zarejestruj się zaloguj się

Zapalenie jelit

Tekst: Agnieszka Darocha
Dodane: 07. października, 2013

Stan zapalny jelita cienkiego może być wywołany szeregiem różnych przyczyn. Objawy, diagnostyka i leczenie zależne są od przyczyny inicjującej zapalenie odcinka jelita, w którym rozwija się proces chorobowy. Zapalenie jelit może wynikać z infekcji bakteryjnej, wirusowej lub pasożytniczej. Inną przyczyną zapaleń mogą być zespoły złego wchłaniania. Zapaleniem o niewyjaśnionej przyczynie jest np. choroba Leśniowskiego-Crohna.

SPIS TREŚCI:

    Rodzaje zapaleń jelit

     

    Jelito cienkie to najdłuższa część przewodu pokarmowego, ciągnąca się od żołądka do jelita grubego. Początek, jak i koniec ograniczone są zastawkami, by zapobiec cofaniu się treści pokarmowej do żołądka i z powrotem do jelita cienkiego. Ważne jest właściwe określenie przyczyn danej choroby zapalnej jelit, by wdrożyć właściwe leczenie.

    Jelito cienkie możemy podzielić na trzy części (bez wyraźnych granic): dwunastnicę, jelito czcze i jelito kręte. Zapalenie jelita cienkiego może więc dotyczyć każdej z tych części osobno bądź obejmować dwie lub wszystkie jego części. Przyczyn zapalenia jelita cienkiego może być wiele. Możemy je podzielić następująco:

    • zakaźne zapalenia jelit o etiologii bakteryjnej, wirusowej, pasożytniczej;
    • tzw. zespoły złego wchłaniania, spowodowane zaburzeniami trawienia pokarmów i wchłaniania ich;
    • zapalenie o niewyjaśnionej do końca przyczynie, np. choroba Leśniowskiego-Crohna.

     

    Zakaźne zapalenia jelit

     

    Pierwsza grupę zapaleń jelita cienkiego jest wywołana przez:

    • bakterie – Salmonella, Campylobacter i E. coli,
    • wirusy – rotawirusy,
    • pasożyty – G. lamblia.

    Do zakażenia dochodzi najczęściej w wyniku braku higieny rąk bądź spożywanego pokarmu. Drobnoustroje bądź toksyny, które one wydzielają, dostają się do organizmu ze spożywanym pokarmem. Dlatego tak ważne jest dokładne mycie rąk oraz pokarmu przed jego spożyciem.

    Szczególną uwagę należy zwracać, gdy osoba ma obniżoną odporność – wtedy szanse na wystąpienie choroby są większe. Są to osoby starsze, dzieci, osoby przyjmujące antybiotyki, chemioterapię oraz kobiety w ciąży. 

    Wirusy, bakterie i pasożyty mogą powodować zarówno ostre, jak i przewlekłe zapalenie jelit. O ostrym mówimy wtedy, gdy w krótkim czasie dochodzi do wystąpienia gwałtownych objawów, a o przewlekłym, gdy wszystko toczy się wolniej.

    Każda z tych grup powoduje zapalenie w nieco odmienny sposób. Wirusy uszkadzają nabłonek powierzchniowy jelita cienkiego i zaburzają funkcje absorpcyjne. Uszkodzony nabłonek nie może w pełni się regenerować, przez co niedojrzały nabłonek (enterocyt) zaczyna wydzielać więcej wody i elektrolitów do światła jelita, powodując biegunkę.

    Bakterie mogą powodować zapalenie jelit poprzez swoje toksyny (które pobudzają komórkę jelita do wydzielania, zmieniając jej naturalne funkcjonowanie) lub same przylegając do nabłonka i powodując jego inwazję (co w konsekwencji prowadzi do śmierci komórki). Pasożyty także dokonują inwazji komórki i powodują jej śmierć, sprawiając, że komórka nie pełni już swoich funkcji.

     

    Zespoły złego wchłaniania

     

    Druga grupa przyczyn zapalenia jelit  to cały szereg czynników powodujących złe wchłanianie pokarmu. Aby pokarm mógł być prawidłowo wchłonięty, przede wszystkim muszą być odpowiednie enzymy trawiące pokarm w jelicie, a komórka jelita musi prawidłowo działać, by go wchłonąć. Wzrost flory bakteryjnej w jelicie uszkadza komórki, o czym było wspomniane wyżej.

    Jeśli chodzi o enzymy, najczęściej mamy do czynienia z nietolerancją laktozy, czyli brakiem laktazy – enzymu, który trawi laktozę obecną w produktach mlecznych.

    Najważniejszą jednostką chorobową wśród tej grupy schorzeń jest celiakia, czyli choroba trzewna. W tym wypadku jako przyczynę choroby należy wskazać czynnik immunologiczny. W przebiegu choroby organizm wykazuje zwiększoną wrażliwość na gluten, który jest grupą białek obecnych w nasionach zbóż: pszenicy, życie, jęczmieniu.

    Po spożyciu ziaren lub przetworów wyżej wymienionych zbóż i strawieniu ich organizm z racji obecnego w pożywieniu białka (glutenu) uruchamia wszystkie mediatory reakcji zapalnej, prowadząc do zaniku kosmków błony śluzowej jelita cienkiego (zwłaszcza w jego proksymalnej części). Choroba może pojawić się w każdym wieku, jednak najczęściej występuje u dzieci. Stwierdzono również, że nieco częściej występuje u osób z cukrzycą typu 1, autoimmunologiczną chorobą tarczycy, zespołem Downa.

     

    Nieswoiste zapalenia jelit

     

    Ostatnia grupa zapaleń jelit to nieswoiste zapalenia jelita cienkiego, czyli choroby bez jednej konkretnej przyczyny. Składa się na nie szereg czynników. Jej przedstawicielem jest choroba Leśniowskiego-Crohna.

    Jest to coraz częściej występująca choroba i jednocześnie ważna jeśli chodzi o diagnostykę i leczenie. Choroba ta dotyczyć może każdego odcinka przewodu pokarmowego, począwszy od jamy ustnej, aż do odbytu. Najczęściej jednak lokalizuje się w jelicie cienkim. Przyczyna najczęściej jest genetyczna i immunologiczna. Wynika ona z mutacji jednego z białek oraz czynników immunologicznych. Chory nie ma wpływu na rozwój choroby – organizm ma predyspozycje do jej rozwoju lub ich nie ma.

    W wyniku wspomnianych defektów genetycznych i immunologicznych dochodzi do ciągłego procesu zapalnego w obrębie komórek jelita cienkiego. W rezultacie prowadzi to do zapalenia obejmującego całą grubość ściany jelita, jej zniszczenia, zwłóknienia i w konsekwencji owrzodzenia, zwężenia i tworzenia przetok.

    Choroba Leśniowskiego-Crohna może występować także w jelicie grubym, wówczas należy ją różnicować z drugą chorobą należącą do nieswoistych zapaleń jelit, a mianowicie wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego.

     

    Objawy i rozpoznanie

     

    Każda z tych podgrup charakteryzuje się nieco innymi objawami. Choroby jelita cienkiego, zarówno infekcyjne, jak i pasożytnicze najczęściej wywołują:

    • biegunkę, której mogą towarzyszyć:
      • kurczowy ból brzucha,
      • nudności i wymioty,
      • gorączka,
    • objawy odwodnienia: wzmożone pragnienie, suche błony śluzowe, podkrążone oczy, skąpomocz,
    • bolesność uciskową jamy brzusznej.

    Rozpoznanie najczęściej ustala się na podstawie wywiadu i objawów. Biegunka najczęściej jest obfita, wodnista, krew w stolcu raczej nie jest obecna.

    Zespoły złego wchłaniania (np. celiakia) wywołują szereg objawów ze strony układu pokarmowego, ale nie tylko:

    • układ pokarmowy: przewlekła biegunka, ból brzucha, zmniejszenie masy ciała, nawracające afty jamy ustnej, wymioty, zaparcia;
    • skóra: zapalenie opryszczkowe skóry;
    • układ krwionośny: osłabienie, męczliwość, upośledzenie koncentracji i uwagi, ból i zawroty głowy, bladość skóry i błon śluzowych;
    • układ moczowo-płciowy: opóźnione dojrzewanie płciowe;
    • układ nerwowy: padaczka, migrena, depresja.

    Objawami choroby Leśniowskiego-Crohna są:

    • osłabienie,
    • gorączka,
    • zmniejszenie masy ciała (jako objawy nieswoiste).

    Pozostałe objawy zapalenia jelit zależą od lokalizacji zmian. Najczęściej zajęty jest końcowy odcinek jelita krętego, a objawy ujawniają się skrycie. Czasem pierwszym objawem jest niedokrwistość i jej wcześniej wymienione objawy, może pojawić się trwająca bardzo długo gorączka o niewyjaśnionej przyczynie. Dominującym objawem jest biegunka i ból brzucha.

     

    Diagnostyka i leczenie

     

    W przypadku pierwszej grupy – zapalenia jelit o etiologii wirusowej, bakteryjnej i zakaźnej rozpoznanie ustala się na podstawie wywiadu. Pomocne może być też badanie mikrobiologiczne stolca, ocena leukocytów w stolcu, laktoferyny w stolcu oraz badanie biochemiczne krwi. Leczenie w tym przypadku polega na nawadnianiu (doustnym lub dożylnym), leczeniu żywieniowym i lekach przeciwbiegunkowych.

    Jeśli chodzi o celiakię, to nie ma jednego konkretnego badania, które pozwoliłoby stwierdzić tę chorobę. Wykonuje się biopsję jelita cienkiego oraz oznacza się stężenie IgA we krwi. Badaniami pomocniczymi są badania laboratoryjne wykazujące niedokrwistość z niedoboru żelaza, zmniejszenie stężenia żelaza, kwasu foliowego, wapnia, witaminy D i B12. Poza tym bada się obecność odpowiednich autoprzeciwciał i przeprowadza badania genetyczne na obecność HLA-DQ2 i HLA-DQ8. Podstawą leczenia jest stosowanie przez całe życie diety bezglutenowej, czyli wyeliminowanie z diety produktów zawierających pszenicę, żyto i jęczmień. Wówczas zazwyczaj obserwuje się szybkie ustąpienie objawów. Należy także podawać preparaty żelaza, kwasu foliowego, wapnia. 

    Jeśli chodzi o chorobę Leśniowskiego-Crohna, rozpoznanie ustala się na podstawie badania endoskopowego, radiologicznego i histologicznego – potwierdzając w pobranym wycinku zmiany zapalne obejmujące całą grubość ściany i mające charakter ziarniniaków.

    Dotychczas nie opracowano skutecznego sposobu wyleczenia tej choroby. Leczenie obejmuje głównie leczenie zachowawcze, a mianowicie unikanie czynników, które mogą zaostrzać objawy (np. niesteroidowe leki przeciwzapalne, nadmierny stres, palenie tytoniu). Ponadto uzupełnia się niedobory elektrolitowe, pierwiastków i nawadnianie. Leczenie obejmuje także leki przeciwzapalne i immunosupresyjne.

    Podsumowując, zapalenie jelita cienkiego jest rozległym zagadnieniem, które obejmuje szereg różnych jednostek chorobowych. Są one bardzo odmienne, zarówno pod względem objawów, jak i leczenia. Bardzo ważne jest więc właściwe określenie danej choroby zapalnej jelita, by później wdrożyć stosowne leczenie.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Zapalenie jelita cienkiego
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.