zarejestruj się zaloguj się

Zaburzenia trawienia i wchłaniania

Tekst: lek. Natalia Wrzesińska
Zaburzenia trawienia i wchłaniania
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 16. września, 2013

Zaburzenia trawienia i wchłaniania stanowią relatywnie częsty problem wielu pacjentów. Mówi się o zespole złego (inaczej upośledzonego) wchłaniania. Może on wynikać z błędów dietetycznych, ale może być również spowodowany różnego rodzaju chorobami przewodu pokarmowego i nie tylko. Zaburzenia tego rodzaju mogą prowadzić do poważnych następstw zarówno w przypadku dzieci, jak i osób dorosłych.

lek. Natalia Wrzesińska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest zespół złego wchłaniania?

     

    Zaburzenia trawienia i wchłaniania są na tyle częste, że mówi się o zespole złego wchłaniania. Może on wynikać zarówno z błędów dietetycznych, jak i być spowodowany różnego rodzaju chorobami przewodu pokarmowego i nie tylko. Zaburzenia te mogą nieść poważne konsekwencje, które dotyczą zarówno dzieci, jak również osób dorosłych.

     

    Objawy złego wchłaniania

     

    Objawy złego wchłaniania to najczęściej:

    • bóle brzucha,
    • wzdęcia,
    • „burczenie” w brzuchu,
    • objawy przelewania się treści pokarmowej.

    Może wystąpić także brak apetytu, nudności, wymioty, biegunka, czasem stolce tłuszczowe. W przypadku niedoborów występuje spadek masy ciała i osłabienie. Czasem występują wysypki skórne, zwłaszcza u dzieci.

     

    Najczęstsze przyczyny zaburzeń wchłaniania

     

    Przyczyn zaburzeń wchłaniania jest bardzo wiele. Ważna jest odpowiednia diagnoza, gdyż niektóre z nich mogą prowadzić do ciężkich niedoborów lub innych powikłań. Zaburzenia wchłaniania mogą być krótkotrwałe lub przewlekłe. Niekiedy są one spowodowane czynnikami infekcyjnymi, takimi jak biegunka podróżnych, zakażenia pasożytnicze (np. tasiemcem), gruźlica jelit, wirus HIV.

    Inną przyczyną może być nieprawidłowa budowa błony śluzowej, jak w przypadku celiakii. Zaburzony może być sam proces trawienia związany z niedoborami enzymów trawiących i niewydolnością trzustki, zaburzeniami pracy żołądka czy wątroby (zaburzenia wydzielania żółci lub jej składu, prowadzące do zaburzeń trawienia tłuszczów).

    Zaburzenia wchłaniania mogą być również związane z zaburzeniami anatomicznymi i strukturalnymi, zaburzeniami hormonalnymi (nadczynność i niedoczynność tarczycy, nadczynność i niedoczynność przytarczyc, cukrzyca, choroba Addisona itd.). Mogą też występować po niektórych operacjach w obrębie przewodu pokarmowego (np. po resekcjach żołądka czy jelita cienkiego).

     

    Choroby a zespół złego wchłaniania

     

    Zespół złego wchłaniania a celiakia

     

    Zaburzenia trawienia i wchłaniania w celiakii związane są z nietolerancją występującego w zbożach glutenu. Diagnozę stawia się na podstawie biopsji ściany jelita oraz występowania odpowiednich przeciwciał we krwi pacjenta. Leczeniem jest bezglutenowa dieta, z której wyeliminowane są całkowicie pszenica, żyto, jęczmień oraz owies.

     

    Niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki

     

    Każda przewlekła choroba trzustki może prowadzić do jej niewydolności zewnątrzwydzielniczej. Niedostateczne jest wówczas wydzielanie enzymów trzustkowych do światła przewodu pokarmowego i zaburzone trawienie. Do najczęstszych przyczyn tego stanu zaliczamy przewlekłe zapalenie trzustki, mukowiscydozę, raka trzustki i zespół Zollingera-Ellisona. W takich przypadkach w leczeniu stosuje się farmakologiczne substytucje enzymów trzustkowych.

     

    Zaburzenia wchłaniania po operacjach

     

    Typowe są zaburzenia wchłaniania po resekcji żołądka. Nie tylko zmniejsza się powierzchnia wchłaniania, ale również przyspiesza się pasaż treści pokarmowej w przewodzie pokarmowym. To samo dzieje się też po wagotomii (przecięciu włókien nerwu błędnego w leczeniu choroby wrzodowej żołądka).

    Charakterystyczna dla pacjentów po resekcji żołądka jest niedokrwistość z niedoboru witaminy B12. Również po resekcji jelita cienkiego czy w przypadku zmian popromiennych występują zaburzenia wchłaniania (głównie tłuszczów). Mówi się o zespole krótkiego jelita. Jego wczesnymi objawami są biegunki, utrata masy ciała i niedobory pokarmowe.

    Z późniejszych powikłań zespołu krótkiego jelita należy wymienić przede wszystkim cholestazę, marskość i niewydolność wątroby, chorobę metaboliczną kości, kamicę żółciową i nerkową, chorobę wrzodową żołądka, zaburzenia rytmu serca i zaburzenia psychiczne spowodowane niedoborami.

     

    Choroby jelit

     

    Zarówno choroby zapalne jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego), jak i przetoki, uchyłki jelit czy zwężenia przewodu pokarmowego mogą spowodować zaburzenia wchłaniania. Choroby układowe (np. twardzina układowa czy kolagenozy) oraz choroby powodujące naciekanie ściany jelita (np. amyloidoza oraz chłoniaki) prowadzą do podobnych powikłań w postaci niedoborów pokarmowych.

    Inną przyczyną może być zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego, w którym dochodzi do nadmiernego rozrostu flory bakteryjnej typowej dla jelita grubego w jelicie cienkim, co prowadzi do zaburzeń wchłaniania głównie tłuszczów oraz witaminy B12. W takim przypadku stosuje się antybiotyki, probiotyki i uzupełnia niedobory składników.

    Podsumowując, przyczyn zaburzeń trawienia i wchłaniania może być bardzo wiele. Każda z nich wymaga diagnostyki. Nie należy zwlekać z udaniem się do lekarza, gdyż skutki niedoborów pokarmowych mogą być groźne dla organizmu.

     

    Powikłania zaburzeń wchłaniania

     

    Niedobory składników pokarmowych mogą doprowadzić nie tylko do utraty masy ciała i osłabienia, ale również do zaburzeń elektrolitowych, zapalenia wielonerwowego, uszkodzenia narządów wewnętrznych i wyniszczenia organizmu. U dzieci powinien zaniepokoić zbyt mały przyrost masy ciała oraz niedostateczny wzrost. W przebiegu zaburzeń wchłaniania zdarza się również niedokrwistość z niedoboru żelaza lub z niedoboru witaminy B12.

    Autor: lek. Natalia Wrzesińska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.