zarejestruj się zaloguj się

Zapalenie jelita grubego

Tekst: Kajetan Darocha
Dodane: 18. października, 2013

Choroby jelita grubego mają bardzo wiele różnych przyczyn, jednakże do najczęstszych i najbardziej dokuczliwych należą choroby o podłożu zapalnym, a w szczególności schorzenia przebiegające z przewlekłym zapaleniem. Do chorób zapalnych jelita grubego należy kilka różnych schorzeń, których głównym przedstawicielem jest wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

SPIS TREŚCI:

    Podział zapaleń jelita grubego

     

    Zapalenia jelita grubego dzielimy na zapalenia ostre oraz przewlekłe. Główną przyczyną zapaleń ostrych są zakażenia:

    • wirusowe (najczęściej dotyczą dzieci i mogą być bardzo groźne),
    • bakteryjne (przykładem może być salmonelloza albo czerwonka bakteryjna),
    • pasożytnicze (lamblioza).

    Zakażenia te charakteryzują się bardzo burzliwym przebiegiem pod postacią ostrych bólów brzucha i silnych biegunek, nierzadko z domieszką krwi w stolcu.

    Przewlekłe zapalenie jelita grubego, którego etiopatogenezy (przyczyny) często nie jesteśmy w stanie określić, przebiega w sposób powolny z mało wyrażonymi objawami, ale progresywnie. Prowadzi do bardzo poważnych powikłań, a jego leczenie jest długotrwałe i bardzo trudne. Do tej grupy można zaliczyć: wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG), niedokrwienne zapalenie jelita grubego oraz mikroskopowe zapalenie jelita grubego.

     

    Ostre zapalenie jelita grubego

     

    Ostre zapalenie jelita grubego daje dolegliwości pod postacią silnych bólów brzucha, wysokiej gorączki oraz ciężkich biegunek (z liczbą wypróżnień nawet przekraczającą 20 na dobę). W celu potwierdzenia i rozpoznania wykonuje się badania mikrobiologiczne kału oraz podstawowe badania krwi. Ostre zakaźne zapalenie jelita grubego z silną biegunką zwykle nie jest aż tak groźne, poza paroma wyjątkami – u dzieci i osób starszych może bardzo szybko doprowadzić do skrajnego odwodnienia, które jest zagrożeniem życia.

    Leczenie rozpoczyna się od dużej podaży płynów i elektrolitów w kroplówce, a po ustaleniu przyczyny włącza się leczenie celowane (najczęściej antybiotyki lub leki przeciwpasożytnicze).

     

    Przewlekłe zapalenie jelita grubego

     

    Przewlekłe zapalenie jelita grubego przebiega w sposób długotrwały, powolny, lecz stale postępujący. Wyróżniamy kilka jego typów.

    • Niedokrwienne zapalenie jelita grubego – podłożem choroby są zmiany w tętnicach (najczęściej miażdżyca), które w znaczny sposób utrudniają dopływ krwi do ścian jelita grubego. Choroba zaczyna się zwykle podostro i może trwać przez kilka tygodni, objawiając się pod postacią bólów brzucha oraz krwi w kale. Rozpoznanie jest dość trudne, ponieważ należy wziąć pod uwagę zapalenie uchyłków czy (znacznie groźniejszą) perforację jelita grubego. W leczeniu stosuje się podaż płynów z antybiotykami, zwykle przebieg choroby jest pomyślny, bez groźnych powikłań. Choroba ustępuje po paru tygodniach, ale może nawracać.
    • Mikroskopowe zapalenie jelita grubego – jest to bardzo rzadka jednostka chorobowa, dotykająca przeważnie osoby po 60 roku życia. Do tej pory nie ustalono jednoznacznej przyczyny tej dolegliwości. Objawia się wodnistymi biegunkami (ale rzadko prowadzą one do odwodnienia), kurczowymi bólami brzucha, nadmiarem gazów jelitowych (stałe uczucie wzdęcia) oraz redukcją masy ciała (średnio około 5 kg). Podstawą rozpoznania jest wycinek histopatologiczny oraz badania obrazowe (radiologiczne). Leczenie jest długotrwałe, podaje się przede wszystkim leki przeciwzapalne (pochodne 5-ASA, glikokortykosteroidy), antybiotyki i leki przeciwbiegunkowe (loperamid bądź cholestyramina). Przebieg, rokowanie i powikłania nie są do końca poznane.

     

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

     

    Choroba ta występuje na całym świecie, lecz częściej dotyka osoby rasy białej i mieszkańców wysoko rozwiniętych krajów Europy i Ameryki Północnej. Szczyt zachorowań przypada na wiek 20–40 lat i nie zależy od płci.

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego ma niejasną etiologię. Bierze się pod uwagę następujące czynniki:

    • genetyczne (stwierdzono rodzinne występowanie w około 7% zdiagnozowanych przypadków),
    • środowiskowe (szczególnie zaburzenia flory bakteryjnej oraz – co jest dość kontrowersyjne – palenie tytoniu, które zmniejsza ryzyko rozwoju i ciężkość choroby),
    • immunologiczne (dochodzi do nadreaktywności limfocytów T, które stanowią początek w przekazywaniu sygnału w układzie odpornościowym).

    Istotnym faktem jest, że wrzodziejące zapalenie jelita grubego dotyczy wyłącznie jelita grubego i nie przekracza błony śluzowej (nie ma ryzyka penetracji w głąb ściany jelita). Dolegliwość ta przebiega w postaci ostrych rzutów, które mogą trwać od kilku dni do paru tygodni. Czynnikami spustowymi wywołującymi rzut choroby mogą być: stres, leki (szczególnie niesteroidowe leki przeciwzapalne), a także zakażenia (najczęściej bakteryjne).

     

    Objawy

     

    Dominującym objawem jest biegunka oraz obecność krwi w kale. W okresie zaostrzonego rzutu może dochodzić do 40 wypróżnień na dobę, do których dołącza się ból brzucha, gorączka, uczucie zmęczenia, osłabienie siły mięśniowej. Mogą pojawić się również objawy związane z odwodnieniem (skutek bardzo silnej biegunki). Ze względu na ograniczenie choroby tylko do jelita grubego możemy wyróżnić parę postaci choroby: zapalenie odbytnicy, postać lewostronną, postać rozległą (najcięższą).

     

    Rozpoznanie

     

    Rozpoznanie stawia się w oparciu o wyniki badania endoskopowego jelita grubego oraz badania histopatologicznego pobranego wycinka podczas kolonoskopii. Wynik badania histopatologicznego wycinka jest decydujący w rozpoznaniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.

    W celu ułatwienia rozpoznania wykonuje się jeszcze dodatkowe badania obrazowe, jak RTG przeglądowe jamy brzusznej (może uwidocznić poszerzenie średnicy rozdętej okrężnicy), kontrastowy wlew doodbytniczy albo badanie tomografii komputerowej (TK) jamy brzusznej. Lekarz rodzinny podejrzewając choroby jelita grubego najczęściej zleca badanie na krew utajoną w kale.

     

    Leczenie

     

    Leczenie jest uzależnione od stanu chorego, ciężkości rzutu choroby oraz rozległości zmian. Stosuje się leki z grupy:

    • aminosalicylanów (5-ASA), takie jak sulfasalazyna, mesalazyna i inne;
    • glikokortykosteroidów (GKS) – stosowane miejscowo w postaci czopków lub wlewek doodbytniczych;
    • immunosupresantów – azatiopryna, cyklosporyna, merkaptopuryna, infliksymab oraz takrolimus.

    Dodatkowo stosuje się leczenie niefarmakologiczne polegające na odpowiedniej diecie (szczególnie wyeliminowanie mleka), unikaniu stresu, zakażeń oraz antybiotykoterapii.

    Alternatywnie rozważa się zabieg operacyjny według ścisłych wskazań (m.in. rak jelita), w którym usuwa się odbytnicę i okrężnicę z wytworzeniem stomii, co jest bardzo kaleczącym zabiegiem. Niestety leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego nie jest obojętne dla naszego organizmu, gdyż są to bardzo silne leki i mogą powodować dużo powikłań utrudniających pacjentowi codzienne funkcjonowanie.

     

    Powikłania

     

    Powikłania wrzodziejącego zapalenia jelita grubego mogą być jelitowe lub pozajelitowe.

    Do powikłań jelitowych zaliczamy:

    • polipowatość zapalną,
    • ostre rozdęcie okrężnicy (łac. megacolon toxicum) – występuje u 3% chorych,
    • rak jelita grubego – u 2% pacjentów po 10 latach choroby i u 8% po 20 latach,
    • perforację,
    • krwotok,
    • zwężenia jelita.

    Do powikłań pozajelitowych należą powikłania ze strony innych narządów, które są mniej specyficzne i mogą wystąpić w różnym czasie trwania choroby podstawowej:

    • pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych,
    • zapalenia stawów,
    • rak dróg żółciowych,
    • zapalenie spojówek,
    • zakrzepica żylna,
    • zatorowość oraz wiele innych.

     

    Rokowanie

     

    Rokowanie jest dobre, większość chorych (powyżej 90%) jest w pełni zdolna do pracy, poza pierwszym rokiem trwania choroby, a ogólna umieralność jest porównywalna do populacji ogólnej.

    Ostre zapalenia jelita grubego przebiegają szybko pod postacią ostrych biegunek i bólów brzucha, nie wyrządzając większych szkód w naszym organizmie. Mogą być jednak groźne u dzieci i u osób starszych. Głównym i najczęstszym schorzeniem przebiegającym przewlekle jest wrzodziejące zapalenie jelita grubego, rokowanie jest dobre, ale należy pamiętać o zwiększonym ryzyku rozwoju raka jelita grubego.

    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Filtruj wyniki

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.