zarejestruj się zaloguj się

Trudności w przełykaniu i ból gardła przy przełykaniu

Tekst: lek. Natalia Wrzesińska
Trudności w przełykaniu i ból gardła przy przełykaniu
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 30. stycznia, 2015

Trudności przy przełykaniu i ból gardła pojawiający się przy przełykaniu mogą być objawem wielu różnych schorzeń. Problemy z przełykaniem określane są jako dysfagia. Lekarze wyróżniają dysfagię przedprzełykową (gdzie przyczyna problemów z połykaniem leży w odcinku przewodu pokarmowego przed przełykiem) oraz dysfagię przełykową (gdzie problem z przełykaniem leży w przełyku lub tuż poniżej niego).

lek. Natalia Wrzesińska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Trudności w przełykaniu – jakie mogą być przyczyny?

     

    Trudności w przełykaniu (medyczny termin – dysfagia) to zaburzone przechodzenie kęsów pokarmowych z jamy ustnej do żołądka. Przyczyną problemów z przełykaniem mogą być różne stany patologiczne, również groźne dla życia, a skutkiem spadek masy ciała, a nawet znaczne wyniszczenie chorego.

    Fizjologicznie wyróżniamy dwie fazy połykania, stąd też zaburzenia tego mechanizmu dzielimy na dwa typy:

    • dysfagia ustno-gardłowa (inaczej przedprzełykowa lub górna), czyli trudności związane z formowaniem kęsa pokarmowego i przesuwaniem go do przełyku oraz połykaniem;
    • dysfagia przełykowa (inaczej dolna) polegająca na problemach w przechodzeniu kęsa pokarmowego przez przełyk do żołądka.

    Przyczyny dysfagii górnej i dolnej są różne.

     

    Przyczyny i objawy problemów z przełykaniem – dysfagia przedprzełykowa

     

    Trudności w przełykaniu są objawem bardzo wielu stanów patologicznych. Jeśli chodzi o dysfagię przedprzełykową, w której trudności z przełykaniem pokarmu pojawiają się na początkowym odcinku przewodu pokarmowego, może być ona spowodowana tak zwanymi zmianami strukturalnymi w przebiegu toczącego się procesu zapalnego.

    Wówczas trudnościom z przełykaniem może towarzyszyć ból przy przełykaniu, który określa się jako odynofagię. Przyczynami dolegliwości może być:

    Również ucisk z zewnątrz powoduje zaburzenia przełykania, a może być to spowodowane wolem czy powiększeniem węzłów chłonnych. Także ciało obce może upośledzać zdolność połykania.

    Kolejną grupą przyczyn problemów z połykaniem mogą być zaburzenia nerwowo-mięśniowe. Najczęściej jest to udar niedokrwienny lub krwotoczny mózgu.

    Trudności w przełykaniu mogą powodować również takie choroby, jak:

    • guzy mózgu,
    • zmiany pourazowe ośrodkowego układu nerwowego,
    • choroba Parkinsona,
    • pląsawica Huntingtona,
    • neuropatie,
    • choroby układowe tkanki łącznej, takie jak twardzina układowa, toczeń rumieniowaty układowy czy zapalenie skórno-mięśniowe,
    • zespół Guillaina-Barrego,
    • błonica,
    • zatrucie jadem kiełbasianym,
    • miastenia,
    • miopatie.

    Dysfagia przedprzełykowa może być również spowodowana zaburzeniami czynności górnego zwieracza przełyku – uchyłek Zenkera (na granicy gardła dolnego i przełyku) czy nerwica (tzw. gałka histeryczna).

    Gałka histeryczna (inaczej kula gardłowa, kula w gardle) to subiektywne wrażenie przeszkody w gardle lub za mostkiem. Zwykle trudności w połykaniu nie występują, nie występują również inne objawy. Przyczyną są zaburzenia psychologiczne, co nie oznacza, że nie należy wykluczyć przyczyn organicznych.

     

    Przyczyny i objawy problemów z przełykaniem – dysfagia przełykowa

     

    Podobnie jest z mnogością przyczyn dysfagii przełykowej. Tu również przyczyny możemy podzielić na trzy zasadnicze grupy.

    1. Zwężenie przełyku – przyczyną może być rak przełyku i wpustu, powikłania choroby refluksowej przełyku, uchyłki, zwężenie przełyku po oparzeniach substancjami żrącymi, po lekach (np. salicylany) lub po przebytej radioterapii tej okolicy. Również obecność ciała obcego w przełyku jest zaliczana do tej grupy przyczyn.
    1. Zaburzenia motoryki przełyku – tu najczęstszą przyczyną jest achalazja przełyku, czyli upośledzenie rozkurczu dolnego zwieracza przełyku oraz ruchów perystaltycznych przełyku. Do innych przyczyn należą m.in. rozlany kurcz przełyku, twardzina układowa, cukrzyca, choroba Chagasa, leki (azotany, blokery kanału wapniowego czy estrogeny).
    1. Ucisk na przełyk – ucisk może być spowodowany wolem zamostkowym, guzem śródpiersia czy oskrzeli, przepukliną okołoprzełykową.

    Problemy w przełykaniu mogą dotyczyć tylko pokarmów stałych, pokarmów rozdrobnionych lub – w skrajnych przypadkach – nawet płynów. Mówimy wtedy o afagii, czyli całkowitym braku możliwości przełykania.

    Trudności w przełykaniu manifestują się różnorako. Może to być krztuszenie się, odruchy wymiotne, uczucie przeszkody za mostkiem, ból podczas połykania (odynofagia), który najczęściej bywa objawem polekowego uszkodzenia przełyku, zapalenia przełyku lub raka przełyku. Może pojawić się łzawienie czy kaszel (najczęściej w chorobie refluksowej lub uchyłkach przełyku).

    Innym objawem jest chrypka, która może poprzedzać trudności w połykaniu. Pojawia się ona w guzach krtani lub płuc oraz przełyku. Chrypka może być również związana z przewlekłym drażnieniem przez kwas żołądkowy w chorobie refluksowej, ze stanem zapalnym przełyku lub zapaleniem krtani.

    Czkawka, kolejny objaw towarzyszący trudnościom w przełykaniu, jest charakterystyczna dla przepukliny rozworu przełykowego, lecz może też towarzyszyć rakowi przełyku lub żołądka. Z kolei zgaga jest objawem typowym dla choroby refluksowej.

     

    Diagnostyka problemów z przełykaniem

     

    Trudności w przełykaniu to objaw alarmowy. Szczególnie powinny zwrócić uwagę, gdy wystąpiły nagle i szybko narastają, zwłaszcza u osoby starszej.

    Z dostępnych badań diagnostycznych największe znaczenie ma badanie endoskopowe (ezofagoskopia, gastroskopia). Pozwala nie tylko na dokładne obejrzenie przełyku i wpustu, ale również na pobranie wycinków do badania histopatologicznego. Istnieje również możliwość wykonania endoskopowego badania ultrasonograficznego, które może na przykład pomóc ocenić zaawansowanie nowotworu. Endoskopowo można również usunąć ciało obce z przełyku.

    Jeśli chodzi o badania obrazowe, przyczynę dysfagii można uwidocznić w badaniu rentgenowskim. Szczególnie przydatne może być badanie gardła i przełyku po doustnym podaniu środka cieniującego.

    W przypadku podejrzenia zaburzeń motoryki przełyku wykonuje się manometrię przełyku. Jest to badanie polegające na wprowadzeniu przez nos do żołądka cewnika, który pozwala na pomiar ciśnienia na wysokości zwieraczy przełyku (górnego i dolnego).

    W niektórych przypadkach wykonuje się również tomografię komputerową czy rezonans magnetyczny (szczególnie przy podejrzeniu nowotworu), czasem również bronchofiberoskopię.

     

    Leczenie dysfagii

     

    Metod leczenia dysfagii jest wiele i zależą one zarówno od choroby, jak i jej zaawansowania. W niektórych przypadkach leczenie jest farmakologiczne, w innych chirurgiczne. Nowotwory wymagają skojarzonego leczenia – chirurgicznego, chemioterapii, radioterapii.

    Leczenie endoskopowe pozwala nie tylko na usunięcie ciała obcego z przełyku, ale np. na mechaniczne poszerzenie przełyku specjalnymi balonami czy rozszerzadłami, wprowadzenie protezy do zwężonego przełyku czy laseroterapię guza.

    Paliatywne leczenie zaawansowanych zaburzeń połykania (w przypadkach nowotworów) obejmuje zarówno metodę PEG, czyli przezskórną endoskopową gastrostomię, jak też gastrostomię chirurgiczną. Jest to zabieg polegający na umieszczeniu w żołądku sondy poprzez ścianę brzucha, przez którą żywi się później pacjenta.

    Autor: lek. Natalia Wrzesińska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Zespół Plummera-Vinsona

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.