zarejestruj się zaloguj się

Badanie płodności u mężczyzn

Tekst: lek. Magdalena Kowalkowska
Badanie płodności u mężczyzn
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 09. lipca, 2014

Niepłodność męska stanowi następstwo wielu, różnych zaburzeń, które niejednokrotnie trudno jest rozpoznać i leczyć. U części pacjentów nie udaje się ustalić jednoznacznie przyczyny nieprawidłowych parametrów ejakulatu, co określane jest mianem niepłodności idiopatycznej. Ponadto, problemy z płodnością mogą również występować u mężczyzn, u których badanie nasienia nie wykazuje żadnych odchyleń od normy.

SPIS TREŚCI:

    Niepłodność męska - wskazania do diagnostyki

     

    Wstępna diagnostyka niepłodności spowodowanej czynnikiem męskim jest szczególnie adresowana do par, którym nie udało się począć dziecka w ciągu co najmniej 12 miesięcy regularnego współżycia bez używania jakichkolwiek środków antykoncepcyjnych oraz do par, gdzie kobieta ukończyła 35 rok życia i przez okres 6 miesięcy nie udało się jej zajść w ciążę. Ponadto, jeżeli na podstawie wywiadu oraz badania przedmiotowego stwierdzono czynniki ryzyka niepłodności u mężczyzny, warto wówczas podjąć wcześniejsze działania diagnostyczne, mające na celu rozpoznanie problemu i szybkie wdrożenie odpowiedniej terapii.

    Algorytm diagnostyczny w przypadku niepłodności zawiera 3 zasadnicze kroki:

    1. Pierwszym z nich jest wnikliwy wywiad ukierunkowany na ewentualne zaburzenia płodności męskiej;
    2. Kolejny etap to badanie nasienia, które określa jakość męskiego nasienia;
    3. Jeżeli na którymkolwiek z 2 pierwszych etapów stwierdzone zostaną nieprawidłowości, mężczyzna wymaga pogłębienia diagnostyki i konsultacji z urologiem bądź innym specjalistą, zajmującym się rozrodczością męską.

     

    Niepłodność męska - wywiad lekarski

     

    Podstawowym elementem każdej diagnozy lekarza jest dokładny wywiad zebrany od pacjenta (ewentualnie od pary). Oprócz stałych składowych, takich jak:

    • pełny wywiad dotyczący układów i narządów,
    • przewlekłe choroby pacjenta,
    • wywiad rodzinny i środowiskowy,
    • zebranie informacji na temat stylu życia oraz używek.

    Rozmowa pomiędzy lekarzem a pacjentem powinna być poszerzona także o pytania dotyczące rozrodczości. Należy tu uwzględnić pytania odnoszące się do:

    • częstości stosunków płciowych,
    • długości trwania problemów z płodnością,
    • wcześniejszej płodności pacjenta (np. czy pacjent posiada potomstwo ze związku z inną kobietą),
    • schorzeń wieku dziecięcego,
    • przebytych operacji,
    • stosowanych leków / uczulenia na leki,
    • obecności zaburzeń seksualnych,
    • chorób przenoszonych drogą płciową,
    • narażenia na czynniki mające wpływ na gonady (np. wysoką temperaturę, toksyny, substancje chemiczne).

     

    Badanie nasienia

     

    Badanie nasienia (seminogram) stanowi podstawowe narzędzie diagnostyczne w przypadkach niepłodności męskiej. Polega ono na makroskopowej i mikroskopowej ocenie parametrów nasienia. Seminogram zawiera informacje o:

    • objętości spermy,
    • liczbie plemników,
    • ich ruchliwości,
    • budowie morfologicznej.

    Jeżeli uzyskane wyniki badania nasienia wskazują na istnienie jakichkolwiek nieprawidłowości, diagnostyka problemu jest kontynuowana. Należy pamiętać, że same odbiegające od przyjętych kryteriów parametry nasienia nie są wystarczające do wskazania jednoznacznej przyczyny niepłodności.

    Opis badania nasienia powinien być zawsze rozpatrywany wraz z wynikami badań partnerki, ponieważ niepłodność jest chorobą par, a nie jednego z partnerów. Nieprawidłowy skład nasienia nie przekreśla możliwości posiadania potomstwa, tylko 3 – 5 % mężczyzn z zaburzeniami w seminogramie jest niepłodna, w pozostałych przypadkach mówi się o obniżeniu płodności, która leczona i daje szanse na ojcostwo.

     

    Niepłodność męska - badania diagnostyczne

     

    Gdy w ramach wstępnej oceny płodności mężczyzny,, wychwycone zostaną jakiekolwiek odchylenia od normy, wówczas wymagana jest konsultacja specjalistyczna, najczęściej u lekarza urologa oraz rozpoczęcie pełnej diagnostyki niepłodności męskiej. Obok wywiadu, urolog wykonuje badanie fizykalne mężczyzny, obejmujące takie elementy jak:

    • badanie penisa z oceną położenia ujścia cewki moczowej,
    • badanie palpacyjne jąder wraz z ich pomiarem,
    • ocena obecności nasieniowodów i najądrzy,
    • obecność nieprawidłowości, np. żylaków powrózka nasiennego,
    • ocena drugorzędowych cech płciowych (budowy ciała, typu owłosienia, rozwoju piersi),
    • badanie per rectum.

    Oprócz podstawowych metod diagnostycznych, pacjent może być skierowany na dodatkowe testy, które mogą wskazać na przyczynę niepłodności. Dodatkowymi badaniami wykorzystywanymi w diagnostyce zaburzeń płodności są:

    • badania hormonalne wykonywane z krwi pacjenta – gdzie oznaczone powinny być poziomy m.in. testosteronu, folitropiny (FSH – hormon przysadki), lutotropiny (LH – hormon przysadki); rzadziej wykonuje się badanie stężenia inhibiny B w surowicy ze względu na wyższy koszt badania. Niektórzy pacjenci wymagają rozszerzenia diagnostyki również o hormony regulujące pracę tarczycy, tj. TSH – tyreotropinę. Badania hormonalne proponowane są przede wszystkim mężczyznom z nieprawidłowymi parametrami nasienia (głównie ze zmniejszoną ilością plemników), z zaburzeniami seksualnymi oraz objawami towarzyszącymi, sugerującymi chorobę endokrynologiczną;
    • poejakulacyjne badanie moczu – badanie wykonywane celem wykluczenia wytrysku wstecznego;
    • badanie ultrasonograficzne (przezodbytnicze USG, USG moszny) – które może wykazać istnienie nieprawidłowości w męskim układzie rozrodczym, szczególnie w zakresie nasieniowodów, pęcherzyków nasiennych, zmian w obrębie jąder, istnienia żylaków powrózka nasiennego niewyczuwalnych palpacyjnie, etc;
    • badanie liczby leukocytów w nasieniu – zwiększona ilość białych krwinek w ejakulacie związana jest z zaburzoną funkcją oraz ruchliwością plemników. Leukocyty pojawiają się w spermie (tzw. leukospermia lub piospermia) w przypadku zakażenia lub toczącego się zapalenia w obrębie dróg wyprowadzających nasienie;
    • badanie w kierunku przeciwciał antyplemnikowych (ASA) – przeciwciała ASA stanowią rzadką przyczynę niepłodności męskiej, w związku z czym oznaczenie ich miana nie jest badaniem rutynowym. Do czynników ryzyka powstawania przeciwciał należą m.in.: uraz jądra, zapalanie lub nowotwór jądra, biopsja jądra, wazektomia;
    • test żywotności plemników – polegający na ustaleniu żywotności nieruchomych plemników z użyciem specjalnych barwników. Żywe plemniki aktywnie usuwają barwnik i pozostają bezbarwne;
    • test fragmentacji DNA plemników;
    • przesiewowe badania genetycznie  – są wykonywane rzadko. Obejmują one przede wszystkim testy w kierunku mutacji genu mukowiscydozy, mikrodelecji chromosomu Y czy nieprawidłowości kariotypu.
    Autor: lek. Magdalena Kowalkowska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.