zarejestruj się zaloguj się

Zapalenie odbytnicy

Tekst: lek. Mateusz Spałek
Zapalenie odbytnicy
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 17. marca, 2015

Zapalenie odbytnicy (proctitis) to choroba, którą charakteryzuje stan zapalny błony śluzowej dolnej części przewodu pokarmowego, często wraz z towarzyszącym poszerzeniem części kanału odbytu. Jest to nieprzyjemny stan, ciężko poddający się leczeniu, wywołujący dolegliwości, które obniżają jakość życia chorego. Objawy choroby to m.in. krew w stolcu, ropny lub śluzowy wyciek z odbytu, uczucie niepełnego wypróżnienia i bóle okolicy odbytu.

lek. Mateusz Spałek
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Przyczyny zapalenia odbytnicy

     

    Przyczyny zapalenia odbytnicy mogą być podzielone na trzy duże grupy:

    • przyczyny infekcyjne – zarówno infekcje bakteryjne (zakażenie Chlamydia trachomatis, krętkiem kiły lub dwoinką rzeżączki), grzybicze (drożdżaki z rodzaju Candida), jak i wirusowe (głównie wirusy opryszczki pospolitej);
    • nieswoiste choroby zapalne jelit (najczęściej wrzodziejące zapalenie jelita grubego, rzadziej choroba Leśniowskiego-Crohna);
    • przyczyny jatrogenne, czyli spowodowane działaniami lekarskimi (po leczeniu antybiotykami lub radioterapii nowotworów zlokalizowanych w obrębie miednicy, np. raka prostaty).

     

    Objawy zapalenia odbytnicy

     

    Zapalenie odbytnicy daje niecharakterystyczne objawy, które dotyczą większości chorób dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Należą do nich:

    Objawy mogą się utrzymywać od jakiegoś czasu, powoli narastając (choroba przewlekła) lub wystąpić nagle, np. w postaci krwotoku (choroba ostra).

     

    Predyspozycje do zapalenia odbytnicy

     

    Do wystąpienia zapalenia odbytnicy, poza głównym czynnikiem sprawczym, predysponuje szereg stanów osłabiających śluzówkę odbytnicy. Są nimi:

    • nadużywanie środków przeczyszczających, w szczególności silnych (np. bisakodylu, który podrażnia ściany jelit),
    • przewlekłe zaparcia prowadzące do mikrourazów,
    • bierne stosunki seksualne analne,
    • urazy śluzówki odbytu,
    • alergie pokarmowe,
    • pierwotne i wtórne niedobory odporności (np. zakażenie wirusem HIV),
    • rak odbytnicy lub kanału odbytu,
    • stosowanie leków doodbytniczych w nadmiarze (głównie czopków).

     

    Diagnostyka zapalenia odbytnicy

     

    Podczas zbierania wywiadu wskazana jest ścisła współpraca pomiędzy lekarzem i chorym. Lekarz może pytać między innymi o:

    • zachowania seksualne (przebyte stosunki analne bierne w ostatnim czasie, stan zdrowia partnera seksualnego, ryzykowne zachowania seksualne, seks bez prezerwatywy z nieznanym partnerem),
    • stosowane leki, w tym antybiotyki,
    • dietę i stosowanie środków przeczyszczających,
    • przebyte choroby i sposoby ich leczenia,
    • infekcje (w tym status HIV).

    Nieodzowną częścią oceny stanu pacjenta jest badanie per rectum (przez odbyt), które, w przypadku zapalenia odbytnicy, może być nieprzyjemne i bolesne – lekarz musi jednak wykluczyć inne stany, które mogą powodować objawy podobne do proctitis, takie jak występowanie polipowatej masy w odbytnicy (co może wskazywać na raka).

    Rozpoznanie zapalenia odbytnicy stawia się na podstawie badania rektoskopowego kanału odbytu i odbytnicy. Gdy z wywiadu nasuwa się podejrzenie tła infekcyjnego, dodatkowo pobierany jest materiał na wymaz (hodowlę drobnoustrojów). Zmiany sugerujące nieswoiste zapalenie jelita wymagają poszerzenia diagnostyki o pełne badanie jelita grubego (kolonoskopię) i pobranie wycinków do badania. Dodatni wynik w kierunku infekcji wymaga wykonania testu na obecność wirusa HIV oraz konsultację lekarską partnera seksualnego pacjenta.

     

    Leczenie zapalenia odbytu

     

    Leczenie zapalenia odbytu jest ukierunkowane na przyczynę choroby. Lekarz może zalecić modyfikację nawyków higienicznych oraz dietetycznych o:

    • szczególną dbałość o higienę okolic odbytu – dokładne mycie wodą z nieuczulającymi środkami higienicznymi (np. płynami do higieny intymnej dla kobiet lub mężczyzn),
    • podmywanie okolic odbytu (poprzez specjalną deskę, bidet lub w wannie) zamiast podcierania papierem toaletowym po defekacji,
    • spożywanie dużej ilości płynów (wody mineralnej niegazowanej),
    • spożywanie pokarmów bogatych w błonnik pokarmowy.

    Celem leczenia zapalenia odbytnicy powinna być likwidacja przyczyny lub łagodzenie objawów. Polega ono na stosowaniu:

    • antybiotykoterapii – w przypadku infekcji bakteryjnej,
    • leków przeciwgrzybiczych lub przeciwwirusowych – w przypadku stwierdzenia odpowiadających im infekcji,
    • niesterydowych leków przeciwzapalnych pod kontrolą lekarza,
    • innego leczenia objawowego (np. wlewek, czopków) – wyłącznie po zaleceniu ich przez lekarza,
    • leczenia na nieswoiste choroby zapalne jelit (np. sulfasalazyny) – w przypadku ich stwierdzenia.

     

    Zapobieganie zapaleniu odbytnicy

     

    U osoby, u której wystąpiło zapalenie odbytnicy, istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia tego stanu po raz kolejny. W celu zapobieżenia nawrotowi zaleca się:

    • modyfikację nawyków żywieniowych (więcej błonnika, minimum 2–3 litry niegazowanej wody mineralnej dziennie, unikanie produktów, na które się jest uczulonym),
    • zmianę zachowań seksualnych (stały partner seksualny lub stosowanie prezerwatyw),
    • unikanie stosowania środków przeczyszczających (do stosunkowo bezpiecznych zalicza się makrogole),
    • zachęcenie swojego partnera seksualnego do diagnostyki pod kątem czynnika sprawczego zapalenia odbytnicy (jeżeli była nim wcześniej infekcja).

    W przypadku podejrzenia nawrotu zapalenia odbytnicy należy udać się do lekarza i nie próbować samodzielnego leczenia.

     

    Zapalenie odbytnicy a radioterapia

     

    Zapalenie odbytnicy wywołane radioterapią jest szczególnym rodzajem zapalenia odbytnicy, z uwagi na genezę choroby oraz wyjątkowo trudne leczenie. Występować może po napromienieniu nowotworów:

    • odbytnicy,
    • esicy,
    • odbytu,
    • szyjki macicy,
    • trzonu macicy,
    • prostaty,
    • pęcherza moczowego,
    • jąder.

    Jest przewlekłą chorobą błony śluzowej odbytnicy, spowodowaną działaniem promieniowania jonizującego i upośledzeniem możliwości naprawy powstałych uszkodzeń. Często zmiany zapalne są minimalne lub nie występują.

    Leczenie zapalenia odbytnicy wywołanego radioterapią jest uciążliwe, a choroba często nie ustępuje. Możliwe do stosowania metody obejmują:

    • wlewki ze sterydami (np. hydrokortyzonem w dawce 100 mg dwa razy dziennie),
    • wlewki ze sukralfatem (środkiem ochronnym dla śluzówek przewodu pokarmowego),
    • wlewki zawierające kwasy tłuszczowe o krótkim łańcuchu,
    • endoskopową koagulację (przyżeganie) laserem argonowym,
    • krioablację miejsc zmienionych chorobowo,
    • ostrzyknięcia formaliną.
    Autor: lek. Mateusz Spałek
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Zapalenie odbytu
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.