zarejestruj się zaloguj się

Zaparcia

Tekst: lek. Natalia Solibieda
Dodane: 13. listopada, 2013

Zaparcia są dolegliwością, która występuje u co czwartej osoby, przede wszystkim u osób, które przekroczyły 60 roku życia. Częściej dotyczą kobiet niż mężczyzn. Zaparcie definiuje się jako utrudnione, wymagające wysiłku oddawanie stolca lub wypróżnienia występujące rzadziej niż raz na 3 dni. Stolce takie zazwyczaj są twarde, podczas parcia występuje ból oraz uczucie niepełnego wypróżnienia.

lek. Natalia Solibieda
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Jak powstają zaparcia?

     

    Najczęstszym typem zaparcia są zaparcia idiopatyczne, które powstają w wyniku zwolnienia przesuwania się treści pokarmowej w świetle jelita. Proces pobierania wody przez organizm z pożywienia jest dłuższy, co powoduje, że stolec staje się twardszy. W niektórych chorobach może dojść do nadmiernego wchłaniana wody z jelit przy prawidłowym czasie pasażu jelitowego, wówczas również dochodzi do zatwardzenia mas kałowych. Zaparcia mogą powstawać w wyniku zaburzenia funkcji mięśni dna miednicy i zwieraczy odbytu.

    Główną przyczyną powstawania zaparć jest nieprawidłowa dieta i styl życia.

     

    Nieprawidłowa dieta

     

    Polega ona głównie na spożywaniu pokarmów ubogich w błonnik, np. białego pieczywa, makaronów, produktów typu fast food. Posiłki są często przyrządzane z przetworzonych półproduktów, zawierających znikomą ilość błonnika, za to obfitujących w tłuszcze i węglowodany. Zbyt mała ilość wypijanych niskosłodzonych płynów także przyczynia się do zatwardzenia stolca. Kawa, alkohol, słodzone napoje gazowane pogłębiają problem, przyczyniając się do odwodnienia organizmu.

     

    Nieprawidłowy styl życia

     

    Osoby prowadzące siedzący tryb życia często skarżą się na zaparcia. Zbyt mała aktywność fizyczna przyczynia się do osłabienia mięśni jamy brzusznej i spowolnienia pracy jelit. Życie w biegu, nienormowany czas pracy, ciągły pośpiech mają negatywny wpływ na nasz organizm.

     

    Inne przyczyny powstawania zaparć

     

    Wśród innych przyczyn powstawania zaparć wyróżnia się:

    • zmianę stylu życia spowodowaną długotrwałymi podróżami, unieruchomieniem, hospitalizacją,
    • ciążę, w wyniku której dochodzi do zmian hormonalnych i nacisku macicy na jelita, co utrudnia oddawanie stolca,
    • leki, np. leki przeciwbólowe, przeciwdepresyjne, preparaty żelaza, leki stosowanie w chorobie Parkinsona, leki przeciwdrgawkowe, blokery kanału wapniowego, beta-blokery, sartany, diuretyki,
    • tłumienie parcia na stolec wynikające z niechęci do korzystania z toalety poza domem, braku czasu, u dzieci niechęci do przerwania zabawy lub stresu związanego z nauką, niechęci do korzystania z toalety bądź bólu podczas defekacji.

     

    Zaparcia a choroby

     

    Zaparcie może być również spowodowane schorzeniami, które wymagają diagnostyki i odpowiedniego leczenia, takimi jak:

    • schorzenia układu pokarmowego, np. choroba uchyłkowa, nieswoiste zapalenia jelit, zespół jelita drażliwego, zwężenia odbytu, guzki krwawnicze, nowotwory,
    • schorzenia ginekologiczne, np. endometrioza, nowotwory narządu rodnego,
    • schorzenia układu nerwowego, np. choroba Hirschsprunga, stwardnienie rozsiane, choroba Parkinsona, neuropatia autonomiczna, choroby naczyniowe mózgu,
    • schorzenia endokrynologiczne, np. cukrzyca, niedoczynność tarczycy, niedoczynność przysadki mózgowej, nadczynność przytarczyc,
    • choroby psychiczne, np. depresja, anoreksja.

     

    Diagnostyka i postępowanie

     

    Bardzo ważny jest wywiad, podczas którego lekarz zbiera informacje dotyczące sposobu żywienia, nawyków, stylu życia, charakteru objawów, dodatkowych dolegliwości. Jest to niezbędne, ponieważ ukierunkowuje dalsze postępowanie i rodzaj zleconych badań.

    Najczęściej zadawane pytania, jakie mogą paść w czasie wizyty u lekarza, to:

    • jak długo trwa zaparcie?
    • czy w kale obecna jest krew, śluz?
    • czy potrzebie wypróżnienia towarzyszy silne parcie na stolec i ból?
    • czy występuje uczucie niepełnego wypróżnienia?
    • czy pojawił się ból brzucha (jeżeli tak, to gdzie)?
    • czy po oddaniu stolca ból ustępuje?

    Lekarz może zlecić wykonanie badań laboratoryjnych krwi. W trakcie wizyty może być konieczne badanie per rectum, czyli badanie przez odbyt. Pacjent ustawia się w pozycji łokciowo-kolanowej, a lekarz przy użyciu miejscowego środka znieczulającego wprowadza palec do odbytu. W niektórych sytuacjach konieczne może okazać się wykonanie badań, szczególnie w przypadku wystąpienia poniższych objawów alarmowych:

    • obecność krwi w stolcu,
    • smolisty stolec,
    • utrata masy ciała,
    • przedłużająca się biegunka (powyżej 14 dni),
    • gorączka,
    • osłabienie,
    • niedokrwistość,
    • stały ból brzucha,
    • obciążające choroby rodzinne.

    Wspomniane badania to:

    • badanie na krew utajoną w kale,
    • badanie rektoskopowe – badanie, podczas którego przez odbyt wprowadza się sztywny wziernik do końcowego odcinka przewodu pokarmowego,
    • kolonoskopia – jest to badanie obrazowe, polegające na wprowadzeniu elastycznego przewodu do światła jelita grubego przez odbyt.

     

    Skuteczne leczenie zaparć

     

    W leczeniu zaparcia istotne jest postępowanie niefarmakologiczne w postaci zmiany stylu życia i nawyków żywieniowych. Rozpoczynamy od diety i zwiększenia ilości spożywanego błonnika. Zalecane jest przyjmowanie około 20 do 30 g na dobę w kilku porcjach. Naturalnie błonnik znajduje się w otrębach pszennych i owsianych, naturalnych płatkach zbożowych, warzywach i owocach, kaszy. Należy spożywać warzywa i owoce 5 razy w ciągu dnia.

    Ważna jest także ilość spożywanych napojów, zwiększamy ilość wypijanej wody powyżej 3 l na dobę. Odstawiamy wysokosłodzone, gazowane napoje i produkty typu fast food. W miarę możliwości, po konsultacji lekarz może ustalić zmianę leków, które mogą się przyczyniać do zatwardzenia.

    Zmiana stylu życia polega głównie na regularnej aktywności fizycznej, podczas której wzmacniane są mięśnie jamy brzusznej. Należy zadbać także o higienę wypróżnień, tzn. podejmować próby regularnego wypróżnienia, nie spieszyć się przy tym, starać się załatwiać codziennie, nie wstrzymywać parcia na stolec i nie odwlekać pójścia do toalety.

    W sytuacjach, kiedy postępowanie takie nie daje oczekiwanego efektu, można wspomagać się stosowaniem środków przyspieszających oddanie stolca, czyli leków przeczyszczających.

    Do leków przeczyszczających zaliczamy:

    • środki pęczniejące, np. siemię lniane, otręby pszenicy, nasiona babki płesznika – są to łagodne środki, które zwiększają objętość treści jelitowej i przyspieszają wydalanie stolca;
    • leki osmotycznie czynne, np. makrogole, mannitol, laktuloza, wlewki z fosforanów – zmniejszają wchłanianie wody w jelicie lub powodują zwiększenie wydzielania wody do światła jelit;
    • leki hamujące wchłanianie jonów sodu oraz wody ze światła jelita (np. olej rycynowy, antranoidy, bisakodyl);
    • środki zmiękczające kał (np. parafina ciekła, dokusat) ułatwiają przenikanie wody i tłuszczów w głąb mas kałowych.

    Każdy lek powinno się stosować przez krótki czas, ponieważ ich nadużywanie może doprowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej i w konsekwencji nasilić problem zaparć.

    Autor: lek. Natalia Solibieda
    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 3 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.