zarejestruj się zaloguj się

Niepłodność – czynnik szyjkowy

Tekst: Katarzyna Paciorek
Niepłodność  – czynnik szyjkowy
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 09. października, 2013

Problem niepłodności dotyka coraz większą liczbę par, a szczególnie dotyczy to krajów rozwiniętych. Jednym z czynników mogących utrudniać zajście w ciążę jest tzw. czynnik szyjkowy. Do niepłodności szyjkowej zalicza się: zmiany w budowie szyjki macicy oraz zmiany w składzie śluzu szyjkowego. Obydwa czynniki mogą ze sobą współistnieć.

SPIS TREŚCI:

    Budowa szyjki macicy

     

    Szyjka macicy to dolna część mięśniówki macicy. Składa się ona z dwóch części: części pochwowej i nadpochwowej. Stanowi ona połączenie pochwy i jamy macicy. Szyjka macicy tworzy drogę dla plemników, które z pochwy po akcie płciowym przemieszczają się do macicy. W szyjce macicy znajdują się gruczoły, które produkują śluz szyjkowy. Podlega ona wpływowi hormonów: estrogenów i progesteronu w trakcie cyklu miesięcznego.

    Wzrost stężenia progesteronu we krwi następuje po owulacji, ponieważ błona śluzowa macicy przygotowuje się do ewentualnego zagnieżdżenia zarodka, natomiast jeśli nie dojdzie do zagnieżdżenia następuje spadek progesteronu i występuje miesiączka. Progesteron odpowiada za zmniejszenie wydzielania śluzu szyjkowego i wzrost jego lepkości, przez co pacjentka odczuwa suchość w przedsionku pochwy. Szyjka staje się twarda i zmniejsza się jej rozwarcie. W ciąży progesteron pełni bardzo ważne funkcje, m.in. jest odpowiedzialny za powstrzymanie porodu, zmniejsza kurczliwość mięśniówki macicy, przygotowuje gruczoł sutkowy do wydzielania mleka.

    Estrogeny w fazie lutealnej cyklu powodują rozrost endometrium, ułatwiają dzięki temu zagnieżdżenie jaja. Pobudzają one gruczoły śluzowe szyjki macicy do wydzielania śluzu. Estrogeny powodują zwiększenie wydzielania śluzu szyjkowego, wzrost jego rozciągliwości. Pacjentka odczuwa wilgotność w przedsionku pochwy. Szyjka staje się miękka i ulega rozwarciu.

     

    Śluz z pochwy a czynnik szyjkowy

     

    Śluz szyjkowy jest wydzielany przez gruczoły śluzowe, które znajdują się w kanale szyjki macicy. Śluz szyjkowy jest mieszaniną zawierającą w swoim składzie: śluz pochodzenia szyjkowego, śluz pochodzący z jamy macicy, z jajowodów, a także płyn, który wydzielany jest przez otrzewną.

    Śluz charakteryzowany jest przez:

    • ilość,
    • lepkość,
    • ciągliwość,
    • kolor.

    Te parametry zmieniają się wraz z cyklem miesiączkowym. Za zmienność charakteru śluzu w trakcie cyklu miesiączkowego odpowiedzialne są dwa hormony: progesteron i estrogeny. Śluz w trakcie owulacji jest wodnisty i cienki, taki charakter śluzu ułatwia plemnikom przeprawę przez kanał szyjki macicy i dotarcie do komórki jajowej, wówczas zwiększa się również rozwarcie kanału szyjki, co jest związane ze wzrostem stężenia estrogenów. Charakter śluzu w fazie lutealnej zmienia się; jest on wówczas gęsty i lepki, tworząc swego rodzaju czop, który zamyka kanał szyjki macicy, co z kolei zdecydowanie utrudnia plemnikom poruszanie się w kanale szyjki macicy, jest to związane ze wzrostem stężenia progesteronu.

    W obrębie szyjki macicy zachodzą pierwsze czynności związane z zapłodnieniem. Dochodzi tutaj m.in. do magazynowania plemników, śluz szyjkowy pełni funkcję odżywczą dla plemników, stanowi także ochronę przed szkodliwym środowiskiem pochwy. Zachodzi tutaj proces kapacytacji – jest to nabycie przez plemnik zdolności do zapłodnienia komórki jajowej. Śluz szyjkowy pełni funkcję swego rodzaju strażnika, który dokonuje selekcji plemników i odrzuca ich patologiczne formy.

    Ze względu na znaczenie śluzu szyjkowego w procesie zapłodnienia bardzo ważne jest jego prawidłowe funkcjonowanie. Gdy jego struktura fizyczno-biochemiczna zostanie zaburzona, mogą pojawiać się problemy z zajściem w ciążę i pojawia się niepłodność szyjkowa.

     

    Diagnostyka czynnika szyjkowego

     

    Diagnostyka czynnika szyjkowego polega na ocenie jego parametrów a także na ocenie interakcji śluzu szyjkowego pacjentki wraz z plemnikami jej partnera.

     

    Tzw. wskaźnik szyjkowy wg Inslera

     

    Ocenie podlega tutaj:

    Wskaźnik ten określa reakcję szyjki macicy na działanie estrogenów. Wynik jest oceniany w skali od 0 do 12 pkt, odpowiednio:

    • 0-3 pkt – oznacza brak reakcji estrogenowej
    • 4-7pkt – oznacza słabą reakcję estrogenową
    • 8-9 pkt – oznacza średnią reakcję estrogenową
    • 10-12pkt – oznacza pełną reakcję estrogenową

     

    Test po współżyciu płciowym – wg Simsa i Huhnera

     

    Test po stosunku umożliwia ocenę śluzu szyjkowego, a także sprawdzenie, czy w drogach rodnych kobiety obecne są plemniki. Ocenia on liczbę i ruchliwość plemników, a także interakcje między śluzem szyjkowym, a plemnikami.

    Pacjentka zgłasza się do przeprowadzenia testu w okresie owulacji, około 6-8 godzin po odbytym stosunku płciowym. Partner pacjentki powinien zachować wstrzemięźliwość płciową na 2 dni przed stosunkiem z partnerką. Małą ilość śluzu pobiera się za pomocą specjalnych zaokrąglonych kleszczyków lub przez aspirację strzykawką, która jest zaopatrzona w cewnik naczyniowy. Śluz umieszczany jest na szkiełku. Oceniana jest tutaj lepkość śluzu, a także obecność plemników, ich liczba i ruchliwość.

    Lekarz pobiera od pacjentki 3 próbki materiału z:

    • tylnego sklepienia pochwy,
    • ujścia zewnętrznego kanału szyjki macicy,
    • ujścia wewnętrznego kanału szyjki macicy.

    Wynik testu określa się jako dodatni, wówczas, gdy we wszystkich 3 pobranych próbkach stwierdzono obecność żywych plemników.

    Wynik testu określa się jako ujemny, wówczas, gdy plemniki utraciły zdolność do ruchu w krótkim czasie po pobraniu materiału. Przyczyna takiego stanu może być związana z nasieniem bądź śluzem szyjkowym. Konieczna jest tutaj dalsza diagnostyka – wykonanie spermatogramu nasienia, jeśli tutaj wynik będzie prawidłowy to konieczne jest wykonanie dalszego badania śluzu szyjkowego.

     

    Test Kurzroka-Millera – test inwazyjności plemników

     

    W celu wykonania testu pobiera się od kobiety wydzielinę szyjkową w okresie owulacji. Małą ilość śluzu pobiera się za pomocą specjalnych zaokrąglonych kleszczyków lub przez aspirację strzykawką, która jest zaopatrzona w cewnik naczyniowy. Na szkiełko nakładane jest pasmo śluzu i świeże nasienie (uzyskane od partnera pacjentki). Następnie nakłada się szkiełko nakrywkowe. Ocenia się tutaj żywotność plemników po zetknięciu ze śluzem i ich penetrację.

      

    Zmiany w budowie szyjki macicy

     

    • Zwężenie ujścia zewnętrznego szyjki macicy,
    • Zwężenie ujścia wewnętrznego szyjki macicy,
    • Stany po operacjach na szyjce,
    • Ektropiony >1cm – ektropion – to wywinięcie błony śluzowej szyjki macicy,
    • Pęknięcia szyjki typu Emmeta – pojawiają się one na skutek małych pęknięć szyjki macicy podczas porodu,
    • Przewlekłe zapalenie szyjki macicy – jest to czynnik, który w najwyższym stopniu zaburza płodność i powinien być bezwzględnie leczony w każdym przypadku,
    • Pierwotna niewydolność szyjki,
    • Wtórna niewydolność szyjki.

     

    Leczenie niepłodności szyjkowej

     

    Leczenie niepłodności szyjkowej w przypadku stwierdzenia obecności czynnika szyjkowego obejmuje leczenie zmian w budowie szyjki macicy oraz wpływanie na właściwości śluzu szyjkowego.

    Zapalenia szyjki macicy powinny być leczone po uprzednim badaniu bakteriologicznym, zgodnie z zasadami antybiotykoterapii. W celu wpłynięcia na właściwości śluzu szyjkowego mogą być stosowane estrogeny lub inne preparaty lecznicze. Dobór jest indywidualny dla każdej pacjentki.

    Jeśli podejrzewa się u pacjentki zwężenie kanału szyjki macicy, lekarz może podjąć decyzję o jego rozszerzeniu.

    Jeżeli dostępne metody leczenia nie pomogły, leczeniem z wyboru może być wówczas zapłodnienie pozaustrojowe – tzw. zapłodnienie in vitro. Polega ono na połączeniu ze sobą komórki jajowej i plemnika w warunkach laboratoryjnych, poza organizmem kobiety.

    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.