w organizmie kobiety stwierdza się niedobór żelaza, to powinna ona przede wszystkim zmienić swoją dietę i nawyki żywieniowe. Najważniejsze jest bowiem dostarczanie odpowiedniej ilości żelaza wraz z pożywieniem. Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia kobiety z prawidłowymi zasobami żelaza powinny stosować suplementację żelaza 30-80 mg dziennie, zaś kobiety, u których stwierdzono zmniejszone jego stężenie – 120-240 mg. Przyszła mama powinna spożywać takie produkty, w których zawartość żelaza wynosi około 4 mg na 100 g.

    Produktami bogatymi w żelazo są:

    • czerwone mięso,
    • wątróbka,
    • ryby,
    • owoce morza,
    • warzywa strączkowe (groch, fasola),
    • brokuły, kalafior,
    • pomidory,
    • truskawki,
    • morele i brzoskwinie,
    • owoce cytrusowe (pomarańcze, cytryna),
    • orzechy,
    • suszone owoce,
    • żółtko jaj.

    Łatwiej przyswajalnym żelazem jest żelazo hemowe, czyli pochodzenia zwierzęcego. Żelazo pochodzenia roślinnego, czyli żelazo niehemowe wchłania się do organizmu tylko w 5 %. Warto wraz z produktami bogatymi w żelazo spożywać duże dawki witaminy C (warzywa, owoce), która ułatwi i przyspieszy jego wchłanianie.

     

    Niedokrwistość w ciąży

     

    Głównymi przyczynami niedokrwistości z niedoboru żelaza u kobiet w ciąży są:

    • zwiększone zapotrzebowanie na żelazo, szczególnie po pierwszym trymestrze ciąży,
    • zaburzenia wchłaniania substancji odżywczych, choroby układu pokarmowego,
    • krwawienia.

    Mimo, że w u kobiet w ciąży bardzo często stwierdza się niedokrwistość, to bardzo łatwo można temu zapobiec. W tym przypadku bardzo pomoce będą rady lekarza prowadzącego ciążę. Podczas pierwszej wizyty prenatalnej każda kobieta ma wykonywane badanie poziomu żelaza we krwi. W okresie planowania ciąży suplementacja żelaza jest istotna. Większe zapotrzebowanie na żelazo, które jest niezbędne do produkowania czerwonych krwinek, pojawia się około 20 tygodnia ciąży, ponieważ w tym okresie dochodzi do znacznego wzrostu objętości krwi.

    Uzupełnianie zapasów żelaza oraz skuteczne zapobieganie niedokrwistości jest bardzo łatwe. Lekarz z reguły oprócz preparatów prenatalnych zaleca kobiecie przyjmowanie preparatu żelaza w połowie ciąży. Przyszła mama powinna zadbać o to, by spożywać żywność bogatą w ten pierwiastek. Jak wcześniej wspomniano, bardzo ważne jest przyjmowanie produktów bogatych w witaminę C, która sprzyja wchłanianiu żelaza. Ciężarnym kobietom odradza się picie herbaty, gdyż zawiera ona taninę, która zakłóca wchłanianie żelaza z żywności.

     

    Niedokrwistość z niedobory żelaza w ciąży – objawy

     

    Rozpoznanie anemii opiera się na objawach klinicznych i badaniach laboratoryjnych. Parametrami służącymi do oceny niedokrwistości i ustalenia jej przyczyny są stężenie hemoglobiny i zasoby żelaza w ustroju. U kobiet o niewielkim niedoborze żelaza rzadko pojawiają się objawy niedokrwistości, lecz gdy stężenie transportujących tlen krwinek czerwonych znacznie spada, przyszła matka z niedokrwistością staje się blada, bardzo osłabiona, łatwo się męczy, ma duszności lub nawet zdarzają się jej omdlenia. Może to być jeden z tych przypadków, kiedy potrzeby pokarmowe płodu są ważniejsze od potrzeb organizmu matki, jako że noworodki niezwykle rzadko rodzą się z niedoborem żelaza.

    Choć wszystkie kobiety w ciąży są podatne na niedokrwistość wywołaną niedoborem żelaza, najbardziej są narażone na nią te, które urodziły kilkoro dzieci w niewielkim odstępie czasowym, które często wymiotowały lub mało jadły z powodu porannych nudności, a także te, które już na początku ciąży były niedożywione (na przykład w wyniku zaburzeń pokarmowych) lub od chwili poczęcia źle się odżywiały.

    Niedokrwistość może wywoływać u kobiety zaburzenia hormonalne, może obniżyć odporność organizmu na zakażenia. Jeśli niedokrwistość jest nieleczona, to może ograniczać ona wzrost wewnątrzmaciczny płodu, jest czynnikiem ryzyka porodu przedwczesnego, poronienia i wad rozwojowych u płodu. Podczas porodu niedokrwistość może być przyczyną nieprawidłowej czynności skurczowej macicy, a po porodzie – nieprawidłowego obkurczania się macicy i konieczności częstszego wykonywania transfuzji preparatów krwi. W celu zapobiegania niedokrwistości lub ją łagodzeniu jej objawów, należy przyjmować dostępne bez recepty preparaty żelaza.

    Autor: lic. położnictwa Ewelina Gralewicz
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Niedokrwistość

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.