zarejestruj się zaloguj się

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Tekst: dr n. med. Bartosz Leśniowski
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 24. czerwca, 2013

Dokładna przyczyna wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (łac. colitis ulcerosa, CU; ang. ulcerative colitis) nie została jak dotąd poznana i nie wiadomo także w jaki sposób można mu zapobiegać. W przebiegu choroby proces zapalny obejmuje błonę śluzową i podśluzową jelita grubego. W większości przypadków wrzodziejące zapalenie jelita grubego ma przebieg przewlekły, a długie okresy remisji są przerywane ostrymi nawrotami.

dr n. med. Bartosz Leśniowski
AUTOR
dr n. med. Bartosz Leśniowski specjalista chorób wewnętrznych
SPIS TREŚCI:

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego należy do tzw. nieswoistych chorób zapalnych jelit. W chorobie tej proces zapalny obejmuje błonę śluzową i podśluzową jelita grubego. U większości pacjentów choroba ma przebieg przewlekły, a długie okresy remisji są przerywane ostrymi nawrotami.

     

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – objawy

     

    Objawy wrzodziejącego zapalenie jelita grubego pojawiają się po raz pierwszy najczęściej między 15 a 25, a rzadziej między 55 a 65 rokiem życia. Nie znamy dokładnej przyczyny powstawania choroby. Dominującym objawem colitis ulcerosa jest biegunka, często krwista. Stolec może być oddawany często, ale o małej objętości, co jest wynikiem zmian zapalnych w odbytnicy. Często obserwuje się również:

    • ból brzucha,
    • gorączkę,
    • osłabienie,
    • zmniejszenie masy ciała.

    W przypadku zajęcia samej odbytnicy może się pojawić tylko śluzowo-krwista biegunka z towarzyszącym niekiedy silnym parciem, bólem i nietrzymaniem stolca. U starszych pacjentów sporadycznie może występować zaparcie – jako wynik skurczu odbytu.

    U większości chorych na wrzodziejące zapalenie jelita grubego choroba przebiega łagodnie. Jedynymi objawami u tych pacjentów mogą być biegunka i krwawienie. Choroba o średniej aktywności, która występuje u około 1/3 pacjentów, charakteryzuje się 5–6 krwistymi stolcami dziennie, bólami brzucha, tkliwością powłok brzucha, podwyższoną temperaturą i osłabieniem. Ciężki przebieg dotyczy około 20% chorych na wrzodziejące zapalenie jelita grubego i objawia się:

    • oddawaniem ponad 6 krwistych stolców dziennie,
    • znacznym osłabieniem,
    • zmniejszeniem masy ciała,
    • wysoką temperaturą,
    • zwiększeniem częstotliwości rytmu serca,
    • obniżeniem ciśnienia tętniczego,
    • znaczną tkliwością w obrębie jamy brzusznej,
    • osłabieniem perystaltyki,
    • niedokrwistością.

    Osoby z rozpoznanym wcześniej wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, u których wystąpiło zaostrzenie objawów choroby, powinny niezwłocznie zgłosić do lekarza, który zadecyduje o konieczności leczenia szpitalnego lub o kontynuacji terapii w warunkach ambulatoryjnych. Wrzodziejące zapalenie jelita grubego o ciężkim przebiegu może prowadzić do wystąpienia zagrażających życiu powikłań. Nasilone krwawienia z przewodu pokarmowego mogą prowadzić do znacznej niedokrwistości i konieczności przetoczenia krwi.

     

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – diagnostyka

     

    Badaniem, które pozwala na dokonanie ostatecznego rozpoznania i ustalenie rozległości zmian, jest endoskopowa ocena jelita grubego z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego, czyli kolonoskopia. W przebiegu choroby zmiany zapalne rozpoczynają się w odbytnicy i w sposób nieprzerwany rozciągają się w kierunku pozostałych odcinków jelita grubego, ale mogą też występować odcinkowo poprzedzielane prawidłową błoną śluzową.

    Łagodna postać choroby charakteryzuje się powierzchownymi nadżerkami, zatarciem rysunku naczyniowego błony śluzowej, jej granulowaniem, kruchością i wysiękiem zapalnym. W ciężkiej postaci wrzodziejącego zapalenia jelita grubego mogą dominować głębokie owrzodzenia i obszary obnażonej błony śluzowej, pozbawionej nabłonka. Postać przewlekła choroby charakteryzuje się wygładzeniem fałdów błony śluzowej i rozwojem pseudopolipów zapalnych.

     

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – leczenie

     

    Podstawowym leczeniem są preparaty kwasu 5-aminosalicylowego (5-ASA – mesalazyna, sulfasalazyna), które wykorzystuje się przede wszystkim w leczeniu łagodnych i średnich rzutów choroby. Oprócz tabletek mamy do dyspozycji także inne postacie 5-ASA: wlewki i czopki doodbytnicze (są one skuteczne w leczeniu zajęcia odbytnicy i esicy).

    Kolejnym lekiem stosowanym w umiarkowanym wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego jest doustnie przyjmowany glikokortykosteroid (prednizon), który pozwala na uzyskanie poprawy w ciągu 3 tygodni. Podawany dożylnie metyloprednizolon stosuje się u chorych hospitalizowanych z powodu ciężkiego rzutu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.

    Leki immunosupresyjne (azatiopryna i merkaptopuryna) stosujemy tylko w pewnych sytuacjach klinicznych, takich jak oporność na leczenie glikokortykosteroidami, a ponadto w celu zmniejszenia ich dawek oraz gdy występują ich ciężkie działania niepożądane. W ciężkich postaciach stosuje się także inne leki: cyklosporynę, takrolimus oraz przeciwciała monoklonalne – infliksymab czy adalimumab (leczenie biologiczne).

     

    Leczenie chirurgiczne

     

    W przypadku wrzodziejącego zapalenia jelita grubego czasami konieczne jest leczenie chirurgiczne, zwłaszcza gdy ciężki rzut choroby nie poddaje się leczeniu farmakologicznemu. Stosowane metody chirurgiczne to wycięcie części lub całego jelita grubego.

     

    Kontrola choroby

     

    Leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego ma charakter przewlekły i polega na zapobieganiu nawrotom oraz łagodzeniu przebiegu zaostrzeń. Całkowite wyleczenie jest prawdopodobnie niemożliwe, ale istnieją łagodne postacie choroby przebiegające bez zaostrzeń. Ważne, aby u chorych, u których wrzodziejące zapalenie jelita grubego trwa ponad 10 lat, wykonywać kolonoskopię co 2 lata celem monitorowania raka jelita grubego.

     

    Dieta a wrzodziejące zapalenie jelita grubego

     

    Nie ma specjalnej diety dla chorych na wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Najważniejsze jest unikanie potraw, które wywołują dolegliwości lub je nasilają. Restrykcyjną dietę należy zastosować jedynie w przypadku ciężkich nawrotów. W stanach zaostrzenia powinno się unikać spożywania potraw bogatoresztkowych, takich jak razowy chleb, nasiona roślin strączkowych, warzywa (zwłaszcza kapusta), owoce i potrawy z dużą zawartością błonnika, które mogą nasilić biegunkę.

    Dokładna przyczyna powstawania choroby nie jest znana i nie wiadomo, jak jej zapobiegać. Można jednak zapobiegać nawrotom – najważniejsze jest przestrzeganie zaleceń lekarskich.

    Autor: dr n. med. Bartosz Leśniowski

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.