zarejestruj się zaloguj się

Zapalenie żołądka

Tekst: lek. Natalia Solibieda
Dodane: 14. listopada, 2013

Termin zapalenie żołądka oznacza pojawienie się stanu zapalnego w obrębie najbardziej wewnętrznie położonej części żołądka – błony śluzowej. Wśród objawów wyróżnia się ból zlokalizowany w nadbrzuszu, nudności i wymioty, utratę apetytu, odbijanie, odczucie metalicznego posmaku w jamie ustnej. Leczenie uzależnione jest od przyczyny i jest nakierowane na jej usunięcie oraz na zmniejszenie wydzielania kwasu solnego.

lek. Natalia Solibieda
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Budowa i funkcje żołądka

     

    Żołądek jest narządem układu pokarmowego. Jego kształt i wielkość jest zależna od wypełnienia i położenia ciała. Znajduje się w jamie brzusznej, w okolicy podżebrowej lewej i w lewym nadbrzuszu. Początkową częścią jest wpust, którym żołądek łączy się z przełykiem, natomiast końcową część stanowi odźwiernik połączony z dwunastnicą. Zbudowany jest z trzech warstw mięśni stanowiących mięśniówkę, która od wewnątrz pokryta jest błoną śluzową. Na zewnątrz mięśniówka jest otoczona błoną surowiczą. Żołądek pełni następujące funkcje:

    • czasowe magazynowanie i mieszanie pokarmu,
    • przesuwanie spożywanego pokarmu w niewielkich ilościach i odstępach czasu do dalszego odcinka przewodu pokarmowego,
    • wydzielanie soku żołądkowego, który zawiera enzymy trawienne powodujące wstępne trawienie białek i węglowodanów,
    • wchłanianie prostych substancji z pokarmu.

    Błona śluzowa żołądka pełni bardzo ważną funkcję, ponieważ chroni żołądek przed działaniem niekorzystnych czynników pochodzących z zewnątrz organizmu. Wchodzi w skład specyficznego układu odpornościowego organizmu, który zapewnia lokalną odporność. Wydziela:

    • kwas solny, który uaktywnia enzymy trawienne i zabija niektóre bakterie dostające się z pokarmem,
    • pepsynę – enzym trawiący białko,
    • śluz, chroniący żołądek przed drażniącym działaniem kwasu solnego,
    • serotoninę i gastrynę – hormony, które wzmagają pracę układu pokarmowego.

     

    Zapalenie błony śluzowej żołądka

     

    Zapalenie żołądka charakteryzuje się ubytkami w błonie śluzowej, co powoduje drażnienie dalszych warstw ściany żołądka, mięśniówki przez substancje dostające się z pokarmem lub przez kwas solny. Duże stężenie kwasu solnego działa uszkadzająco na tkanki.

    Zapalenie żołądka możemy podzielić na ostre i przewlekłe. Do ostrych zaliczamy zapalenia spowodowane przez:

    • leki przeciwbólowe (niesteroidowe leki przeciwzapalne),
    • alkohol,
    • żółć,
    • toksyny pochodzące z zewnątrz organizmu,
    • silny stres,
    • chemioterapię,
    • zakażenie Helicobacter pylori.

    Przewlekłe zapalenie żołądka spowodowane jest procesami autoimmunologicznymi, czyli związanymi z układem odpornościowym, przewlekłym zakażeniem H. pylori, ciągłym drażnieniem błony śluzowej żołądka lekami przeciwbólowymi bądź kwasami żółciowymi.

     

    Typowe objawy zapalenia żołądka

     

    Pacjenci skarżą się na bóle zlokalizowane w środkowym nadbrzuszu. Ból pochodzi z podrażnienia zakończeń nerwowych, może mieć charakter pieczenia bądź kłucia. Często towarzyszą mu nudności i wymioty. Zazwyczaj pojawiają się one rano lub do godziny po spożytym posiłku. Chorzy tracą apetyt, skarżą się na odbijanie.

    W zakażeniach spowodowanych Helicobacter pylori bardzo często długo nie odczuwa się żadnych dolegliwości.

    W ostrym krwotocznym zapaleniu żołądka w wyniku powstania licznych nadżerek dochodzi do krwawienia, co objawia się smolistymi stolcami i fusowatymi wymiotami lub wymiotami z domieszką krwi.

     

    Jakie badania należy wykonać?

     

    Wywiad chorobowy dostarcza informacji niezbędnych do podjęcia właściwego sposobu postępowania i leczenia zapalenia żołądka. Konieczne jest wykonanie badania obrazowego, w tym przypadku gastroskopii, która uwidoczni zmiany w błonie śluzowej. Jest to badanie nieprzyjemne, polegające na wprowadzeniu przez jamę ustną i przełyk elastycznego przewodu do żołądka i dwunastnicy w znieczuleniu miejscowym. Badanie trwa krótko, około 3–5 min. Czasami po badaniu może wystąpić ból gardła, który ustępuje po kilku godzinach.

    W trakcie wykonywania gastroskopii może być konieczne pobranie wycinków do badania histopatologicznego i cytologicznego.

     

    Leczenie zapalenia żołądka

     

    W każdym przypadku należy się zastanowić jaka przyczyna wywołuje zapalenie błony śluzowej żołądka. Leczenie jest nakierowane na usunięcie tej przyczyny i zmniejszenie wydzielania kwasu solnego, który podrażnia zmienioną zapalnie śluzówkę.

    Ważna jest dieta, w której unikamy produktów zwiększających wydzielanie kwasu solnego: alkoholu, kofeiny zawartej w kawie i napojach energetyzujących, przypraw takich, jak goździki, kminek czy gorczyca.

    Leki zmniejszające wydzielanie kwasu solnego to:

    • inhibitory pompy protonowej, np. omeprazol, pantoprazol (najczęściej stosowane leki),
    • antagoniści receptora H2, np. ranitydyna, cymetydyna.

    Jeżeli zapalenie żołądka spowodowane jest nadmiernym spożyciem napojów alkoholowych, zaleca się ich odstawienie. Przy długotrwałym stresie wskazane jest stosowanie leków zmniejszających ilość kwasu żołądkowego i w miarę możliwości zmianę stylu życia.

    Stałe przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych z powodu różnych dolegliwości, zespołów bólowych wymaga dołączenia leków ochraniających śluzówkę żołądka i zmiany leku przeciwbólowego na jak najmniej toksyczny.

    W zapaleniu żołądka spowodowanym żółcią można zastosować kwas alginowy ze związkami glinu, który tworzy w żołądku galaretowaty żel i chroni żołądek przed kwaśną treścią. Leki neutralizujące – związki glinu i magnezu – zmniejszają kwaśność poprzez chemiczne wiązanie kwasu solnego i doraźnie zmniejszają dolegliwości. Należy pamiętać przy tym, że mogą utrudniać wchłanianie z przewodu pokarmowego innych leków. Leki osłaniające, które chronią błonę śluzową przed kwasem żołądkowym poprzez ścisłe przyleganie do ściany żołądka, to cytrynian potasowo-bizmutowy i sukralfat.

    W zakażeniu bakterią Helicobacter pylori wskazane jest zastosowanie leczenia specjalistycznego, polegającego na przyjmowaniu dwóch antybiotyków i inhibitora pompy protonowej przez 7 dni.

    Przy dużej utracie krwi w krwotocznym zapaleniu żołądka należy jak najszybciej zgłosić się do szpitalnego oddziału ratunkowego, ponieważ jest to stan groźny dla życia. Wskazane jest uzupełnienie składników krwi, zatamowanie krwawienia i dożylne podanie inhibitora pompy protonowej.

    Istotnym problemem jest chemioterapia, której nie należy przerywać, aby osiągnąć jak najbardziej radykalne wyeliminowanie komórek nowotworowych z organizmu. Do momentu zakończenia terapii należy leczyć objawowo uciążliwe dla chorych działania niepożądane. Przed planowaną chemioterapią można włączyć już profilaktycznie inhibitory pompy protonowej w jak najmniejszych skutecznych dawkach.

    Autor: lek. Natalia Solibieda

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.