zarejestruj się zaloguj się

Zapalenie przełyku

Tekst: lek. Małgorzata Tomiczek
Zapalenie przełyku
Źródło: Wikimediacommons.org/ Hellerhoff
Dodane: 13. listopada, 2014

Stany zapalne przełyku powstają w wyniku szkodliwego działania czynników chemicznych, termicznych bądź też biologicznych. Zapalenie przełyku najczęściej spowodowane jest refluksem żołądkowo-przełykowym, ale może się również rozwinąć na skutek nadużywania alkoholu lub urazu. Dolegliwości obserwowane w stanach zapalnych przełyku to przede wszystkim zgaga, ból przy połykaniu, suchy kaszel, puste odbijanie oraz chrypka.

SPIS TREŚCI:

    Przyczyny zapalenia przełyku

     

    Do zapalenia przełyku dochodzi na skutek aktywacji układu immunologicznego błony śluzowej przełyku. Reakcja immunologiczna rozwija się w odpowiedzi na czynniki drażniące śluzówkę. Największą rolę przyczynową przypisuje się kwaśnej treści żołądkowej, która uszkadzając błonę śluzową przełyku, doprowadza do jego zapalenia.

    Zwrotne zarzucanie soku żołądkowego obserwuje się w przebiegu choroby refluksowej (GERD), w której niewydolny jest dolny zwieracz przełyku, jak również w stanach pooperacyjnych oraz w przypadku wymiotów.

    Zapalenie błony śluzowej przełyku może być spowodowane działaniem bakterii, wirusów i grzybów, a także środków chemicznych (kwasy, ługi, lizol), po spożyciu których przełyk ulega oparzeniu.

    Urazy mechaniczne, nadmierne spożywanie alkoholu, palenie papierosów, oparzenia termiczne oraz inne choroby przełyku (jak achalazja czy choroba Leśniowskiego-Crohna) również mogą prowadzić do zapalenia przełyku.

    Zapalenie przełyku rozwinąć się może u osób, które przewlekle zażywają niektóre leki, m.in. tetracykliny, kwas acetylosalicylowy, beta-adrenolityki.

    Rzadką jednostką chorobową jest eozynofilowe zapalenie przełyku, którego przebieg charakteryzuje się zapaleniem śluzówki przełyku i wzrostem ilości eozynofilii. Schorzenie to występuje u pacjentów, którzy cierpią na inne alergiczne choroby, m.in. atopowe zapalenie skóry, astmę i katar sienny.

     

    Objawy zapalenia przełyku

     

    Do objawów zapalenia przełyku należą:

    • zgaga – piekący i uciskający ból za mostkiem, który może promieniować do szyi (występuje on po posiłku),
    • gorycz w jamie ustnej,
    • puste odbijanie,
    • cofanie się treści żołądkowej do przełyku,
    • ból gardła, kaszel, chrypka,
    • uczucie duszności,
    • ból w czasie połykania,
    • uczucie ciała obcego w przełyku.

    Przebieg zapalenia przełyku może być także bezobjawowy.

    W przypadku uszkodzeń toksycznych, chemicznych i oparzeń objawy mogą pojawić się nagle, bezpośrednio po zadziałaniu czynnika drażniącego. Natomiast w chorobie refluksowej występowanie objawów jest ściśle związane z przyjmowaniem pokarmów.

     

    Rozpoznanie zapalenia przełyku

     

    Zawsze, gdy pacjent zaobserwuje u siebie wymienione wyżej dolegliwości, należy zgłosić się do lekarza w celu postawienia diagnozy i rozpoczęcia terapii. Najczęstszym badaniem stosowanym w diagnostyce choroby przełyku jest badanie endoskopowe.

    Pozwala ono na dokładną ocenę stanu śluzówki przełyku i żołądka, jak również analizę stopnia nasilenia stanu zapalnego, który objawia się w postaci nadżerek i owrzodzeń. Podczas endoskopii można także rozpoznać powikłania zapalenia, do których zalicza się zwężenia przełyku, stany przedrakowe i raka. Endoskopia pozwala także na pobranie wycinków błony śluzowej do badania histopatologicznego. Ma to duże znaczenie szczególnie w przypadkach mocno nasilonego stanu zapalnego, spowodowanego długotrwałą chorobą refluksową, w przebiegu której może rozwinąć się rak przełyku.

    Łagodna postać zapalenia przełyku charakteryzuje się zaczerwienieniem śluzówki i drobnymi powierzchownymi uszkodzeniami błony śluzowej – nadżerkami. Dla ciężkiego zapalenia typowe są liczne nadżerki i głębokie owrzodzenia, jak również zwężenia przełyku. Gdy w trakcie długotrwałego zapalenia w miejscu prawidłowego nabłonka pojawią się komórki typowe dla nabłonka żołądka, rozpoznaje się przełyk Barretta. Jest on poważnym powikłaniem, będącym stanem przedrakowym.

    Innym badaniem stosowanym w diagnostyce zapalenia przełyku jest pH-metria. Jeżeli dochodzi do zarzucania soku żołądkowego przez niewydolny zwieracz dolny przełyku, to niskie wartości pH potwierdzają refluks. To badanie jest bardzo przydatne, szczególnie gdy wynik badania endoskopowego jest prawidłowy.

     

    Leczenie stanu zapalnego przełyku

     

    Leczenie zapalenia przełyku jest uzależnione od jego przyczyny.

    W przypadku, gdy stan zapalny przełyku rozwija się wskutek choroby refluksowej, należy zacząć od modyfikacji stylu życia. Zastosować dietę w celu normalizacji masy ciała, zmniejszyć spożycie słodyczy, alkoholu i tłuszczów, a także rzucić palenie. Ostatni posiłek powinien być spożyty najpóźniej dwie godziny przed snem, a spać należy z głową uniesioną wyżej. Jeśli te działania nie przyniosą rezultatów, stosuje się leczenie farmakologiczne. W refluksowym zapaleniu przełyku stosuje się następujące leki:

    • środki hamujące wydzielanie kwasu solnego – inhibitory pompy protonowej (omeprazol, pantoprazol, lanzoprazol) i H₂-blokery (ranitydyna),
    • leki zobojętniające – sukralfat, związki magnezu i glinu,
    • leki prokinetyczne – metoklopramid, cisapryd.

    Jeśli doszło do oparzeń chemicznych lub termicznych, należy natychmiast zneutralizować działanie drażniącej substancji, aby zapobiec rozległemu zapaleniu przełyku, a w konsekwencji powikłaniom, jakimi są zwężenia i bliznowacenie przełyku. Po przyjęciu gorącego płynu lub pokarmu, jak również po przypadkowym spożyciu szkodliwych środków chemicznych należy podać obojętny płyn, np. wodę lub mleko.

    Pacjentom cierpiącym na eozynofilowe zapalenie przełyku zaleca się unikanie alergizujących pokarmów. Ponadto powinni oni przyjmować leki przeciwzapalne i antyhistaminowe. Jeżeli obserwuje się u nich objawy zarzucania kwaśnej treści żołądkowej do przełyku, należy zastosować leczenie alkilujące. W uzasadnionych przypadkach, gdy środki farmakologiczne są nieskuteczne, a choroba jest bardzo zaawansowana, można przeprowadzić interwencję chirurgiczną, która polega na mechanicznym rozszerzaniu przełyku.

    Dodatkowo wszystkim chorym zmagającym się z dolegliwościami spowodowanymi zapaleniem przełyku zaleca się:

    • redukcję masy ciała,
    • przyjmowanie posiłków w pozycji wyprostowanej, w małych porcjach i dokładnie rozgryzionych,
    • spanie z uniesioną głową,
    • ograniczenie spożywania alkoholu i palenia papierosów,
    • unikanie obfitych i gorących posiłków.
    Autor: lek. Małgorzata Tomiczek

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.