zarejestruj się zaloguj się

Wrzody dwunastnicy – objawy i leczenie wrzodów na dwunastnicy

Tekst: lek. Tomasz Nęcki
Dodane: 29. września, 2017

Jedną z najczęstszych chorób przewodu pokarmowego są wrzody żołądka i dwunastnicy. Według statystyk cierpi na nie nawet 1 na 10 dorosłych osób. Co jest przyczyną owrzodzenia dwunastnicy? Jakie są możliwości leczenia wrzodów na dwunastnicy – jakie leki stosować i jak leczyć domowymi sposobami i dietą.

lek. Tomasz Nęcki
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Choroby dwunastnicy – przyczyny

     

    Wrzody żołądka i dwunastnicy są często diagnozowaną dolegliwością, przez co wielu uczonych analizowało to, jakie są przyczyny tych patologii. Głównym czynnikiem choroby wrzodowej jest zakażenie bakterią Helicobacter pylori. Sprzyjać schorzeniu mogą również odziedziczone geny (występowanie wrzodów u krewnych zwiększa ryzyko tego, że będziemy obarczeni tą chorobą). Czynnikami inicjującym jest palenie tytoniu i przewlekły stres.

    Niebagatelną rolą w rozwoju choroby wrzodowej dwunastnicy odgrywać zażywane przez pacjentów leki. Największe ryzyko pojawienia się tej choroby żołądka występuje u osób, które zażywają przewlekle preparaty z grupy NLPZ (niesteroidowych leków przeciwzapalnych) oraz GKS (glikokortykosteroidów). Ryzyko wystąpienia tej choroby żołądka wynika w tym przypadku chociażby z tego, że wspominane leki osłabiają mechanizmy obronne śluzówki tego organu, przez co właśnie nasila się ryzyko pojawienia się wrzodów.

     

    Wrzody dwunastnicy – jakie są objawy?

     

    Procesem chorobowym objęty jest zazwyczaj żołądek i dwunastnica, dlatego przyczyny, objawy i leczenie rozpatruje się definiując schorzenie jako choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy.

    Może przebiegać całkowicie bezobjawowo, jak i może ona być źródłem wyjątkowo nieprzyjemnych dla pacjentów dolegliwości. Do objawów wrzodów na dwunastnicy zalicza się:

    • ból brzucha i w nadbrzuszu raczej po prawej stronie, choć może być odczuwany także w środku jamy brzusznej wokół pępka i tuż nad nim;
    • nadżerka na dwunastnicy może powodować ból na czczo, często pojawia się po przegłodzeniu i po przebudzeniu rano;
    • charakterystyczne jest to, że ból dwunastnicy ustępuje po przyjęciu niewielkiego posiłku i takiego, który nie doprowadza do podrażnienia dwunastnicy;
    • nasilenie dolegliwości po spożyciu pokarmów: ostrych, kwaśnych, w occie, głęboko smażonych;
    • częste, głębokie i głośne odbijanie (zarówno przed jak i po posiłku);
    • brak apetytu, któremu może towarzyszyć chudnięcie.

    Typowo powyższe problemy pojawiają się po pewnym czasie od spożycia posiłku (zwykle w ciągu 1-3 godzin od spożycia pokarmu). Objawy choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy mogą się jednak pojawiać również i w nocy, jak i we wczesnych godzinach rannych. Charakterystyczne dla schorzenia jest to, że dolegliwości ustępują po posiłku lub po przyjęciu preparatów o działaniu zobojętniającym kwas solny.

     

    Leczenie wrzodów żołądka dwunastnicy – jakie leki?

     

    Podstawą leczenia choroby wrzodowej dwunastnicy jest terapia farmakologiczna. Ze względu na główną przyczynę – czyli zakażenie Helicobacter pylori – postępowanie zazwyczaj skupia się na eradykacji, czyli wyeliminowaniu tejże bakterii z żołądka i dwunastnicy. Wyróżnia się różne schematy eradykacji H. pylori. Najpopularniejszy jest w Polsce ten, w którym leczenie stosowane jest przez 10 dni, terapię określa się jako poczwórną i bazuje ona na stosowaniu przez chorych: inhibitorów pompy protonowej (IPP, np. omeprazolu czy pantoprazolu), preparatów bizmutu, metronidazolu, tetracykliny.

    Leki na wrzody dwunastnicy dostępne są pod wieloma nazwami handlowymi. Choć o wyborze konkretnego decyduje zwykle lekarz (część w mniejszych dawkach dostępna jest bez recepty), to warto znać grupy poszczególnych preparatów i wiedzieć jak działają.

    Inhibitory pompy protonowej – jak wskazuje sama nazwa, leki te hamują czynność pompy protonowej, obecnej w komórkach okładzinowych żołądka; to właśnie od czynności tych komórek zależne jest wydzielanie do soku żołądkowego jonów wodoru, które zapewniają kwasotę tego płynu. Skutkiem stosowania IPP jest zarówno zmniejszenie ilości wydzielanego kwasu żołądkowego, jak i spadek jego kwaśności.

    Preparaty bizmutu – w pewien sposób działają one podobnie do inhibitorów pompy protonowej, preparaty bizmutu doprowadzają bowiem do zmniejszenia kwaśności soku żołądkowego; leki z tej grupy wpływają jednak nie na wydzielanie jonów wodorowych przez komórki żołądka, a poprzez to, że neutralizują one kwaśną treść żołądkową.

    Metronidazol i tetracykliny – obydwa wymienione leki należą do grupy antybiotyków – na wrzody dwunastnicy stosuje się je, aby wyeliminować wspominane już wcześniej kilkukrotnie, bakterie.

    W razie nieskuteczności leczenia owrzodzenia dwunastnicy wymienionymi środkami, stosowane mogą być również inne schematy leczenia choroby wrzodowej żołądka, w których wykorzystywane są innego rodzaju leki, takie jak np. amoksycylina, klarytromycyna czy tynidazol (te preparaty – podobnie jak tetracykliny i metronidazol – należą do grupy antybiotyków). W takim przypadku zmiany mogą dotyczyć zarówno składu lekowego poszczególnych schematów terapeutycznych, jak i czasu prowadzenia terapii.

     

    Leki na wrzody dwunastnicy

     

    Powyżej opisano leczenie wrzodów na dwunastnicy i w żołądku, podczas którego przeprowadzana jest eradykacja bakterii Helicobacter pylori. Czas trwania tego tylko procesu wynosi od 7 do 10 dni – długość terapii ustala lekarz – wymienionych kombinacji lekowych zdecydowanie nie stosuje się jednak przewlekle.

    Nie wszyscy pacjenci z chorobą wrzodową obarczeni są infekcją wspominaną wcześniej bakterią. W takiej sytuacji terapia nie musi wymagać stosowania złożonych schematów lekowych – dla opanowania dolegliwości pacjentów wystarczająca może być monoterapia samym inhibitorem pompy protonowej czy wdrożenie u nich leczenia środkami z grupy tzw. H2-blokerów. Te tabletki na wrzody dwunastnicy  (które podobnie jak IPP zmniejszają wydzielanie kwasu solnego w żołądku, aczkolwiek w innym mechanizmie – polega on na tym, że leki te, poprzez zablokowanie receptorów dla histaminy, znoszą działanie histaminy pobudzające wydzielanie kwasu solnego; do takich preparatów zaliczana jest m.in. ranitydyna). Przy braku zakażenia bakterią Helicobacter pylori, stosowanie czy to IPP, czy H2-blokerów powinno przynieść znaczną poprawę stanu pacjentów w ciągu 1-2 miesięcy.

    Wśród domowych sposobów na wrzody nie sposób nie wspomnieć o racjonalnym zażywaniu leków. Dostępne bez recepty leki z grupy NLPZ mogą przecież doprowadzać do wrzodów, nie bez przyczyny u pacjentów zażywających te leki, jak i u osób stosujących GKS, lekarze profilaktycznie wdrażają leczenie ochraniające żołądek (zwykle w postaci stosowania IPP). Częste przyjmowanie NLPZ może stanowić przyczynę choroby żołądka, dlatego po takie preparaty sięgajmy z rozwagą, a w sytuacji, kiedy dolegliwości bólowe (skłaniające do zażycia tych preparatów) dręczą nas często – po prostu odwiedźmy lekarza.

     

    Leczenie chirurgiczne choroby wrzodowej

     

    Leczenie operacyjne nie stanowi podstawowego postępowania u chorych na chorobę wrzodową. Zabiegi przeprowadzane są wtedy, kiedy terapia farmakologiczna nie przynosi rezultatów czy też w sytuacji, kiedy dolegliwości pacjenta (np. dolegliwości bólowych) nie można opanować za pomocą leków. Innym wskazaniem do operacyjnego leczenia wrzodów jest wystąpienie powikłań tego schorzenia, w postaci np. perforacji wrzodu, czyli przedziurawienia wrzodu.

    Różnorodne operacje bywają stosowane w leczeniu wrzodów żołądka. Wybór konkretnej metody zależny jest m.in. od tego, czy zabieg przeprowadzany jest planowo (np. u osób, u których potrzeba jego wykonania wynika z nieskuteczności leczenia farmakologicznego) czy też jest on wykonywany z nagłych wskazań (np. w razie przedziurawienia wrzodu). Przykładowo, u pacjentów wymagających operacyjnego leczenia wrzodów, zastosowana może być wagotomia (przecięcie włókien nerwu błędnego), ale i resekcja fragmentu żołądka zawierającego wrzód z późniejszą plastyką tego narządu.

     

    Domowe sposoby na wrzody dwunastnicy

     

    Tak naprawdę w aptekach znaleźć można bardzo wiele leków na wrzody żołądka bez recepty. Takowymi są różnorodne środki zobojętniające kwas solny, jak i wspominana już wcześniej ranitydyna. Wśród substancji zobojętniających kwas solny (leków alkalizujących kwas żołądkowy) – zaliczanych do leków na wrzody żołądka bez recepty – wymienić można preparaty o odczynie zasadowym, które zawierają wapń, magnez, glin czy bizmut.

    Dostępne są one w różnych postaciach, takich jak tabletki do rozgryzania czy zawiesiny. Preparaty te cechują się podobnym działaniem – zmniejszą one kwaśność soku żołądkowego – różnią się jednak sposobem dawkowania (jedne z nich przyjmuje się tylko w razie pojawiania się bólu w dołku czy kłucia w żołądku, inne z kolei należy zażywać regularnie o stałych porach, a jeszcze inne dopiero jakiś czas po przyjęciu posiłku). Z tego względu kupując takie leki na wrzody żołądka bez recepty, konieczne jest to, aby zawsze zapoznać się z dołączoną do opakowania ulotką, w której znajdują się szczegółowe informacje dotyczące zażywania danego preparatu.

    Rzeczywiście można tego typu preparaty dostać bez recepty, jednakże w razie pojawienia się dolegliwości, które mogą być objawami choroby wrzodowej, najkorzystniej jest i tak odwiedzić lekarza. Specjalista będzie w stanie stwierdzić, czy pacjent rzeczywiście cierpi właśnie na wrzody żołądka i dwunastnicy, a następnie zalecić mu najskuteczniejsze z dostępnych preparatów na tę chorobę.

     

    Dieta na wrzody – co jeść, a czego unikać?

     

    Pacjenci mogą zastanawiać się, czy istnieje jakieś leczenie naturalne wrzodów żołądka i dwunastnicy. Duże znaczenie ma nasza dieta, nie ma jednak jednej, uniwersalnej diety na wrzody. Otóż pacjenci powinni po prostu unikać pokarmów, które prowadzą u nich do pojawiania się ich dolegliwości. Niekorzystny wpływ na owrzodzenie dwunastnicy mogą mieć również pokarmy o działaniu wzdymającym (takie jak np. kapusta czy rośliny strączkowe), a także ciężkostrawne posiłki (np. bogate w tłuszcze) oraz ostre przyprawy i napoje gazowane.

    Spotkać się jednak można czasami z określeniem dieta wrzodowa. Rzeczywiście wśród domowych sposobów leczenia wrzodów żołądka można wymienić odpowiednie modyfikacje dotyczące posiłków. Po pierwsze, pacjenci mogą sami sprawiać, że w żołądku będą wydzielane mniejsze ilości kwasu solnego – w tym celu wystarczające jest chociażby jedzenie pokarmów bardziej rozdrobionych. Spożywanie posiłków w formie papek ogranicza proces żucia jedzenia, a już sama ta właśnie czynność sprzyja wydzielaniu kwasu solnego w żołądku.

    Dla chorej dwunastnicy ma znaczenie również bezpośrednio to, co dokładnie spożywamy. Otóż pewne pokarmy prowokują żołądek do produkcji większej, a inne do produkcji mniejszej ilości kwasu solnego. Produktami pobudzającymi wydzielanie kwasu solnego (niewskazanymi w przypadku diety na wrzody) są wspominane wcześniej pokarmy bogate w tłuszcze, słodycze czy ocet i inne konserwanty stosowane w żywności. Wśród produktów polecanych, które mogą zmniejszać intensywność choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, wymienia się z kolei produkty nabiałowe (np. biały ser, mleko), ryż czy część warzyw i owoców (np. marchewkę, ziemniaki, banany czy morele), a także drobnoziarniste kasze.

    Choremu żołądkowi nie sprzyja również stres towarzyszący posiłkom – jedzenie w pośpiechu i w nerwach doprowadza do tego, że w żołądku wydzielane są większe ilości kwasu solnego. Właśnie dlatego pacjenci stosujący dietę wrzodową powinni pamiętać o tym, aby posiłki spożywać spokojnie i powoli – pośpiech podczas jedzenia zdecydowanie nie wpłynie korzystnie na ich stan zdrowia.

    Chorym z wrzodami dwunastnicy polecić można również unikanie palenia papierosów, picia mocnych alkoholi, ale i... ograniczenie ilości spożywanej kawy. Mała czarna wpływa bowiem na zwiększenie wydzielania kwasu solnego w żołądku, co może doprowadzać do nasilenia pojawiających się dolegliwości ze strony chorego żołądka.

    Autor: lek. Tomasz Nęcki
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Choroba wrzodowa dwunastnicy
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Filtruj wyniki

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.